III CZP 36/07

Sygn. akt III CZP 36/07 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 czerwca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Barbara Myszka (przewodniczący) 
SSN Jan Górowski 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) 
 
Protokolant Iwona Budzik 
 
w sprawie ze skargi wykonawcy E. S.A. w W. 
przeciwko zamawiającemu Skarbowi Państwa - Komendantowi Głównemu Policji 
zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa z udziałem N. S.A. 
w W. 
o udzielenie zamówienia publicznego, 
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym 
w dniu 1 czerwca 2007 r., 
zagadnienia prawnego przedstawionego  
przez Sąd Okręgowy w W. 
postanowieniem z dnia 2 marca 2007 r.,  
„Czy w przypadku, gdy wykonawca nie wnosi własnego 
protestu i odwołania w postępowaniu o udzielenie zamówienia 
publicznego, a przystępuje do postępowania odwoławczego w trybie 
przewidzianym w art. 184 ust. 4 ustawy z 29 stycznia 2004 r. - Prawo 
zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19 z 2004 r. z późn. zm.), 
koniecznym jest, aby mógł brać udział w postępowaniu wywołanym 
wniesieniem skargi do sądu okręgowego, zgłoszenie przez takiego 
wykonawcę interwencji ubocznej, czy też staje się on automatycznie 
uczestnikiem postępowania skargowego przed sądem okręgowym ?" 
 
odmawia podjęcia uchwały. 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wykonawca  -E. S.A. 
oprotestował wybór przez zamawiającego jako najkorzystniejszej oferty innego 
wykonawcy – N. S.A., a następnie wniósł odwołanie od oddalenia  jego protestu, a 
wreszcie skargę na wyrok Zespołu Arbitrów oddalający jego odwołanie.  
 
Wykonawca N. S.A. przystąpił do postępowania odwoławczego w trybie art. 
184 ust. 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U.  
Nr 19, poz. 19, poz. 177 ze zm.), zwanej dalej „p.z.p.”, a Zespół Arbitrów postanowił 
dopuścić N. S.A. do udziału w tym postępowaniu odwoławczym.  
 
Wnosząc skargę na wyrok Zespołu Arbitrów wykonawca E. S.A. przesłał 
jednocześnie jej odpis wykonawcy N. S.A., ale na rozprawie przed Sądem 
Okręgowym  zgłosił  formalny  wniosek o niedopuszczenie  N. S.A. do udziału w 
postępowaniu sądowym, kwestionując uprawnienie tego wykonawcy do  udziału w 
postępowan.iu wszczętym wniesieniem skargi.      
 
Przedstawiając Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie  
prawne Sąd Okręgowy wskazał na możliwość wystąpienia dwóch rozbieżnych 
stanowisk, wobec braku wyraźnego przesądzenia w ustawie jedynego możliwego  
rozstrzygnięcia. Po pierwsze, uznał, że możliwe jest przyjęcie stanowiska, iż 
przystąpienie przez wykonawcę do postępowania odwoławczego nie powoduje 
uzyskania przez tego wykonawcę statusu uczestnika późniejszego postępowania 
skargowego, a aby mógł on brać udział w tym postępowaniu przed sądem 
okręgowym, to musiałby zgłosić interwencję uboczną po stronie tego podmiotu, do 
którego przystąpił w postępowaniu odwoławczym przed Zespołem Arbitrów. 
 
W ocenie Sądu Okręgowego możliwy do obrony jest także pogląd przeciwny, 
a mianowicie taki, że skuteczne zgłoszenie przez wykonawcę przystąpienia do 
postępowania odwoławczego, także po stronie zamawiającego, powoduje, że 
wykonawca staje się jego uczestnikiem. Skutkuje to powstaniem swoistej  
wielopodmiotowości po danej stronie postępowania. Owo zainteresowanie i wola  
wykonawcy przystępującego do postępowania odwoławczego jest  - zdaniem  Sądu 
Okręgowego - argumentem przemawiającym za przyjęciem koncepcji automatyzmu  

 
3 
w uczestniczeniu przez takiego wykonawcę także w postępowaniu sądowo – 
skargowym.  
 
W piśmie procesowym z dnia 24 maja 2007 r. Prokuratoria Generalna  
Skarbu Państwa, zastępująca Skarb Państwa  - Komendanta Głównego Policji  
w  W., sfomułowała wniosek, że wykonawca przystępujący do postępowania  
odwoławczego  w trybie przewidzianym w art. 184  ust. 4 ustawy  -  Prawo 
zamówień publicznych nie staje się automatycznie uczestnikiem postępowania 
skargowego przed sądem okręgowym, a tym samym konieczne jest zgłoszenie 
przez takiego wykonawcę interwencji ubocznej.        
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:            
 
Wymogiem warunkującym podjęcie uchwały przez Sąd Najwyższy jest 
spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 390 § 1 k.p.c., a nadto 
wydanie przez sąd drugiej instancji w sposób prawidłowy postanowienia 
o przedstawieniu zagadnienia prawnego (v. uzasadnienie postanowienia SN  z dnia 
18 marca 2005 r., sygn. akt  III CZP 93 /04, niepubl.). Ten ostatni wymóg nie został 
w niniejszej sprawie spełniony, ponieważ postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 
2 marca 2007 r. (sygn. akt [...]) wydane zostało przez Sąd orzekający  
w niewłaściwym składzie. W składzie tego Sądu wydającym wymienione 
postanowienie zasiadała p. Sędzia Sądu Rejonowego J. S.  Dokument z dnia 20 
grudnia 2006 r. zawierający udzieloną Jej delegację do orzekania w Sądzie 
Okręgowym w W. (k. 155) został podpisany przez ówczesnego Podsekretarza 
Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości – K.  J.  
 
Tymczasem zważyć należy, że możliwość delegowania sędziego, za jego 
zgodą, do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie, ustawodawca przyznał 
wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości, co wynika  wprost z art. 77 § 1 ustawy z dnia 
27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 
ze zm.). Kwestia ta nie budzi więc wątpliwości. Natomiast w zastępstwie Ministra 
Sprawiedliwości delegacja taka nie może zostać udzielona przez Podsekretarza 
stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości wówczas, gdy Sekretarz stanu w tym 
Ministerstwie był powołany. Zważyć bowiem należy, że wskazane wyżej 
uprawnienie Ministra Sprawiedliwości ma charakter uprawnienia osobistego i jest 

 
4 
ściśle związane z tym organem, pozostając w zakresie jego kompetencji. Nie może 
zatem być przenoszone na inne organy bądź osoby bez wyraźnego przyzwolenia 
ustawodawcy. Okoliczność ta, ani też właściwe przepisy, nie stoją jednak 
na przeszkodzie temu, by wspomniana delegacja została w imieniu Ministra 
udzielona przez jego urzędującego zastępcę na podstawie wcześniej otrzymanego 
upoważnienia ale wydanego w zgodzie z ustawową regulacją. W takim bowiem 
przypadku delegacja ta zostałaby de iure skutecznie udzielona w ramach 
przyznanych ustawowo kompetencji przez uprawniony do tego podmiot, a więc 
przez Ministra. 
 
Jednakże z przepisu art. 37 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. 
o Radzie Ministrów (tekst jedn.: Dz. U. 2003, Nr 24, poz. 199 ze zm.) m.in. wynika, 
że każdy minister swoje zadania wykonuje przy pomocy sekretarza i podsekretarzy 
stanu. W oznaczonym przez ministra zakresie zastępuje go jednak Sekretarz stanu, 
natomiast dopiero wówczas gdy do jego powołania nie dojdzie, uprawnienie 
to przysługuje Podsekretarzowi stanu. Minister, ustalając zakres czynności 
podejmowanych przez te osoby, obowiązany jest zawiadomić o tym Prezesa Rady 
Ministrów. Z regulacją tą w pewnej dysharmonii pozostaje więc przepis ustępu 
pierwszego § 2 Regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości 
stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 
2006 
r. 
w 
sprawie 
ustalenia 
regulaminu 
organizacyjnego 
Ministerstwa 
Sprawiedliwości (Dz. Urz. MS Nr 6, poz. 118 ze zm.). Przepis ten wydany został na 
podstawie art. 39 ust. 6 powołanej wyżej ustawy o Radzie Ministrów, choć 
przewidziana ustawą delegacja dotyczy nieco innej materii. Tymczasem 
ze wskazanego 
przepisu 
Regulaminu 
wynika 
jednoznacznie, 
że 
Ministra 
Sprawiedliwości podczas jego nieobecności zastępuje Sekretarz stanu oraz 
wyznaczony Podsekretarz stanu. Ponieważ jednak w hierarchii źródeł prawa aktem 
wyższego rzędu jest ustawa, rozbieżność tę należy rozstrzygnąć przyznając 
pierwszeństwo regulacji zawartej w art. 37 ust. 5 wymienionej już ustawy z dnia 
8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów.  
 
W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego problematyka 
dopuszczalności zastępowania Ministra Sprawiedliwości przy podejmowaniu 
decyzji o delegowaniu sędziego do pełnienia czynności sędziowskich w innym 

 
5 
sądzie znalazła ostatnio odzwierciedlenie w postanowieniu SN z dnia 13 kwietnia 
2007 r., I CZ 12/07, niepubl. Natomiast wcześniej przedmiotem oceny tego Sądu 
była niejednokrotnie dopuszczalność zastępowania Ministra Sprawiedliwości 
w zakresie wnoszenia środka odwoławczego, jakim była kasacja. W licznych 
orzeczeniach dotyczących tej kwestii Sąd Najwyższy wyrażał pogląd, że ze 
względu na treść cytowanego wyżej art. 37 ust. 5 ustawy o Radzie Ministrów 
(którego brzmienie nie odbiegało od obecnie obowiązującego), gdy Sekretarz stanu 
został w Ministerstwie Sprawiedliwości powołany, jedynie on mógł w imieniu 
Ministra wnieść kasację (por. postanowienia SN z dnia 7 listopada 1996 r., I PKN 
4/96, OSNP 1997, nr 11, poz. 195; z dnia 15 listopada 1996 r., II CKU 34/96, nie 
publ. oraz z dnia 24 kwietnia 2003 r., WK 4/03, OSNKW 2003, nr 7-8, poz. 65). 
Ponieważ zasady zastępowania Ministra przez Sekretarza i Podsekretarzy stanu, 
określone w powołanym przepisie ustawy, nie są zróżnicowane ze względu na 
rodzaj czy podmiot podejmowanych przez Ministra czynności, a więc mają 
charakter jednolity, powołane wyżej orzeczenia Sądu Najwyższego należało także 
uwzględniać przy ocenie prawidłowości składu Sądu wydającego postanowienie 
o przedstawieniu zagadnienia prawnego. 
 
Sądowi Najwyższemu znany jest z urzędu fakt (art. 228 § 2 k.p.c.), 
że Sekretarz stanu został w Ministerstwie Sprawiedliwości powołany. Prowadzi to 
do wniosku, że w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości tylko Sekretarz stanu jest 
uprawniony do podpisania w jego imieniu dokumentu zawierającego udzieloną 
sędziemu delegację. 
 
W tym kontekście, mając na względzie to, że dokument zawierający decyzję 
o delegowaniu sędziego J. W. (noszącej nazwisko S. w dacie wydania 
postanowienia) do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym w W. 
został podpisany przez Podsekretarza stanu, należało przyjąć, że delegacja ta nie 
została skutecznie udzielona. W konsekwencji, ponieważ w składzie Sądu 
orzekającego, który postanowieniem z dnia 2 marca 2007 r. przedstawił Sądowi 
Najwyższemu zagadnienie prawne zasiadał sędzia do tego nieuprawniony, skład 
ten należało uznać za niezgodny z przepisami prawa (art. 367 § 3 k.p.c. w zw. z art. 
397 § 2 k.p.c.). Prowadzi to do uznania, że wymienione postanowienie zostało 

 
6 
wydane w sposób nieprawidłowy, bo przez Sąd orzekający w niewłaściwym 
składzie. 
 
W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 
23  listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052, ze zm.) 
postanowił, jak w sentencji, uznając, że nie zostały spełnione warunki 
umożliwiające podjęcie uchwały.