III CZP 32/07

Postanowienie z dnia 10 maja 2007 r., III CZP 32/07 
 
Na postanowienie sędziego-komisarza w przedmiocie wprowadzenia 
syndyka w posiadanie majątku upadłego zażalenie nie przysługuje. 
 
Sędzia SN Józef Frąckowiak (przewodniczący) 
Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote 
Sędzia SN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) 
 
Sąd Najwyższy w sprawie postępowania upadłościowego "K.L.K.L.", sp. z o.o. 
w W. w przedmiocie zażalenia syndyka na postanowienie sędziego komisarza z 
dnia 18 września 2006 r. po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w 
dniu 10 maja 2007 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Rejonowy 
dla m.st. Warszawy w Warszawie postanowieniem z dnia 21 lutego 2007 r.: 
"Czy art. 174 Prawa upadłościowego i naprawczego ma zastosowanie jedynie 
do osoby upadłego bądź osób uprawnionych do jego reprezentacji, czy również do 
wszystkich osób które w dniu ogłoszenia upadłości zajmują majątek upadłego?" 
odmówił podjęcia uchwały. 
 
Uzasadnienie 
 
W toku postępowania upadłościowego, obejmującego likwidację majątku 
upadłego, syndyk masy upadłości wystąpił do komornika z wnioskiem o 
wprowadzenie go – na podstawie art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – 
Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm. – dalej: "Pr.u.n.") – 
w posiadanie nieruchomości położonej w K. przy ul. K. nr 3a. Komornik, po 
bezskutecznym wezwaniu Jadwigi G. do dobrowolnego wydania nieruchomości, 
umorzył postępowanie. Wprowadzenie syndyka w posiadanie majątku upadłego na 
podstawie art. 174 ust. 1 Pr.u.n. nie dotyczy – jego zdaniem – sytuacji, w której 
syndyk, po objęciu majątku upadłego i pozostawieniu go w posiadaniu osoby 
trzeciej na uzgodnionych zasadach, później napotyka na przeszkody ze strony tej 
osoby w objęciu majątku upadłego w posiadanie. Syndyk w skierowanej do 

sędziego-komisarza skardze na czynności komornika wniósł o uchylenie orzeczenia 
o umorzeniu postępowania i nakazanie komornikowi wprowadzenia go w 
posiadanie wymienionej nieruchomości. Sędzia-komisarz postanowieniem z dnia 18 
września 2006 r. oddalił skargę syndyka masy upadłości zarówno na bezczynność 
komornika, jak i na umorzenie postępowania. Jego zdaniem, syndyk nie może 
domagać się wprowadzenia w posiadanie majątku upadłego na podstawie art. 174 
ust. 1 Pr.u.n., jeżeli utracił władztwo nad tym majątkiem po ogłoszeniu upadłości. 
Wyraził też pogląd, że art. 174 ust. 1 Pr.u.n. ma zastosowanie wobec każdej osoby 
zajmującej majątek upadłego w chwili ogłoszenia upadłości. 
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, rozpoznając zażalenie 
syndyka na postanowienie sędziego-komisarza, przedstawił – na podstawie art. 390 
k.p.c. w związku z art. 222 zdanie drugie i art. 229 Pr.u.n. – przytoczone na wstępie 
zagadnienie prawne. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Ustawodawca, przyznając sądowi drugiej instancji uprawnienie do 
przedstawienia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego na podstawie art. 390 
§ 1 k.p.c., uzależnił skuteczność skorzystania z niego od wystąpienia w sprawie 
poważnych wątpliwości prawnych oraz niezbędności oczekiwanej odpowiedzi dla 
rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia17 grudnia 
1991 r., III CZP 129/91, „Przegląd Sądowy" 1994, nr 3, s. 76 oraz z dnia 27 sierpnia 
1996 r, III CZP 91/96, OSNC 1997, nr 1, poz. 9). 
Należy też przypomnieć, że instytucja pytań prawnych – co podkreślił Sąd 
Najwyższy w uchwale z dnia 30 marca 1999 r., III CZP 62/98 (OSNC 1999, nr 10, 
poz. 166) – prowadząca do związania sądów niższej instancji w danej sprawie 
poglądem Sądu Najwyższego, zawartym w podjętej uchwale, jest wyjątkiem od 
konstytucyjnej zasady podległości sędziów tylko Konstytucji i ustawom (art. 178 ust. 
1 Konstytucji). Ze względu na tę wyjątkowość, powinna być zatem stosowana w 
sposób jak najbardziej ścisły, bez żadnych koncesji na rzecz argumentów o 
nastawieniu celowościowym i utylitarnym. 
Przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymagania niezbędności 
oczekiwanej odpowiedzi dla rozstrzygnięcia sprawy. Zostało ono przedstawione 
Sądowi Najwyższemu w związku z rozpoznawaniem zażalenia – przez sąd 
upadłościowy jako sąd drugiej instancji – na postanowienie sędziego-komisarza 
wydane po rozpoznaniu skargi na czynności komornika. Rzecz w tym, że zgodnie z 

art. 222 ust. 1 Pr.u.n. zażalenie na postanowienie sędziego-komisarza przysługuje 
w wypadkach wskazanych w ustawie. Tymczasem nie ma przepisu ustawy, który 
przewidywałby zażalenie na postanowienie sędziego-komisarza wydane po 
rozpoznaniu skargi na czynności komornika. Regulując w Prawie upadłościowym i 
naprawczym wprowadzenie syndyka w posiadanie majątku upadłego przez 
komornika sądowego, ustawodawca przewidział jedynie zażalenie na 
postanowienie sędziego-komisarza o zwrocie kosztów wprowadzenia syndyka w 
posiadanie majątku upadłego (art. 174 ust. 3 Pr.u.n.). 
W literaturze i w orzecznictwie przyjmuje się, że art. 222 ust. 1 Pr.u.n. nie 
reguluje wyczerpująco kwestii dopuszczalności zażalenia w postępowaniu 
upadłościowym, ponieważ w zakresie określonym w art. 229 Pr.u.n. do 
postępowania upadłościowego znajdują zastosowanie przepisu kodeksu 
postępowania cywilnego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2005 r., 
OSNC 2006, nr 2, poz. 22). Wykładnia art. 222 ust. 1 Pr.u.n., dokonana w 
powiązaniu z art. 229 Pr.u.n., prowadzi do wniosku – jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w 
uchwale z dnia 2 marca 2005 r., III CZP 96/04 (OSNC 2006, nr 2, poz. 22) – że art. 
222 ust. 1 Pr.u.n. ma zastosowanie do tych postanowień sędziego-komisarza, 
których przedmiotem są zagadnienia uregulowane przepisami postępowania 
upadłościowego, nie odnosi się on natomiast do postanowień rozstrzygających 
kwestie unormowane przepisami kodeksu postępowania cywilnego, stosowanymi 
odpowiednio do postępowania upadłościowego. Z tych względów przysługuje 
zażalenie na postanowienie sędziego-komisarza o odrzuceniu zażalenia na 
postanowienie, którego przedmiotem jest odmowa zwolnienia od kosztów sądowych 
(art. 394 § 1 k.p.c. w związku z art. 229 Pr.u.n.), kwestii stanowiącej przedmiot tego 
postanowienia nie regulują bowiem przepisy postępowania upadłościowego. 
Do tych postanowień sędziego-komisarza nie należy postanowienie 
oddalające skargę na czynności komornika w przedmiocie wprowadzenia syndyka 
w posiadanie majątku upadłego, gdyż kwestia, która stanowi przedmiot 
rozstrzygnięcia tego postanowienia, została uregulowana przepisami postępowania 
upadłościowego. Dopuszczalność zaskarżenia tego postanowienia zażaleniem 
podlega zatem ocenie wyłącznie na podstawie art. 222 ust. 1 Pr.u.n., co oznacza, 
że wniesione w sprawie zażalenie jest niedopuszczalne, nie ma bowiem w 
postępowaniu upadłościowym przepisu szczególnego przewidującego możliwość 
jego wniesienia. 

Oceny dopuszczalności omawianego zażalenia nie zmieniłoby zastosowanie – 
na podstawie art. 229 Pr.u.n. – przepisów kodeksu postępowania cywilnego. 
Zaskarżone postanowienie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w 
sprawie w rozumieniu art. 394 § 1 k.p.c., zakończyło one bowiem jedynie 
wpadkowe postępowanie prowadzone przez komornika na podstawie art. 174 
Pr.u.n. w ramach postępowania upadłościowego. 
Również wykładnia historyczna i doktrynalna przemawiają na rzecz tezy, że 
nie przysługuje zażalenia na postanowienie sędziego-komisarza oddalające skargę 
na czynności komornika w przedmiocie wprowadzenia syndyka w posiadanie 
majątku upadłego. W okresie obowiązywania rozporządzenia Prezydenta 
Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe (jedn. tekst: 
Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) kwestia dopuszczalności zażalenia na 
postanowienie sędziego-komisarza w przedmiocie rozstrzygnięcia skargi na 
czynności komornika nie budziła wątpliwości, art. 88 Prawa upadłościowego 
stanowił bowiem – exspressis verbis – że takie postanowienie sędziego-komisarza 
nie podlega zaskarżeniu zażaleniem. Po wejściu w życie Prawa upadłościowego i 
naprawczego w piśmiennictwie, wskazując na art. 222 ust. 1 Pr.u.n., przyjmuje się 
zgodnie, że na postanowienie sędziego-komisarza wydane po rozpoznaniu skargi 
na czynności komornika zażalenie nie przysługuje. 
Reasumując, należało odmówić odpowiedzi na przedstawione zagadnienie 
prawne, ponieważ ze względu na niedopuszczalność zażalenia oczekiwana 
odpowiedź nie jest niezbędna dla rozstrzygnięcia sprawy. 
Z przestawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.