III CZP 25/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z 23 października 2024 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące biegu terminu upadku zabezpieczenia hipotecznego w kontekście postępowania restrukturyzacyjnego. Sprawa wyłoniła się na tle sytuacji, w której wierzyciel uzyskał prawomocny wyrok zasądzający roszczenie i zabezpieczył je hipoteką przymusową, jednak otwarcie postępowania sanacyjnego uniemożliwiło mu wszczęcie egzekucji. Sąd Najwyższy, opierając się na wykładni prokonstytucyjnej, orzekł, że termin upadku zabezpieczenia hipotecznego (art. 754¹ § 1 k.p.c.) nie biegnie, gdy na podstawie art. 312 ust. 4 Prawa restrukturyzacyjnego skierowanie egzekucji do majątku dłużnika jest niedopuszczalne. Podkreślono, że celem zakazu egzekucji w postępowaniu sanacyjnym jest zapewnienie jego prawidłowego toku, a nie eliminacja zabezpieczeń rzeczowych. Konstytucyjna ochrona praw majątkowych wymaga możliwości ich efektywnej realizacji, a formalne pozbawienie wierzyciela możliwości dochodzenia zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką, z powodu zakazu egzekucji, prowadziłoby do iluzorycznej ochrony jego praw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa restrukturyzacyjnego i Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących biegu terminu upadku zabezpieczenia w sytuacji zakazu egzekucji.
Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia postępowania sanacyjnego z zabezpieczeniem hipotecznym i zakazem egzekucji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zakaz egzekucji z art. 312 ust. 4 ustawy Prawo restrukturyzacyjne ma wpływ na bieg terminu upadku zabezpieczenia hipotecznego z art. 754¹ § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin upadku zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości dłużnika (art. 754¹ § 1 k.p.c.) nie biegnie, gdy na podstawie art. 312 ust. 4 Prawa restrukturyzacyjnego niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zakaz egzekucji w postępowaniu restrukturyzacyjnym uniemożliwia realizację zabezpieczenia, co czyni termin upadku zabezpieczenia bezprzedmiotowym. Podkreślono potrzebę ochrony praw majątkowych wierzyciela zgodnie z Konstytucją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. D. | osoba_fizyczna | powód |
| zarządca masy sanacyjnej […] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w restrukturyzacji w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
pr.r. art. 312 § 4
Prawo restrukturyzacyjne
Skierowanie egzekucji do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej jest niedopuszczalne po dniu otwarcia postępowania sanacyjnego.
k.p.c. art. 754 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Termin dwóch miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego roszczenie na wszczęcie egzekucji, po którego upływie zabezpieczenie upada.
Pomocnicze
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o kosztach komorniczych art. 30
Określa konsekwencje finansowe niecelowo wszczętej egzekucji.
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece art. 65 § 1
Definiuje cel hipoteki jako zabezpieczenie wierzytelności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz egzekucji z art. 312 ust. 4 pr.r. uniemożliwia realizację zabezpieczenia, co powinno skutkować niebiegnięciem terminu upadku zabezpieczenia. • Konstytucyjna ochrona praw majątkowych wymaga możliwości ich efektywnej realizacji. • Celem zakazu egzekucji w postępowaniu sanacyjnym jest zapewnienie jego toku, a nie eliminacja zabezpieczeń rzeczowych. • Złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności nie jest równoznaczne z wszczęciem egzekucji i nie zapobiega upadkowi zabezpieczenia.
Odrzucone argumenty
Zakaz egzekucji z art. 312 ust. 4 pr.r. nie wpływa na bieg terminu upadku zabezpieczenia, ponieważ nie wynika to expressis verbis z ustawy. • Złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności zapobiega upadkowi zabezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
Termin upadku zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości dłużnika (...) nie biegnie, gdy na podstawie art. 312 ust. 4 Prawa restrukturyzacyjnego niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku dłużnika. • Konstytucyjna ochrona określonego prawa majątkowego nie może być pozorna i obejmuje także zagwarantowanie możliwości jego realizacji. • Ustawowy mechanizm prowadzący de facto do kreacji pozornej ochrony prawa majątkowego przez zabezpieczenie, które staje się od razu nieskuteczne, wzbudził (...) wątpliwości konstytucyjne. • Złożenie zatem wniosku o nadanie klauzuli wykonalności nie jest wniesieniem o dokonanie czynności egzekucyjnych w art. 754¹ § 1 in fine k.p.c.
Skład orzekający
Mariusz Łodko
przewodniczący
Adam Doliwa
sprawozdawca
Piotr Telusiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa restrukturyzacyjnego i Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących biegu terminu upadku zabezpieczenia w sytuacji zakazu egzekucji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia postępowania sanacyjnego z zabezpieczeniem hipotecznym i zakazem egzekucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wierzycieli w postępowaniach restrukturyzacyjnych, łącząc przepisy proceduralne z ochroną konstytucyjną praw majątkowych.
“Czy zabezpieczenie hipoteczne upada, gdy nie można wszcząć egzekucji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.