III CZP 36/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale III CZP 36/19 rozstrzygnął kluczowe zagadnienie prawne dotyczące odpowiedzialności małżonka dłużnika osobistego wobec wierzyciela. W sprawie, w której powód domagał się zapłaty od R. K. z ograniczeniem odpowiedzialności do majątku wspólnego z żoną A. K., pojawiły się wątpliwości, czy małżonek dłużnika staje się dłużnikiem w rozumieniu prawa materialnego, czy jedynie musi znosić egzekucję z majątku wspólnego. Sąd Najwyższy, analizując art. 41 k.r.o., uznał, że małżonek dłużnika ponosi odpowiedzialność ograniczoną do majątku wspólnego. Podkreślono, że choć nie staje się on osobiście odpowiedzialny za dług zaciągnięty przez drugiego małżonka, to jednak ciąży na nim własny obowiązek znoszenia rozszerzonej egzekucji z majątku wspólnego, co stanowi jego dług materialnoprawny. Wierzyciel może zatem dochodzić zaspokojenia z majątku wspólnego, albo poprzez wytoczenie powództwa przeciwko obojgu małżonkom (z ograniczeniem odpowiedzialności małżonka dłużnika do majątku wspólnego), albo poprzez uzyskanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, co wymaga przedstawienia dokumentu potwierdzającego zgodę na zaciągnięcie zobowiązania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie statusu prawnego małżonka dłużnika osobistego w kontekście odpowiedzialności za długi z majątku wspólnego oraz możliwości dochodzenia zaspokojenia przez wierzyciela.
Dotyczy sytuacji, gdy jeden z małżonków zaciągnął zobowiązanie, a wierzyciel chce dochodzić zaspokojenia z majątku wspólnego. Interpretacja art. 41 k.r.o.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przyznanie w art. 41 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wierzycielowi, którego osobistym dłużnikiem jest jeden z małżonków, możliwości żądania zaspokojenia z majątku wspólnego powoduje, że drugi z małżonków staje się dłużnikiem w znaczeniu prawa materialnego, z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, czy też obowiązkiem takiego małżonka jest jedynie znoszenie egzekucji z majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Małżonek dłużnika osobistego jest - na podstawie art. 41 k.r.o. - dłużnikiem ponoszącym wobec wierzyciela odpowiedzialność ograniczoną do składników majątku wspólnego małżonków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 41 § 1 k.r.o. ustanawia dla małżonka dłużnika własny obowiązek znoszenia rozszerzonej egzekucji z majątku wspólnego, co stanowi jego dług materialnoprawny, choć nie jest on osobiście odpowiedzialny za pierwotne zobowiązanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. sp. z o.o. w S. | spółka | powód |
| R. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (żona pozwanego) |
| Prokurator Prokuratury Regionalnej Małgorzata Słowińska delegowana do Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | uczestnik postępowania (prokurator) |
Przepisy (10)
Główne
k.r.o. art. 41 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepis ten stanowi podstawę do uznania małżonka dłużnika za dłużnika ponoszącego odpowiedzialność ograniczoną do majątku wspólnego, co umożliwia wierzycielowi dochodzenie zaspokojenia z tego majątku.
Pomocnicze
k.r.o. art. 41 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa zakres majątku wspólnego, do którego wierzyciel może skierować egzekucję.
k.c. art. 353 § § 2
Kodeks cywilny
Definiuje świadczenie jako czynność, polegającą na działaniu, zaniechaniu lub znoszeniu.
k.c. art. 63 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy formy zgody małżonka.
k.p.c. art. 787
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie klauzulowe umożliwiające uzyskanie tytułu wykonawczego przeciwko małżonkowi dłużnika.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa przeciwko dłużnikowi i jego małżonkowi z ograniczeniem odpowiedzialności do majątku wspólnego.
k.p.c. art. 776 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawę egzekucji.
k.p.c. art. 891 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy egzekucji z nieruchomości.
k.p.c. art. 910 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy egzekucji z praw.
k.p.c. art. 923 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy egzekucji z ruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Małżonek dłużnika osobistego, który wyraził zgodę na zaciągnięcie zobowiązania przez drugiego małżonka, staje się dłużnikiem ponoszącym odpowiedzialność ograniczoną do majątku wspólnego. • Obowiązek znoszenia rozszerzonej egzekucji z majątku wspólnego stanowi własny dług materialnoprawny małżonka dłużnika. • Wierzyciel może wytoczyć powództwo przeciwko małżonkowi dłużnika o zaspokojenie z majątku wspólnego, nawet jeśli nie dysponuje dokumentem potwierdzającym zgodę na zaciągnięcie zobowiązania.
Odrzucone argumenty
Małżonek dłużnika nie staje się dłużnikiem w znaczeniu prawa materialnego, a jedynie musi znosić egzekucję z majątku wspólnego. • Jedyną drogą dla wierzyciela jest postępowanie klauzulowe przewidziane w art. 787 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Małżonek dłużnika osobistego jest - na podstawie art. 41 k.r.o. - dłużnikiem ponoszącym wobec wierzyciela odpowiedzialność ograniczoną do składników majątku wspólnego małżonków. • Ciąży na nim jednak własne zobowiązanie, wynikające z art. 41 § 1 k.r.o., mające za przedmiot ścierpienie rozszerzonej egzekucji z majątku wspólnego. • W ten sposób małżonek dłużnika nie jest więc wprawdzie zobowiązany do spełnienia świadczenia wynikającego z umowy zawartej z wierzycielem przez dłużnika i w tym sensie nie jest dłużnikiem z łączącej ich umowy.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Marta Romańska
członek
Katarzyna Tyczka-Rote
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu prawnego małżonka dłużnika osobistego w kontekście odpowiedzialności za długi z majątku wspólnego oraz możliwości dochodzenia zaspokojenia przez wierzyciela."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy jeden z małżonków zaciągnął zobowiązanie, a wierzyciel chce dochodzić zaspokojenia z majątku wspólnego. Interpretacja art. 41 k.r.o.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności za długi w małżeństwie i ma istotne znaczenie praktyczne dla wierzycieli oraz małżonków. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia niejasności prawne.
“Czy małżonek odpowiada za długi drugiego? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 139 750 EUR
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.