III CZP 38/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął o dopuszczalności potrącenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym i o zawieszeniu postępowania w sprawie o zapłatę przez syndyka.
Sąd Apelacyjny przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące stosowania przepisów o potrąceniu w upadłości. Dotyczyło ono, czy przepisy Prawa upadłościowego są lex specialis wobec Kodeksu postępowania cywilnego oraz czy sąd powinien zawiesić postępowanie o zapłatę do czasu rozstrzygnięcia o skuteczności potrącenia w postępowaniu upadłościowym. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że niezachowanie terminów skutkuje bezskutecznością potrącenia, a w pewnych sytuacjach sąd powinien zawiesić postępowanie.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, dotyczące stosowania przepisów o potrąceniu wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Pierwsze pytanie dotyczyło relacji między art. 96 Prawa upadłościowego a art. 203¹ § 2 k.p.c., w szczególności czy przepisy upadłościowe stanowią lex specialis. Sąd Najwyższy uznał, że przepisy te nie są konkurencyjne, a podniesienie zarzutu potrącenia po terminie określonym w k.p.c. skutkuje jego bezskutecznością, podobnie jak niezachowanie terminu z Prawa upadłościowego prowadzi do utraty prawa potrącenia. Drugie pytanie dotyczyło obowiązku sądu zawieszenia postępowania o zapłatę zainicjowanego przez syndyka do czasu rozstrzygnięcia o skuteczności zaliczenia wierzytelności pozwanego w postępowaniu upadłościowym. Sąd Najwyższy orzekł, że jeżeli nie nastąpiła utrata prawa potrącenia i zarzut został podniesiony prawidłowo, sąd powinien zawiesić postępowanie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 96 pr.upadł. i art. 203¹ § 1 k.p.c. nie są przepisami konkurencyjnymi. Skutkiem podniesienia zarzutu potrącenia po terminie określonym w art. 203¹ § 2 k.p.c. jest bezskuteczność tej czynności procesowej (art. 167 k.p.c.). Skutkiem niezachowania terminu określonego w art. 96 pr.upadł. jest utrata prawa potrącenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy dotyczące potrącenia w prawie upadłościowym i w kodeksie postępowania cywilnego regulują odrębne kwestie lub mają różne skutki prawne. Niezachowanie terminów procesowych lub materialnych prowadzi do bezskuteczności czynności lub utraty prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchwała
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| syndyk masy upadłości Bank S.A. | instytucja | powód |
| M. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. F. | osoba_fizyczna | powód wzajemny |
| syndyk masy upadłości Bank S.A. | instytucja | pozwany wzajemny |
Przepisy (5)
Główne
pr.upadł. art. 96
Prawo upadłościowe
Niezachowanie terminu określonego w art. 96 pr.upadł. skutkuje utratą prawa potrącenia.
k.p.c. art. 203¹ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący termin podniesienia zarzutu potrącenia.
k.p.c. art. 203¹ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skutkiem podniesienia zarzutu potrącenia po terminie określonym w tym przepisie jest bezskuteczność tej czynności procesowej.
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 167
Kodeks postępowania cywilnego
Ogólny przepis dotyczący bezskuteczności czynności procesowych.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
nie są przepisami konkurencyjnymi bezskuteczność tej czynności procesowej utrata prawa potrącenia rozstrzygnięcia w postępowaniu upadłościowym o skuteczności zaliczenia wierzytelności pozwanego na poczet wierzytelności upadłego
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
członek
Dariusz Pawłyszcze
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów o potrąceniu w upadłości i zasad zawieszania postępowań cywilnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji potrącenia w kontekście postępowania upadłościowego i powództwa syndyka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniu upadłościowym, które mają bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i mogą wpływać na sytuację wierzycieli i dłużników.
“Potrącenie w upadłości: Kiedy sąd zawiesi postępowanie o zapłatę?”
Sektor
finanse
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN III CZP 38/25 UCHWAŁA 24 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela (przewodniczący) SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk SSN Dariusz Pawłyszcze (sprawozdawca) na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości Bank S.A. w W. przeciwko M. F. o zapłatę oraz powództwa wzajemnego M. F. przeciwko syndykowi masy upadłości Bank S.A. w W. o ustalenie, na skutek przedstawienia przez Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z 8 lipca 2025 r., V ACa 2661/24, zagadnienia prawnego: „1. czy art. 96 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614) w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości o zapłatę może zostać uznany za lex specialis w stosunku do art. 203 1 § 2 k.p.c., 2. czy potrącenie w upadłości staje się skuteczne dopiero z chwilą prawomocnego ustalenia i zatwierdzenia listy wierzytelności i czy sąd w procesie cywilnym powinien zawiesić zainicjowane przez syndyka postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. do momentu rozstrzygnięcia w postępowaniu upadłościowym o skuteczności kompensaty”. podjął uchwałę: 1. Artykuł 96 pr.upadł. i art. 203 1 § 1 k.p.c. nie są przepisami konkurencyjnymi. Skutkiem podniesienia zarzutu potrącenia po terminie określonym w art. 203 1 § 2 k.p.c. jest bezskuteczność tej czynności procesowej (art. 167 k.p.c.). Skutkiem niezachowania terminu określonego w art. 96 pr.upadł. jest utrata prawa potrącenia. 2. Jeżeli nie nastąpiła utrata prawa potrącenia i zarzut potrącenia został podniesiony bez naruszenia ograniczeń z art. 203 1 k.p.c., sąd rozpoznający powództwo syndyka o wierzytelność upadłego powinien zawiesić postępowanie (art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.) do czasu rozstrzygnięcia w postępowaniu upadłościowym o skuteczności zaliczenia wierzytelności pozwanego na poczet wierzytelności upadłego. Agnieszka Jurkowska-Chocyk Jacek Grela Dariusz Pawłyszcze r.g.’ [a.ł]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę