III CZP 3/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Łodzi, dotyczące stosowania art. 6261 § 1 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym w sprawach wieczystoksięgowych. Sprawa dotyczyła wpisu wzmianki o wszczęciu egzekucji do księgi wieczystej. Uczestnik postępowania wniósł apelację, a sąd drugiej instancji miał wątpliwości, czy przepis nakazujący rozpoznawanie spraw wieczystoksięgowych na posiedzeniu niejawnym ma zastosowanie także w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.c. dotyczące postępowania nieprocesowego i procesowego, w tym art. 13 § 2, art. 514 § 1, art. 608 oraz art. 6261 § 1 k.p.c., doszedł do wniosku, że zasada rozpoznawania spraw nieprocesowych bez rozprawy, ustanowiona jako ogólna dla tego trybu postępowania, ma zastosowanie również w postępowaniu apelacyjnym. Podkreślono autonomię postępowania nieprocesowego i pierwszeństwo jego przepisów (lex specialis, lex generalis) przed przepisami procesowymi (lex subsydiaria). Sąd Najwyższy uznał, że argumenty przemawiające za rozpoznawaniem spraw na posiedzeniu niejawnym przed sądem pierwszej instancji nie tracą na znaczeniu w postępowaniu odwoławczym. Uchwała ta stanowiła odejście od wcześniejszej uchwały z 1966 r., która dopuszczała rozprawę w postępowaniu rewizyjnym w sprawach wieczystoksięgowych, co było uzasadnione ówczesnym ustrojem państwowych biur notarialnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania przepisów o postępowaniu nieprocesowym, w tym dotyczących posiedzeń niejawnych, w postępowaniu apelacyjnym w sprawach wieczystoksięgowych.
Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i ogólnych zasad postępowania nieprocesowego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepis art. 6261 § 1 k.p.c. ma zastosowanie także do rozpoznania apelacji w postępowaniu wieczystoksięgowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 6261 § 1 k.p.c. ma zastosowanie także w postępowaniu apelacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zasada rozpoznawania spraw nieprocesowych bez rozprawy, w tym w sprawach wieczystoksięgowych, ma zastosowanie również w postępowaniu apelacyjnym, ze względu na autonomię postępowania nieprocesowego i pierwszeństwo jego przepisów przed przepisami procesowymi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Powiatowy Urząd Pracy nr 2 w Ł. | instytucja | wnioskodawca |
| Robert K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 6261 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten ma zastosowanie także w postępowaniu apelacyjnym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 608
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 514 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje stosowanie przepisów o procesie do postępowania nieprocesowego.
k.p.c. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania spraw na rozprawie w postępowaniu procesowym.
k.p.c. art. 375
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3939 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 6268 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres kognicji sądu w sprawach wieczystoksięgowych.
Ustawa o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy – Prawo o notariacie
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. dodająca rozdział 6 do k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Autonomia postępowania nieprocesowego. • Pierwszeństwo przepisów o postępowaniu nieprocesowym (lex specialis, lex generalis) przed przepisami procesowymi (lex subsydiaria). • Argumenty przemawiające za rozpoznawaniem spraw na posiedzeniu niejawnym przed sądem pierwszej instancji nie tracą na znaczeniu w postępowaniu odwoławczym. • Ograniczony zakres kognicji sądu w sprawach wieczystoksięgowych.
Odrzucone argumenty
Stosowanie przepisów procesowych dotyczących postępowania odwoławczego (art. 375, 3939 k.p.c.) na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. do postępowania nieprocesowego. • Interpretacja art. 514 § 1 k.p.c. jako przepisu odnoszącego się tylko do postępowania przed pierwszą instancją (na podstawie uchwały III CZP 47/66).
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 6261 § 1 k.p.c. ma zastosowanie także w postępowaniu apelacyjnym. • Utrzymano wyraźną odrębność postępowania nieprocesowego, stanowiącego równorzędny z procesem tryb postępowania. • Przepisy o procesie stosuje się do postępowania nieprocesowego tylko wówczas, gdy przepisy regulujące to postępowanie nie stanowią inaczej (art. 13 § 2 k.p.c.). • Jeżeli z treści, funkcji i celu przepisu nic innego nie wynika, przyjmować trzeba jako regułę, że dotyczy on całego postępowania w sprawie, w każdej instancji.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący, sprawozdawca
Henryk Pietrzkowski
członek
Anna Owczarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przepisów o postępowaniu nieprocesowym, w tym dotyczących posiedzeń niejawnych, w postępowaniu apelacyjnym w sprawach wieczystoksięgowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i ogólnych zasad postępowania nieprocesowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą postępowania wieczystoksięgowego, która może mieć praktyczne znaczenie dla prawników zajmujących się tą dziedziną prawa.
“Czy apelacja w sprawie księgi wieczystej zawsze wymaga rozprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.