III CZP 29/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Krakowie, dotyczące możliwości nakazania zapłaty za niewykonanie orzeczenia regulującego kontakty z dzieckiem, jeśli orzeczenie to utraciło moc obowiązującą. Sprawa wywodziła się z wniosku U.R. o nakazanie B.K. zapłaty 37.000 euro za trzydzieści siedem naruszeń postanowienia Hanzeatyckiego Wyższego Sądu Krajowego w Hamburgu z 18 kwietnia 2019 r. Sąd Rejonowy nakazał zapłatę 36.000 euro, jednak Sąd Okręgowy zauważył, że orzeczenie niemieckie już nie obowiązywało, podobnie jak w dniu wydania postanowienia przez Sąd Rejonowy. Powstała wątpliwość, czy można nakazać zapłatę na podstawie nieobowiązującego orzeczenia. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki formalne i merytoryczne, odmówił podjęcia uchwały. Wskazał, że postanowienie niemieckie nie spełnia kryteriów polskiego prawa procesowego dotyczącego zagrożenia nakazem zapłaty, a samo postępowanie o nakazanie zapłaty jest drugim etapem postępowania wykonawczego, wymagającym wcześniejszego wydania postanowienia o zagrożeniu. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd przedstawiający zagadnienie powinien sam dokonać wykładni przepisów, a instytucja pytań prawnych nie może służyć przerzucaniu decyzji jurysdykcyjnej na Sąd Najwyższy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne aspekty przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu oraz wymogi formalne i merytoryczne dla postępowań wykonawczych w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której orzeczenie zagraniczne regulujące kontakty z dzieckiem utraciło moc, a postępowanie dotyczyło nakazania zapłaty na jego podstawie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy po zmianie orzeczenia regulującego kontakty z dzieckiem możliwe jest nakazanie zapłaty za niewykonanie przez osobę sprawującą pieczę nad dzieckiem obowiązków wynikających z nieobowiązującego już orzeczenia regulującego kontakty z dzieckiem odnośnie kontaktów, które miały być zrealizowane w okresie, kiedy dane orzeczenie obowiązywało?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, wskazując na brak spełnienia formalnych wymogów przedstawienia zagadnienia prawnego oraz na specyfikę polskiego postępowania wykonawczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd przedstawiający zagadnienie powinien sam dokonać wykładni przepisów, a instytucja pytań prawnych nie może służyć przerzucaniu decyzji jurysdykcyjnej. Ponadto, postanowienie zagraniczne nie spełniało kryteriów polskiego prawa procesowego, a postępowanie o nakazanie zapłaty jest drugim etapem postępowania wykonawczego, wymagającym wcześniejszego postanowienia o zagrożeniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U.R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B.K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka przedstawienia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego to istnienie 'poważnych wątpliwości' obiektywnych, których rozstrzygnięcie napotyka trudności wykraczające poza standardową wykładnię prawa i nie daje się rozstrzygnąć na podstawie dotychczasowego orzecznictwa i doktryny. Wyjaśnienie wątpliwości musi być niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 598 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Pierwszy etap postępowania wykonawczego obejmuje stwierdzenie faktu naruszenia zasad odbywania kontaktów z dzieckiem i określenie kwoty zapłaty w razie dalszych naruszeń.
k.p.c. art. 598 § 16
Kodeks postępowania cywilnego
Drugi etap postępowania wykonawczego, polegający na nakazaniu zapłaty, następuje, jeśli dojdzie do ponownych naruszeń, a uprzednio wydano postanowienie o zagrożeniu zapłatą.
k.p.c. art. 582 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postanowień regulujących kontakty z dzieckiem i możliwości umieszczenia w nich klauzuli zagrażającej zapłatą.
k.p.c. art. 582 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Umieszczenie klauzuli zagrażającej zapłatą w orzeczeniu merytorycznym jest równoważne z wydaniem postanowienia na podstawie art. 598(15) k.p.c.
Pomocnicze
k.p.c. art. 397 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie zagraniczne nie spełnia kryteriów polskiego prawa procesowego dotyczącego zagrożenia nakazem zapłaty. • Postępowanie o nakazanie zapłaty jest drugim etapem postępowania wykonawczego, wymagającym wcześniejszego postanowienia o zagrożeniu. • Sąd przedstawiający zagadnienie powinien sam dokonać wykładni przepisów, a instytucja pytań prawnych nie może służyć przerzucaniu decyzji jurysdykcyjnej na Sąd Najwyższy.
Godne uwagi sformułowania
instytucja zagadnień prawnych nie może być wykorzystywana do przerzucenia na Sąd Najwyższy decyzji jurysdykcyjnej obciążającej sąd orzekający • przedmiotem pytania prawnego może być jedynie poważna wątpliwość prawna (w sensie obiektywnym), tzn. taka, której rozstrzygnięcie napotyka na trudności wykraczające poza te, które towarzyszą wykładni prawa.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
przewodniczący
Krzysztof Grzesiowski
sprawozdawca
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu oraz wymogi formalne i merytoryczne dla postępowań wykonawczych w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której orzeczenie zagraniczne regulujące kontakty z dzieckiem utraciło moc, a postępowanie dotyczyło nakazania zapłaty na jego podstawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wykonywaniem orzeczeń rodzinnych, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego. Jednak brak rozstrzygnięcia merytorycznego obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Czy można żądać zapłaty za złamane kontakty z dzieckiem, gdy sądowe orzeczenie już nie obowiązuje?”
Dane finansowe
WPS: 37 000 EUR
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.