III CZP 37/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację w sprawie o zapłatę i ustalenie, przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące związania uchwałą 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22). Sąd Apelacyjny podniósł, że uchwała ta, nadając moc zasady prawnej, praktycznie wyeliminowała z systemu prawnego art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19, co jest kompetencją wyłącznie Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Apelacyjny argumentował, że sądy powszechne są pośrednio związane takimi uchwałami, a ich skutek polega na usunięciu normy ustawowej z systemu prawnego, co jest niezgodne z Konstytucją. Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, stwierdzając, że przedstawione zagadnienie nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 390 § 1 k.p.c. Wskazano, że pytanie prawne musi mieć bezpośredni związek z rozstrzygnięciem sprawy, a w tym przypadku związek ten był jedynie pośredni i hipotetyczny. Ponadto, Sąd Apelacyjny nie miał wątpliwości co do sposobu rozstrzygnięcia, a jedynie dążył do potwierdzenia przez Sąd Najwyższy słuszności swojej tezy. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19 został uchylony, a jego miejsce zajął art. 367¹ k.p.c., co uczyniło pytanie prawne nieaktualnym. W związku z powyższymi przyczynami, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów proceduralnych dotyczących przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu, zasady związania uchwałami SN, kompetencje ustrojowe SN i TK, oraz skutki uchylenia przepisów prawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i ustrojowej związanej z uchwałą III PZP 6/22 oraz nowelizacją przepisów w trakcie postępowania.
Zagadnienia prawne (1)
Czy uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), która praktycznie wyeliminowała z systemu prawnego art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19, jest wiążąca dla wszystkich składów w Sądzie Najwyższym, skoro do eliminowania przepisów z systemu prawnego uprawniony jest wyłącznie Trybunał Konstytucyjny?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych, nie ma bezpośredniego związku z rozstrzygnięciem sprawy, a ponadto przepis, którego dotyczyło zagadnienie, został uchylony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pytanie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie ma bezpośredniego związku z rozstrzygnięciem sprawy, a jedynie dotyczy kwestii ustrojowych Sądu Najwyższego. Dodatkowo, przepis, którego dotyczyło zagadnienie, został uchylony, co czyniło je nieaktualnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.O. | osoba_fizyczna | powód |
| A.L. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten reguluje możliwość przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji, jednakże wymaga on ścisłej wykładni i nie może być wykorzystywany do przerzucenia na Sąd Najwyższy decyzji jurysdykcyjnej.
ustawa o COVID-19 art. 15zzs¹ § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten został uchylony.
k.p.c. art. 367 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje skład sądu w postępowaniu apelacyjnym.
Pomocnicze
u.SN art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis ten stanowi o zasadzie związania Sądu Najwyższego uchwałami mającymi moc zasady prawnej.
Konstytucja RP art. 175 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada podległości sędziów tylko Konstytucji RP oraz ustawom.
Konstytucja RP art. 183 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 183 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 188 § pkt 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Kompetencja Trybunału Konstytucyjnego do orzekania w sprawie zgodności ustaw z Konstytucją.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Moc powszechnie obowiązująca wyroków Trybunału Konstytucyjnego.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Skutek wyroków Trybunału Konstytucyjnego w postaci usunięcia ustawy z systemu prawnego.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 32 § ust. 1
Przepis dotyczący stosowania art. 367¹ k.p.c. w postępowaniach apelacyjnych będących w toku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pytanie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 390 § 1 k.p.c. • Zagadnienie prawne nie ma bezpośredniego związku z rozstrzygnięciem sprawy zawisłej przed Sądem Apelacyjnym. • Przepis art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19 został uchylony, co czyni pytanie prawne nieaktualnym.
Godne uwagi sformułowania
uchwała została wydana z rażącym przekroczeniem kompetencji • praktycznym wyeliminowaniu z systemu prawnego • do czego uprawniony jest wyłącznie Trybunał Konstytucyjny • jest ona wiążąca dla wszystkich składów w Sądzie Najwyższym • instytucja pytań prawnych jest wyjątkiem od konstytucyjnej zasady podległości sędziów tylko Konstytucji RP oraz ustawom • nie może być wykorzystywana do przerzucenia na Sąd Najwyższy decyzji jurysdykcyjnej • nie ma realnego wpływu na wynik sprawy • pytanie sformułowane zostało w sposób oderwany od skonkretyzowanych i zindywidualizowanych realiów sprawy abstrakcyjny problem prawny natury ustrojowej
Skład orzekający
Maciej Kowalski
przewodniczący
Ewa Stefańska
sprawozdawca
Dariusz Pawłyszcze
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu, zasady związania uchwałami SN, kompetencje ustrojowe SN i TK, oraz skutki uchylenia przepisów prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i ustrojowej związanej z uchwałą III PZP 6/22 oraz nowelizacją przepisów w trakcie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych i konstytucyjnych związanych z kompetencjami Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, a także interpretacji przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19. Jest to przykład konfliktu między różnymi organami państwa i interpretacjami prawa.
“Sąd Najwyższy odmawia rozstrzygnięcia sporu o kompetencje z Trybunałem Konstytucyjnym. Czy uchwała SN była nieważna?”
Zdanie odrębne
Do uchwały III PZP 6/22 zgłoszono 3 zdania odrębne, jednak ich treść nie została przedstawiona w analizowanym dokumencie.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.