III CZP 34/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale III CZP 34/22 rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące stosowania ustawy o kosztach komorniczych z dnia 28 lutego 2018 r. w sprawach, gdzie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone po 1 stycznia 2019 r. na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. z powodu bezczynności wierzyciela, ale sześciomiesięczny okres tej bezczynności upłynął przed wejściem w życie nowej ustawy. Sąd uznał, że art. 29 ustawy o kosztach komorniczych nie ma zastosowania w takich przypadkach. Argumentacja opiera się na zasadzie niedziałania prawa wstecz oraz na tym, że naruszenie przez komornika obowiązku umorzenia postępowania w terminie nie może działać na niekorzyść wierzyciela. Wartość przedmiotu sporu nie została podana, ale rozstrzygnięcie dotyczyło opłaty stosunkowej pobieranej przez komornika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych ustawy o kosztach komorniczych, zasada niedziałania prawa wstecz w kontekście kosztów postępowań egzekucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy okres bezczynności upłynął przed wejściem w życie ustawy, a umorzenie nastąpiło po tej dacie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w sytuacji, gdy na skutek bezczynności wierzyciela polegającej na zaniechaniu żądania podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego, komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. po dniu 1 stycznia 2019 r., podczas gdy postanowienie to powinno zostać wydane przed tą datą, albowiem okres 6 miesięcy bezczynności wierzyciela upłynął wcześniej, rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego, powinno nastąpić na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych, czy też na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Artykuł 29 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych nie znajduje zastosowania, jeżeli sześciomiesięczny okres bezczynności wierzyciela, który nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego, upłynął przed dniem wejścia w życie tej ustawy, zaś komornik umorzył postępowanie z tej przyczyny na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. po dniu 1 stycznia 2019 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie art. 29 ustawy o kosztach komorniczych w sytuacji, gdy okres bezczynności upłynął przed wejściem w życie ustawy, a umorzenie nastąpiło po tej dacie, prowadziłoby do retroaktywnego działania prawa i naruszenia zasady zaufania do państwa. Komornik powinien był umorzyć postępowanie wcześniej, a jego opóźnienie nie może obciążać wierzyciela.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (…) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W. | instytucja | wierzyciel |
| Ł.D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| (...) Bank S.A. z siedzibą w W. | instytucja | poprzednik prawny wierzyciela |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie umarza się w całości lub części z urzędu, jeżeli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania.
u.k.k. art. 29 § ust. 1
Ustawa o kosztach komorniczych
W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania.
u.k.s.e. art. 49 § ust. 2
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
W sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela oraz na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c., komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania.
Pomocnicze
u.k.k. art. 52 § ust. 1
Ustawa o kosztach komorniczych
Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
u.k.k. art. 52 § ust. 2
Ustawa o kosztach komorniczych
Jednakże art. 29 i 30 u.k.k. stosuje się do tych postępowań od dnia wejścia w życie przedmiotowej ustawy.
k.p.c. art. 767 § 3a § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sądu drugiej instancji rozpoznającego skargę na czynność komornika.
u.k.s. art. 149 § ust. 1
Ustawa o komornikach sądowych
Opłata egzekucyjna stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym.
u.k.s. art. 149 § ust. 2
Ustawa o komornikach sądowych
Uzyskane opłaty egzekucyjne, po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego komornika, stanowią dochód budżetu państwa.
Ord.pod. art. 3 § pkt 8
Ordynacja podatkowa
Definicja niepodatkowych należności budżetowych.
k.p.c. art. 823
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylony przepis przewidujący umorzenie postępowania z mocy prawa po roku bezczynności wierzyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada niedziałania prawa wstecz. • Naruszenie zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. • Opóźnienie komornika w umorzeniu postępowania nie może obciążać wierzyciela. • Zasada fair play w stosowaniu prawa intertemporalnego. • Podobieństwo sytuacji do tej rozstrzygniętej w uchwale III CZP 62/19.
Odrzucone argumenty
Literalna wykładnia art. 52 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych, która sugeruje stosowanie art. 29 do postępowań umorzonych po 1 stycznia 2019 r.
Godne uwagi sformułowania
nie może zatem działać na niekorzyść wierzyciela • nie powinno pogarszać ze skutkiem retroaktywnym sytuacji wierzyciela • niezwłocznie z właściwą reakcją komornika • przypadkowe okoliczności niezależne od wierzyciela i dłużnika, decydowałyby o tym którą stronę obciążałyby koszty
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Agnieszka Piotrowska
sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o kosztach komorniczych, zasada niedziałania prawa wstecz w kontekście kosztów postępowań egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy okres bezczynności upłynął przed wejściem w życie ustawy, a umorzenie nastąpiło po tej dacie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wierzycieli i komorników, związanego z kosztami postępowania egzekucyjnego i interpretacją przepisów przejściowych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Kiedy przepisy o kosztach komorniczych nie działają wstecz? Kluczowa uchwała SN.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.