III CZP 33/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim dotyczące interpretacji art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. w dwóch sprawach o zapłatę. Kluczowe pytanie brzmiało, czy datą początkową biegu trzymiesięcznego terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania jest dzień wydania postanowienia o zawieszeniu, czy dzień jego uprawomocnienia. Sąd Okręgowy sugerował, że w związku ze skróceniem terminu zawieszenia do trzech miesięcy, może on upłynąć przed faktycznym doręczeniem postanowienia stronie, co uzasadniałoby liczenie terminu od daty uprawomocnienia. Sąd Najwyższy, powołując się na ugruntowane orzecznictwo od ponad 60 lat, jednoznacznie stwierdził, że termin ten biegnie od daty wydania postanowienia o zawieszeniu. Podkreślono, że wykładnia językowa przepisu jest jasna i nie wymaga rozszerzania. Sąd Najwyższy odrzucił argumentację o konieczności liczenia terminu od daty uprawomocnienia lub doręczenia, wskazując na potrzebę jednolitości terminów procesowych. W przypadku uchybienia terminowi z przyczyn niezawinionych, strona ma możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Uchwała potwierdza, że problemy organizacyjne sądów nie mogą stanowić podstawy do zmiany utrwalonej wykładni prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie wykładni art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. w zakresie daty początkowej biegu terminu do podjęcia zawieszonego postępowania.
Dotyczy wyłącznie interpretacji art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. w kontekście daty wydania postanowienia o zawieszeniu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zgodnie z art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. datą początkową biegu terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania jest dzień wydania postanowienia o zawieszeniu, czy też dzień uprawomocnienia się takiego postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Datą początkową biegu terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania jest dzień wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na wieloletniej i jednolitej wykładni językowej przepisu, zgodnie z którą termin biegnie od daty wydania postanowienia. Podkreślono, że inne interpretacje wymagałyby wyraźnego wskazania w ustawie, a problemy z doręczeniem nie mogą prowadzić do zmiany utrwalonej linii orzeczniczej. W przypadku uchybienia terminowi z przyczyn niezawinionych, strona może wnosić o przywrócenie terminu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności w W. | instytucja | powód |
| E. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| P. spółka akcyjna w L. | spółka | powód |
| D. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 182 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Bieg terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania rozpoczyna się od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zawieszenia postępowania.
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 55
Nowelizacja wprowadzająca skrócenie terminu zawieszenia postępowania.
k.p.c. art. 167
Kodeks postępowania cywilnego
Bezskuteczność zgłoszenia wniosku o podjęcie postępowania po terminie.
k.p.c. art. 168
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość przywrócenia terminu.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
k.p.c. art. 398 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Przykład przepisu, gdzie termin liczy się od uprawomocnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Literalne brzmienie art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. wskazuje na datę wydania postanowienia jako początek biegu terminu. • Wieloletnia i jednolita linia orzecznicza Sądu Najwyższego potwierdza tę interpretację. • Różna terminologia w przepisach k.p.c. (np. "data postanowienia" vs "data uprawomocnienia") wskazuje na świadome rozróżnienie przez ustawodawcę. • Jednolitość terminów procesowych jest kluczowa dla sprawnego funkcjonowania postępowania. • Problemy z doręczeniem lub opieszałość sądu nie powinny prowadzić do zmiany utrwalonej wykładni prawa. • Strona ma możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jeśli uchybi mu bez swojej winy.
Odrzucone argumenty
Termin do złożenia wniosku o podjęcie postępowania powinien być liczony od daty uprawomocnienia postanowienia o zawieszeniu, zwłaszcza w kontekście skrócenia tego terminu. • Doręczenie postanowienia o zawieszeniu po upływie terminu do jego podjęcia może prowadzić do rażącej niesprawiedliwości i naruszenia prawa do sądu.
Godne uwagi sformułowania
Bieg terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, określonego w art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c., rozpoczyna się od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania również w stanie prawnym ukształtowanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. • Akceptacja procesowych następstw nieprawidłowego zawieszenia postępowania, wywodzona z prawomocności formalnej i mocy wiążącej postanowienia o zawieszeniu, stanowiłaby nadmierny formalizm, skutkujący pozbawieniem strony prawa do rozpoznania sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji). • W judykaturze nie budziło dotychczas wątpliwości, że użyte w art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. pojęcie „od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania”, należy rozumieć jako datę, w której sąd orzekał w przedmiocie zawieszenia. • Prowadzi ona do wniosku, że używając zwrotu „od daty postanowienia” ustawodawca nie mówi o postanowieniu rozumianym jako orzeczenie opatrzone datą, ale o podjętej w określonej dacie czynności procesowej sądu. • Problemy organizacyjno-kadrowe z jakimi borykają się obecnie sądy, nie stanowią podstawy do zmiany sposobu wykładni prawa.
Skład orzekający
Adam Doliwa
przewodniczący
Maciej Kowalski
sprawozdawca
Marcin Łochowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. w zakresie daty początkowej biegu terminu do podjęcia zawieszonego postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie interpretacji art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. w kontekście daty wydania postanowienia o zawieszeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i może wpływać na prawa stron postępowania. Interpretacja przepisu ma charakter utrwalony, ale wątpliwości Sądu Okręgowego pokazują, że problematyka ta nadal budzi pytania.
“Kiedy naprawdę zaczyna biec termin na podjęcie zawieszonej sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.