III CZP 33/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, dotyczące wiążącego charakteru uchwał Sądu Najwyższego podjętych w trybie art. 390 k.p.c. Sąd Apelacyjny pytał, czy wskazanie przez Sąd Najwyższy jako podmiotu legitymowanego biernie osoby niebędącej stroną procesu wiąże sąd rozpoznający sprawę wytoczoną następnie przeciwko temu podmiotowi, zwłaszcza gdy ta sama jest podstawa faktyczna roszczenia, a oddalenie żądania musiałoby się wiązać z uznaniem odpowiedzialności osoby, co do której legitymacji SN wypowiedział się negatywnie. Sąd Najwyższy podjął uchwałę stwierdzającą, że uchwała Sądu Najwyższego podjęta na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. wiąże, zgodnie z art. 390 § 2 k.p.c., tylko w danej sprawie. Nie jest więc nią związany sąd rozpoznający sprawę rozpoczętą nowym powództwem skierowanym przeciwko osobie, która nie była pozwaną w postępowaniu, w którym Sąd Najwyższy podjął uchwałę rozstrzygającą zagadnienie prawne, nawet jeżeli przedmiotem obu powództw jest to samo roszczenie oparte na tej samej podstawie faktycznej, a w uchwale tej Sąd Najwyższy wypowiedział się na temat braku legitymacji biernej pozwanej w nowej sprawie. Uzasadnienie podkreśla ścisłą wykładnię art. 390 § 2 k.p.c. jako wyjątku od zasady niezawisłości sędziowskiej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 390 § 2 k.p.c. dotyczącego wiążącego charakteru uchwał Sądu Najwyższego rozstrzygających zagadnienia prawne.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd rozpoznaje nową sprawę przeciwko innemu podmiotowi niż ten, który był stroną w sprawie, w której zapadła uchwała SN.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wskazanie przez Sąd Najwyższy w uchwale podjętej w trybie art. 390 k.p.c. jako podmiotu legitymowanego biernie osoby nie będącej stroną procesu wiąże sąd rozpoznający sprawę wytoczoną następnie przeciwko temu podmiotowi w sytuacji, gdy ta sama jest podstawa faktyczna roszczenia, a oddalenie żądania musiałoby się wiązać z uznaniem – w ramach merytorycznych przesłanek rozstrzygnięcia – odpowiedzialności osoby, co do której legitymacji biernej wypowiedział się już Sąd Najwyższy we wspomnianej uchwale negatywnie, i zarazem w sposób wiążący dla sądu wówczas orzekającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Sądu Najwyższego podjęta na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. wiąże tylko w danej sprawie i nie jest wiążąca dla sądu rozpoznającego nową sprawę wytoczoną przeciwko innemu podmiotowi, nawet jeśli podstawa faktyczna jest ta sama.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 390 § 2 k.p.c. musi być rozumiany ściśle, ponieważ stanowi wyjątek od zasady niezawisłości sędziowskiej. Pojęcie 'danej sprawy' nie może być rozciągane na inne sprawy w znaczeniu technicznoprocesowym, nawet jeśli są oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej i wytoczone przez tego samego powoda, ale przeciwko innemu pozwanemu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Barbara G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Miasto Stołeczne W. | instytucja | pozwany |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany (w poprzedniej instancji) |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uchwała Sądu Najwyższego podjęta na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. wiąże tylko w danej sprawie.
k.p.c. art. 390 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uchwała Sądu Najwyższego podjęta na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. wiąże tylko w danej sprawie.
Pomocnicze
Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 36 § ust. 2
Ustawa o samorządzie terytorialnym i ustawa o pracownikach samorządowych
Wyłączenie sukcesji zobowiązań rad narodowych.
Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 36 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o samorządzie terytorialnym i ustawa o pracownikach samorządowych
Przy Skarbie Państwa pozostały zobowiązania rad narodowych wynikające z prawomocnych decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 27 maja 1990 r.
k.p.a. art. 160 § § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do pozwania o odszkodowanie Skarbu Państwa.
Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy art. 7
Prawo własności czasowej gruntu.
Konstytucja RP art. 178 § § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada podległości sędziów tylko Konstytucji i ustawom.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do odszkodowania za niezgodne z prawem działania organu władzy publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Sądu Najwyższego podjęta w trybie art. 390 § 1 k.p.c. wiąże tylko w danej sprawie, a nie w innych sprawach, nawet jeśli są one oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej i dotyczą tego samego roszczenia. • Ścisła wykładnia art. 390 § 2 k.p.c. jest uzasadniona jego charakterem jako wyjątku od konstytucyjnej zasady niezawisłości sędziowskiej.
Godne uwagi sformułowania
uchwała Sądu Najwyższego podjęta na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. wiąże, zgodnie z art. 390 § 2 k.p.c., tylko w danej sprawie. • Nie jest więc nią związany sąd rozpoznający sprawę rozpoczętą nowym powództwem skierowanym przeciwko osobie, która nie była pozwaną w postępowaniu, w którym Sąd Najwyższy podjął uchwałę rozstrzygającą zagadnienie prawne. • pojęcia tego nie można rozciągać na inne sprawy w znaczeniu technicznoprocesowym. • Nie jest więc 'tą samą sprawą' sprawa, co prawda oparta na tej samej podstawie faktycznej i prawnej i wytoczona przez tego samego powoda, ale przeciwko innemu pozwanemu.
Skład orzekający
Józef Frąckowiak
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 390 § 2 k.p.c. dotyczącego wiążącego charakteru uchwał Sądu Najwyższego rozstrzygających zagadnienia prawne."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd rozpoznaje nową sprawę przeciwko innemu podmiotowi niż ten, który był stroną w sprawie, w której zapadła uchwała SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii interpretacji przepisów proceduralnych i wiążącego charakteru orzeczeń Sądu Najwyższego, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Czy uchwała Sądu Najwyższego wiąże zawsze? Kluczowa interpretacja art. 390 k.p.c.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.