III CZP 38/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 3 lipca 2003 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące biegu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o ogłoszeniu upadłości oraz zdolności upadłościowej niepaństwowych uczelni wyższych. W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy stwierdził, że termin do wniesienia zażalenia na postanowienie o ogłoszeniu upadłości rozpoczyna bieg od momentu doręczenia postanowienia, a nie od jego ogłoszenia. Uzasadniono to tym, że przepis art. 16 § 2 Prawa upadłościowego, który nakazuje doręczenie takiego postanowienia, ma charakter lex specialis wobec ogólnych przepisów dotyczących doręczania orzeczeń i ma na celu umożliwienie zapoznania się z motywami orzeczenia. W drugiej części uchwały Sąd Najwyższy orzekł, że niepaństwowa uczelnia wyższa, wpisana do rejestru uczelni, ma zdolność upadłościową, jeśli prowadzi działalność gospodarczą. Zdolność upadłościową posiadają bowiem przedsiębiorcy, a uczelnia taka, prowadząc odpłatne i systematyczne usługi edukacyjne w sposób zorganizowany i ciągły, spełnia kryteria definicji przedsiębiorcy zawartej w Prawie działalności gospodarczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie biegu terminu do zaskarżenia postanowień o upadłości oraz kwalifikacji niepaństwowych uczelni wyższych jako przedsiębiorców posiadających zdolność upadłościową.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących upadłości i działalności gospodarczej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w przedmiocie ogłoszenia upadłości rozpoczyna bieg od momentu ogłoszenia postanowienia, czy też od chwili jego doręczenia, stosownie do art. 16 § 2 Prawa upadłościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w przedmiocie ogłoszenia upadłości rozpoczyna bieg od doręczenia postanowienia.
Uzasadnienie
Art. 16 § 2 Prawa upadłościowego, który nakazuje doręczenie postanowienia o ogłoszeniu upadłości, ma charakter lex specialis wobec art. 76 § 2, wyłączając stosowanie ogólnej zasady, że termin biegnie od ogłoszenia orzeczenia na posiedzeniu jawnym. Obowiązek doręczenia ma na celu umożliwienie zapoznania się z pisemnymi motywami orzeczenia.
Czy niepaństwowa uczelnia wyższa, działająca na podstawie zezwolenia Ministra Edukacji Narodowej i wpisana do rejestru uczelni niepaństwowych, której założycielem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, mająca w swoim przedmiocie działalności świadczenie usług edukacyjnych, a która to uczelnia nie prowadzi działalności gospodarczej na podstawie art. 23 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, ma zdolność upadłościową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uczelnia niepaństwowa wpisana do rejestru prowadzonego przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego ma zdolność upadłościową, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą.
Uzasadnienie
Zdolność upadłościową posiadają przedsiębiorcy. Niepaństwowa uczelnia wyższa, prowadząc odpłatne i systematyczne usługi edukacyjne w sposób zorganizowany i ciągły, spełnia kryteria definicji przedsiębiorcy z Prawa działalności gospodarczej, nawet jeśli nie jest to działalność wyodrębniona organizacyjnie. Status przedsiębiorcy wynika z faktycznego podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej, a nie z wpisu do rejestru.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w K. | instytucja | wnioskodawca |
| Skarb Państwa – Pierwszy Urząd Skarbowy w K. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Bałtycka Wyższa Szkoła Humanistyczna w K. | instytucja | uczestnik |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (13)
Główne
Pr.upadł. art. 16 § § 2
Prawo upadłościowe
Nakazuje doręczenie postanowienia o ogłoszeniu upadłości, co stanowi podstawę do rozpoczęcia biegu terminu zażalenia od daty doręczenia.
Pr.d.g. art. 2 § ust. 1
Prawo działalności gospodarczej
Definiuje działalność gospodarczą jako zawodowe, we własnym imieniu podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej.
Pr.d.g. art. 2 § ust. 2
Prawo działalności gospodarczej
Określa kryteria uznania podmiotu za przedsiębiorcę (status prawny i wykonywanie działalności gospodarczej).
Pomocnicze
Pr.upadł. art. 79
Prawo upadłościowe
Określa ogólne zasady biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego od postanowienia.
Pr.upadł. art. 76 § § 2
Prawo upadłościowe
Ogólna zasada dotycząca doręczania postanowień sądu.
u.s.w. art. 23
Ustawa o szkolnictwie wyższym
Dotyczy mienia i finansów uczelni, określa możliwe źródła środków finansowych, nie wyłącza stosowania przepisów Prawa działalności gospodarczej.
u.s.w. art. 1 § ust. 2
Ustawa o szkolnictwie wyższym
Wskazuje na relację między przepisami ustawy o szkolnictwie wyższym a innymi ustawami.
k.c. art. 431
Kodeks cywilny
Wspomniany jako przepis wprowadzający definicję przedsiębiorcy (po dacie orzekania).
k.c. art. 331
Kodeks cywilny
Wspomniany jako przepis wprowadzający definicję przedsiębiorcy (po dacie orzekania).
k.r.s. art. 36
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Dotyczy wpisu do rejestrów, ale brak wpisu nie wyklucza statusu przedsiębiorcy.
k.r.s. art. 49
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Dotyczy wpisu do rejestrów, ale brak wpisu nie wyklucza statusu przedsiębiorcy.
k.r.s. art. 50
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Dotyczy wpisu do rejestrów, ale brak wpisu nie wyklucza statusu przedsiębiorcy.
Pr.d.g. art. 7 § ust. 1
Prawo działalności gospodarczej
Dotyczy uzależnienia podjęcia działalności od wpisu do rejestru, co jest sprzeczne z art. 2 ust. 2 Pr.d.g.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do wniesienia zażalenia na postanowienie o ogłoszeniu upadłości biegnie od doręczenia postanowienia. • Niepaństwowa uczelnia wyższa prowadząca działalność gospodarczą ma zdolność upadłościową.
Godne uwagi sformułowania
termin do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w przedmiocie ogłoszenia upadłości rozpoczyna bieg od doręczenia postanowienia • Uczelnia niepaństwowa wpisana do rejestru prowadzonego przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego ma zdolność upadłościową, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą • art. 16 § 2 Pr.upadł. ma charakter lex specialis • działalność polegająca na świadczeniu przez uczelnię niepaństwową odpłatnych usług edukacyjnych w sposób spełniający wymogi uznania tej działalności za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust. 1 Pr.d.g. pozwala na uznanie takiego podmiotu za przedsiębiorcę
Skład orzekający
Zbigniew Strus
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Zbigniew Kwaśniewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie biegu terminu do zaskarżenia postanowień o upadłości oraz kwalifikacji niepaństwowych uczelni wyższych jako przedsiębiorców posiadających zdolność upadłościową."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących upadłości i działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Uchwała rozstrzyga dwa istotne zagadnienia procesowe i materialne dotyczące upadłości, które mają praktyczne znaczenie dla podmiotów gospodarczych, w tym uczelni wyższych.
“Kiedy zaczyna biec termin na zażalenie w sprawie upadłości? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.