III CZP 26/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2022 r. odmówił podjęcia uchwały w odpowiedzi na zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Rejonowy w G. Dotyczyło ono właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji. Sąd Rejonowy miał wątpliwości, czy zażalenie powinno być rozpoznane przez inny skład sądu pierwszej instancji (art. 394¹a § 1 pkt 12 k.p.c.) czy przez sąd drugiej instancji (art. 394 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy uznał jednak, że Sąd Rejonowy nie był uprawniony do przedstawienia tego zagadnienia, ponieważ jego rola w tej sytuacji ograniczała się do technicznej czynności przekazania akt sprawy sądowi drugiej instancji, który był właściwy do rozpoznania zażalenia. Ponadto, Sąd Najwyższy zauważył, że Sąd Rejonowy wydawał się być przekonany o prawidłowym sposobie rozstrzygnięcia problemu, co wyklucza możliwość skorzystania z instytucji przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie odrzucające apelację kończy postępowanie w sprawie i powinno być zaskarżone do sądu drugiej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji oraz dopuszczalności przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kolejnością zaskarżania postanowień w postępowaniu cywilnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji przysługuje zażalenie do innego składu sądu pierwszej instancji (art. 394¹a § 1 pkt 12 k.p.c.), czy do sądu drugiej instancji (art. 394 § 1 k.p.c.)?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając przedstawienie zagadnienia za niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy nie był właściwy do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu, gdyż jego rola ograniczała się do przekazania akt sądowi drugiej instancji. Ponadto, Sąd Rejonowy był przekonany o prawidłowym rozstrzygnięciu problemu, co wykluczało potrzebę wyjaśnienia wątpliwości przez Sąd Najwyższy.
Czy postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji kończy postępowanie w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie o odrzuceniu zażalenia, jeżeli dotyczy postanowienia zamykającego dostęp do rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej lub drugiej instancji, kończy postępowanie w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie odrzucające apelację kończy postępowanie w sprawie, a tym samym zażalenie na takie postanowienie powinno być rozpoznane przez sąd drugiej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. K. | inne | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do sądu drugiej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym (art. 397 § 3 k.p.c.). Sądem w rozumieniu art. 390 § 1 k.p.c. jest sąd powołany do podjęcia czynności związanych z oceną dopuszczalności lub zasadności środka odwoławczego.
k.p.c. art. 394 § 1b
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie sądu pierwszej instancji, którego przedmiot mieści się w katalogu określonym w art. 394¹a § 1 k.p.c., jeśli kończy postępowanie w sprawie, jest zaskarżalne zażaleniem do sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 394 § 1a
Kodeks postępowania cywilnego
Na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia zażalenia przysługuje zażalenie do innego składu sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 395 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd a quo jest zobligowany do niezwłocznego przedstawienia akt sprawy sądowi ad quem powołanemu do rozpoznania zażalenia.
k.p.c. art. 397 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis art. 390 § 1 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy nie był właściwy do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu, ponieważ jego rola ograniczała się do przekazania akt sądowi drugiej instancji. • Sąd Rejonowy był przekonany o prawidłowym sposobie rozstrzygnięcia problemu, co wykluczało potrzebę wyjaśnienia wątpliwości przez Sąd Najwyższy. • Postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji kończy postępowanie w sprawie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy [...] odmawia podjęcia uchwały. • Sądem w rozumieniu art. 390 § 1 k.p.c. jest sąd powołany do podjęcia czynności związanych z oceną dopuszczalności lub zasadności środka odwoławczego. • Rola Sądu Rejonowego w postępowaniu zażaleniowym sprowadzała się zatem do technicznej czynności przedstawienia akt sądowi ad quem, bez względu na ewentualne wątpliwości co do tego, czy skarżący prawidłowo oznaczył sąd właściwy do rozpoznania zażalenia. • Celem instytucji unormowanej w art. 390 § 1 k.p.c. jest bowiem wyjaśnianie przez Sąd Najwyższy problemów prawnych, które po dokonaniu przez sąd rozpoznający środek odwoławczy własnych zabiegów interpretacyjnych stwarzają – zarówno w ocenie tego sądu, jak i z obiektywnego punktu widzenia – poważne jurydyczne wątpliwości.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Paweł Grzegorczyk
sprawozdawca
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji oraz dopuszczalności przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kolejnością zaskarżania postanowień w postępowaniu cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy zawiłości proceduralnych w polskim postępowaniu cywilnym, a konkretnie właściwości sądu do rozpoznania zażalenia. Jest to temat ważny dla praktyków prawa, choć może być mniej zrozumiały dla szerokiej publiczności.
“Kto rozpozna zażalenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia zawiłości proceduralne.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.