III CZP 32/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął kwestie dotyczące ustalania wysokości odszkodowania z OC komunikacyjnego, w tym VAT, kosztów hipotetycznych i rabatów.
Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 32/24 zajął się kluczowymi zagadnieniami związanymi z ustalaniem wysokości odszkodowania z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Rozstrzygnięto, że dopuszczalne jest ustalenie odszkodowania według kosztów hipotetycznych, nawet jeśli pojazd został już naprawiony. Uchwała precyzuje również, że odszkodowanie może uwzględniać rabaty na części i materiały, o ile nie sprzeciwia się temu interes poszkodowanego. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że VAT nie należy się poszkodowanemu, jeśli poniósł on już koszty naprawy bez tego podatku.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, w składzie sędziów Dariusza Dończyka (przewodniczący), Moniki Koby (sprawozdawca) i Romana Trzaskowskiego, rozpoznał zagadnienia prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Poznaniu, dotyczące ustalania wysokości odszkodowania z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Pierwsze zagadnienie dotyczyło możliwości uwzględnienia podatku VAT w odszkodowaniu, gdy poszkodowany dokonał naprawy, ale nie zapłacił VAT, a usługodawca go nie odprowadził. Sąd Najwyższy orzekł, że odszkodowanie nie obejmuje VAT, jeżeli poszkodowany poniósł już koszty naprawy, a cena nie została powiększona o ten podatek. Drugie zagadnienie koncentrowało się na metodzie ustalania odszkodowania – czy powinno ono opiewać na rzeczywiste koszty naprawy, czy być ustalone metodą kosztorysową (hipotetyczne koszty). Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie wysokości odszkodowania jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy jest dopuszczalne, nawet gdy poszkodowany faktycznie naprawił pojazd. Trzecie zagadnienie dotyczyło możliwości uwzględnienia rabatów na części zamienne i materiały lakiernicze oferowane przez ubezpieczyciela. Sąd Najwyższy stwierdził, że odszkodowanie może uwzględniać takie rabaty, ale tylko wtedy, gdy skorzystanie z nich nie sprzeciwia się uzasadnionemu interesowi poszkodowanego. Uchwała ta stanowi ważne doprecyzowanie zasad ustalania odszkodowań komunikacyjnych, mające na celu zapewnienie sprawiedliwego rozliczenia szkód.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Odszkodowanie przysługujące z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych nie obejmuje kwoty podatku od towarów i usług, jeżeli poszkodowany poniósł już koszty naprawy pojazdu, a zapłacona przez niego cena nie została powiększona o ten podatek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że poszkodowany nie może domagać się zwrotu VAT, jeśli faktycznie go nie poniósł, a cena naprawy nie została o ten podatek powiększona. Odszkodowanie ma wyrównać poniesioną szkodę, a nie stanowić źródło wzbogacenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchwała
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł.O. | osoba_fizyczna | powód |
| T. spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku naprawienia szkody w granicach normalnych następstw działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.
k.c. art. 363 § 1
Kodeks cywilny
Określa sposób ustalenia wysokości odszkodowania, w tym poprzez przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.
u.u.o. art. 34
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
Ustalenie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy jest dopuszczalne także wtedy, gdy poszkodowany naprawił pojazd. Wysokość odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych z tytułu kosztów naprawy pojazdu może uwzględniać rabaty na części zamienne i materiał lakierniczy oferowane przez podmioty współpracujące z ubezpieczycielem tylko wtedy, gdy skorzystaniu z nich nie sprzeciwia się uzasadniony interes poszkodowanego. Odszkodowanie przysługujące z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych nie obejmuje kwoty podatku od towarów i usług, jeżeli poszkodowany poniósł już koszty naprawy pojazdu, a zapłacona przez niego cena nie została powiększona o ten podatek.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Monika Koba
sprawozdawca
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania z OC komunikacyjnego, w tym kwestie VAT, kosztów hipotetycznych i rabatów."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy poszkodowany poniósł już koszty naprawy lub gdy ubezpieczyciel oferuje rabaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odszkodowań komunikacyjnych, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego ma bezpośrednie przełożenie na praktykę rynkową i prawa kierowców.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy VAT należy się przy naprawie auta z OC? Kiedy można liczyć na rabaty?”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZP 32/24 UCHWAŁA 24 września 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Monika Koba (sprawozdawca) SSN Roman Trzaskowski Protokolant Agnieszka Łuniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym 26 sierpnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa Ł.O. przeciwko T. spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z 28 marca 2024 r., II Ca 1887/23, zagadnienia prawnego: 1. „Czy w sytuacji, gdy poszkodowany dokonał naprawy uszkodzonego samochodu, ale zapłacona przez niego cena z tytułu kosztów naprawy nie została powiększona o podatek VAT i usługodawca realizujący naprawę podatku tego nie odprowadził, należne poszkodowanemu odszkodowanie od ubezpieczyciela sprawcy szkody z tytułu ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu mechanicznego, mimo to, powinno objąć stawkę podatku VAT?” 2. „Czy w sytuacji, gdy poszkodowany dokonał naprawy uszkodzonego samochodu przywracając go do stanu sprzed szkody, należne mu odszkodowanie od ubezpieczyciela sprawcy szkody z tytułu ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu mechanicznego powinno opiewać na rzeczywiste koszty naprawy, czy też powinno być ustalone metodą kosztorysową, czyli według hipotetycznych kosztów naprawy?” 3. „Czy dopuszczalne jest przyznanie poszkodowanemu odszkodowania z tytułu kosztów naprawy uszkodzonego samochodu z uwzględnieniem rabatów na części zamienne i materiał lakierniczy, które ubezpieczyciel z ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu mechanicznego, ponoszący odpowiedzialność za szkodę, proponuje i udostępnia poszkodowanemu?” podjął uchwałę: 1. Ustalenie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy jest dopuszczalne także wtedy, gdy poszkodowany naprawił pojazd. 2. Wysokość odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych z tytułu kosztów naprawy pojazdu może uwzględniać rabaty na części zamienne i materiał lakierniczy oferowane przez podmioty współpracujące z ubezpieczycielem tylko wtedy, gdy skorzystaniu z nich nie sprzeciwia się uzasadniony interes poszkodowanego. 3. Odszkodowanie przysługujące z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych nie obejmuje kwoty podatku od towarów i usług, jeżeli poszkodowany poniósł już koszty naprawy pojazdu, a zapłacona przez niego cena nie została powiększona o ten podatek. Monika Koba Dariusz Dończyk Roman Trzaskowski [A.T.] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI