III CZP 25/10

Sąd Najwyższy2010-05-27
SNAdministracyjnezamówienia publiczneWysokanajwyższy
zamówienia publiczneprawo zamówień publicznychinteres prawnywadiumśrodki ochrony prawnejpełnomocnictwonieważność postępowaniaprawo UETSUE

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie zagadnienia prawnego dotyczącego interesu prawnego wykonawcy w kwestionowaniu zatrzymania wadium, uznając brak należytego umocowania pełnomocnika procesowego.

Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące interesu prawnego wykonawcy, którego oferta została odrzucona, w kwestionowaniu zatrzymania wadium. Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, stwierdzając nieważność postępowania przed Sądem Okręgowym z powodu braku należytego umocowania pełnomocnika procesowego stron. Podkreślono, że w przypadku kolizji prawa krajowego z prawem UE, sąd powinien rozważyć pytanie prejudycjalne do TSUE.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 maja 2010 r. (sygn. akt III CZP 25/10) odmówił podjęcia uchwały w odpowiedzi na zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy. Zagadnienie dotyczyło tego, czy wykonawca, którego oferta została odrzucona w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, posiada interes prawny do wnoszenia środków ochrony prawnej w zakresie kwestionowania czynności zamawiającego polegającej na zatrzymaniu wadium wraz z odsetkami. Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie przed Sądem Okręgowym jest dotknięte nieważnością z powodu reprezentowania stron przez nienależycie umocowanego pełnomocnika procesowego. Stwierdzono, że pełnomocnik procesowy radca prawny Anna S. nie wykazała odpowiednim dokumentem umocowania Thomasa L. do działania w charakterze pełnomocnika procesowego B. B. GmbH w P., a w konsekwencji, że był on umocowany do udzielenia dalszego pełnomocnictwa. Dodatkowo, wskazano na nieprawidłowości w uwierzytelnianiu dokumentów przez pełnomocnika. Sąd Najwyższy zaznaczył, że w przypadku kolizji norm prawa krajowego z prawem wspólnotowym, sąd drugiej instancji powinien rozważyć przedstawienie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a nie wykorzystywać instytucji przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały z powodu nieważności postępowania przed Sądem Okręgowym z uwagi na brak należytego umocowania pełnomocnika procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził nieważność postępowania przed Sądem Okręgowym z powodu reprezentowania stron przez nienależycie umocowanego pełnomocnika procesowego, co uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
konsorcjum-B. B. Polska sp. z o.o. we W. (lider) i B. B. GmbH w P. (Niemcy)spółkaskarżący
Gmina O.instytucjazamawiający

Przepisy (13)

Główne

Pzp art. 179 § 1

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Krajowa Izba Odwoławcza przyjęła wąską interpretację interesu prawnego, podczas gdy wykładnia pro-wspólnotowa i funkcjonalna uzasadniałaby szeroką interpretację.

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja pełnomocnika procesowego (adwokat, radca prawny, osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami, osoba pozostająca w stałym stosunku zlecenia).

Pomocnicze

Pzp art. 46 § 4a

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Podstawa prawna zatrzymania wadium przez zamawiającego.

Pzp art. 23 § 2

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Obowiązek ustanowienia pełnomocnika przez wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie. Przepis ten dotyczy reprezentowania w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub zawarcia umowy, a nie postępowania sądowego.

Pzp art. 198a § 2

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Stosowanie odpowiednio przepisów k.p.c. o apelacji do skargi na wyrok KIO.

k.p.c. art. 390 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy w trybie zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy badał spełnienie przesłanek do podjęcia uchwały.

k.p.c. art. 87 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy może być pracownik lub organ nadrzędny.

k.p.c. art. 379 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania w przypadku braku należytego umocowania stron.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o nieważności postępowania w postępowaniu apelacyjnym.

u.SN art. 61 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Podstawa prawna postanowienia Sądu Najwyższego.

Ustawa o zmianie ustaw w zakresie uwierzytelniania dokumentów

Przepisy dotyczące możliwości uwierzytelniania odpisów przez radców prawnych, weszły w życie 1 stycznia 2010 r. i 31 grudnia 2009 r.

u.o.r.p. art. 6 § 3

Ustawa o radcach prawnych

Wymogi formalne dla poświadczeń odpisów przez radców prawnych (brak daty i miejsca sporządzenia).

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada odwoływalności, uzasadniająca szeroką interpretację interesu prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak należytego umocowania pełnomocnika procesowego radcy prawnego Anny S. do reprezentowania B. B. GmbH w P. Nieprawidłowe uwierzytelnienie dokumentów przez pełnomocnika procesowego przed wejściem w życie przepisów pozwalających na takie uwierzytelnienie przez radcę prawnego. Niewykazanie przez Thomasa L. umocowania do działania jako pełnomocnik procesowy B. B. GmbH w P. zgodnie z art. 87 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Sądu Okręgowego i Krajowej Izby Odwoławczej dotycząca interesu prawnego wykonawcy w kwestionowaniu zatrzymania wadium (nie została merytorycznie rozstrzygnięta).

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie dotknięte jest nieważnością (art. 379 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.) Pełnomocnik substytucyjny nie może mieć szerszego umocowania do działania w imieniu i na rzecz mocodawcy niż pełnomocnik udzielający mu dalszego pełnomocnictwa. Realizacja przez sąd drugiej instancji obowiązku wynikającego z art. 267 Traktatu nie może następować przez wykorzystanie instytucji przewidzianej w art. 390 § 1 k.p.c. przedstawienia do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, jeżeli przedmiotem zagadnienia jest rozstrzygnięcie kolizji pomiędzy ustawą krajową z prawem unijnym, wymagającej wykładni przepisów tego prawa.

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący

Dariusz Dończyk

sprawozdawca

Wojciech Katner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowań odwoławczych w zamówieniach publicznych, wymogi dotyczące pełnomocnictwa procesowego, uwierzytelniania dokumentów oraz relacji między prawem krajowym a unijnym w kontekście zamówień publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Pzp z 2009 r. oraz stanu prawnego dotyczącego uwierzytelniania dokumentów przed wejściem w życie ustawy z 2009 r. Orzeczenie ma charakter proceduralny, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii interesu prawnego w kwestionowaniu zatrzymania wadium.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być formalne uchybienia procesowe, nawet w sprawach o istotnym znaczeniu merytorycznym. Podkreśla złożoność prawa zamówień publicznych i jego powiązania z prawem UE.

Błąd formalny przekreślił szansę na merytoryczne rozstrzygnięcie: Sąd Najwyższy odmówił uchwały z powodu nieważności postępowania.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZP 25/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 27 maja 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) 
SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) 
SSN Wojciech Katner 
 
 
w sprawie ze skargi konsorcjum-B. B. Polska sp. z o.o. we W. (lider) 
i  B. B. GmbH w P. (Niemcy)  
przy uczestnictwie zamawiającego Gminy O. 
o zamówienie publiczne, 
na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 27 maja 2010 r., 
na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego  
przez Sąd Okręgowy  
postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 r.,  
"Czy wykonawca, którego oferta została odrzucona w toku 
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, posiada interes 
prawny w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień 
publicznych do wnoszenia środków ochrony prawnej przewidzianych 
w dziale VI ustawy - Prawo zamówień publicznych w zakresie 
kwestionowania przez niego czynności zamawiającego, polegającej 
na zatrzymaniu wadium wraz z odsetkami w trybie art. 46 ust. 4a 
ustawy - Prawo zamówień publicznych?" 
 
odmawia podjęcia uchwały. 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Gmina O. wszczęła w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o 
udzielenie zamówienia na Budowę kompleksu sportowo-rekreacyjnego w O. 
(lodowiska z funkcją kortów, zapleczem socjalnym i fitness oraz przebudowę i 
rozbudowę basenu wraz z zagospodarowaniem terenu). Pismem z dnia 18 sierpnia 
2009 r. zamawiający poinformował wykonawcę konsorcjum firm: B. B. Polska 
Spółka z o.o. we W. (lider konsorcjum) i B. B. GmbH z siedzibą w P. o zatrzymaniu 
wadium wraz z odsetkami. Wniesiony na tę czynność protest odwołującego – 
konsorcjum wyżej wymienionych firm - został w dniu 31 sierpnia 2009 r. oddalony z 
uzasadnieniem, że podstawą zatrzymania wadium stanowił art. 46 ust. 4a ustawy 
Prawo zamówień publicznych. Odwołanie od rozstrzygnięcia dotyczącego protestu 
zostało oddalone wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r. Krajowej Izby Odwoławczej, 
która przyjęła, że odwołujący nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 179 
ust. 1 Prawa zamówień publicznych, gdyż jego oferta została skutecznie 
odrzucona, a zasadności dokonania tej czynności odwołujący nie kwestionował. 
Instytucja zatrzymania wadium nie jest związana z samym uzyskaniem 
zamówienia. Odwołujący może domagać się od zamawiającego zwrotu wadium 
przed sądem powszechnym. 
Od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej skargę do Sądu Okręgowego wniosło 
konsorcjum firm B. B. Polska Spółka z o.o. we W. oraz B. B. GmbH w P. W trakcie 
rozpoznawania skargi Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 r. 
przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne budzące 
poważne wątpliwości, a mianowicie czy wykonawca, którego oferta została 
odrzucona w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, posiada 
interes prawny w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych 
do wnoszenia środków ochrony prawnej przewidzianych w dziale VI ustawy – 
Prawo zamówień publicznych w zakresie kwestionowania przez niego czynności 
zamawiającego, polegającej na zatrzymaniu wadium wraz z odsetkami. 
Przedstawiając zagadnienie prawne Sąd Okręgowy miał na uwadze 
wątpliwości dotyczące sposobu wykładni pojęcia posiadania interesu prawnego 
w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych w brzmieniu 
sprzed nowelizacji tego przepisu dokonanej ustawą z dnia 2 grudnia 2009 r. 

 
3 
o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw 
(Dz. U. Nr 223, poz. 1778), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. 
i stanowiła implementację dyrektywy 2007/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 
z dnia 11 grudnia 2007 r. zmieniającą dyrektywy Rady 89/656/EWG i 92/13/EWG 
w zakresie poprawy skuteczności procedur odwoławczych w dziedzinie zamówień 
publicznych (Dz. U. UE.L.2007.335.31). Według art. 4 ust. 1 wymienionej ustawy 
z dnia 2 grudnia 2009 r. do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego 
przed dniem wejścia w życie ustawy oraz protestów, odwołań i skarg dotyczących 
tych postępowań stosuje się przepisy dotychczasowe.  
Wykładnia pojęcia interesu prawnego może być wąska – tak jak to przyjęła 
Krajowa Izba Odwoławcza – i szeroka, tj. obejmująca nie tylko sytuację, gdy 
interes  podmiotu wnoszącego środek ochrony w uzyskaniu zamówienia doznał lub 
może doznać uszczerbku. Wąska interpretacja interesu prawnego pozostaje 
w sprzeczności z art. 1 ust. 3 zd. 1 dyrektywy Rady 89/665/EWG z dnia 21 grudnia 
1989 
r. 
w 
sprawie 
koordynacji 
przepisów 
ustawowych, 
wykonawczych 
i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych 
w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane. 
Sąd Okręgowy 
powołał 
się 
na 
orzeczenia 
Europejskiego 
Trybunału 
Sprawiedliwości, w których przyjęto możliwość bezpośredniego stosowania 
przepisów dyrektywy Rady 89/665/EWG, jak również orzecznictwo Sądu 
Najwyższego, który potwierdził dopuszczalność bezpośredniego stosowania 
dyrektyw. Wykładnia pro wspólnotowa oraz funkcjonalna uzasadniałaby szeroką 
interpretację pojęcia interesu prawnego, o którym stanowi art. 179 ust. 1 ustawy 
Prawo zamówień publicznych. Taką  interpretację uzasadnia także zasada 
odwoływalności wyrażona w art. 78 Konstytucji RP.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Podjęcie przez Sąd Najwyższy uchwały w trybie przewidzianym w art. 390 
§ 1 k.p.c. poprzedzone jest kontrolą, czy zostały spełnione przesłanki określone 
w tym przepisie warunkujące podjęcie uchwały, w tym więc prawidłowość wydania 
przez sąd drugiej instancji postanowienia o przedstawieniu zagadnienia prawnego 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 93/2004, 
Rejent z 2005 r., Nr 3, str. 141, z dnia 19 listopada 2008 r., III CZP 21/2008, 

 
4 
Biuletyn Sądu Najwyższego z 2008 r., Nr 11, z dnia 19 sierpnia 2009 r., III CZP 
48/2009, OSNC ZD, z 2010 r., z. B, poz. 53). 
Skarga na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej została wniesiona w imieniu 
konsorcjum firm: B. B. Polska Spółki z o.o. we W. oraz B. B. GmbH w P. przez 
pełnomocnika procesowego radcę prawnego Annę S., która do skargi załączyła 
pełnomocnictwo procesowe z dnia 13 listopada 2009 r. (k. 89) podpisane w imieniu 
konsorcjum przez Thomasa L. Do skargi zostało również załączone – 
poświadczone za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego Annę S. (k. 91) – 
pełnomocnictwo z dnia 3 sierpnia 2009 r. dla Thomasa L. i Manfreda W. udzielone 
im w imieniu B. B. GmbH w P. przez Karla G. Pełnomocnictwo to uprawniało 
Thomasa L. do podejmowania w imieniu B. B. GmbH oraz konsorcjum firm B. B. 
Polska spółka z o.o. i B. B. GmbH wszelkich czynności faktycznych i prawnych w 
postępowaniu 
o udzielenie 
zamówienia 
publicznego 
dotyczącego 
budowy 
kompleksu sportowo-rekreacyjnego w O., w tym wnoszenia środków ochrony 
prawnej (protestu, odwołania, skargi), wnoszenia i przyjmowania pism procesowych 
w postępowaniu przed Sądem Okręgowym, reprezentowania na posiedzeniu i 
rozprawie przed Sądem Okręgowym, prowadzenia korespondencji związanej z 
postępowaniem i ustanawiania dalszych pełnomocników. Do skargi załączono 
również – w formie kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem przez radcę 
prawnego Annę S. – odpis z dnia 16 października 2009 r. z Rejestru 
Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w części dotyczącej B. B. Polska 
Spółki z o.o. we W. (k. 82) oraz wydruk urzędowy z dnia 9 lipca 2009 r. z Rejestru 
Handlowego prowadzonego przez Sąd Okręgowy w części dotyczącej B. B. GmbH 
w P. (k. 78) wraz z tłumaczeniem (k. 80). 
Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia, zgodnie z art. 
23 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (j.t. Dz. U. 
z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 z późn. zm.), mają obowiązek ustanowienia 
pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia 
albo reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia 
publicznego. Pełnomocnikiem wykonawców może jeden z członków konsorcjum, 
nazywany zwyczajowo liderem, albo osoba trzecia. Regulacja zawarta w art. 23 ust. 
2 ustawy Prawo zamówień publicznych nie zmienia zasad dotyczących 

 
5 
ustanawiana pełnomocników procesowych. Z treści art. 23 ust. 2 ustawy Prawo 
zamówień publicznych wynika, że obejmuje ono reprezentowanie wykonawców 
jedynie w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo w postępowaniu i zawarcia 
umowy w sprawie zamówienia publicznego. Do tak udzielonego pełnomocnictwa 
mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego dotyczące pełnomocnictw. 
Postępowanie wywołane skargą wniesioną od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej 
nie jest już postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego, lecz 
postępowaniem sądowym, do którego zgodnie z art. 198a ust. 2 ustawy z dnia 
29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 
1655 z późn. zm.) stosuje się odpowiednio przepisy ustawy kodeksu postępowania 
cywilnego o apelacji, jeżeli przepisy rozdziału, w którym umieszczony jest ten 
przepis, nie stanowią inaczej. W postępowaniu tym, oprócz przepisów dotyczących 
postępowania apelacyjnego, mają także zastosowanie przepisy ogólne dotyczące 
postępowania procesowego, w tym przepisy o pełnomocnictwie procesowym. 
Przepisy kodeksu postępowania cywilnego zawierają odrębne w stosunku do 
ogólnych przepisów zawartych w kodeksie cywilnym oraz innych ustawach 
regulacje odnoszące się do pełnomocnictwa procesowego. Różnice dotyczą m.in. 
ograniczeniu swobody wyboru osób, które mogą być pełnomocnikiem procesowym 
(por. uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 
2008 r., III CZP 154/07, OSNC z 2008 r. Nr 12, poz. 133). Ograniczenia te dotyczą 
także pełnomocnika, o którym stanowi art. 23 ust. 2 ustawy Prawo zamówień 
publicznych. 
W rozpoznawanej sprawie skarga do Sądu Okręgowego została wniesiona 
przez wykonawców: B. B. Spółkę z o.o. we W. oraz B. B. GmbH w P. tworzących 
konsorcjum. Konsorcjum nie posiada podmiotowości prawnej, a tym samym nie 
posiada zdolności sądowej. Stroną w znaczeniu procesowym są więc oba podmioty 
wchodzące w skład konsorcjum. Z tej przyczyny należy ocenić prawidłowość 
pełnomocnictwa procesowego udzielonego radcy prawnemu, który w imieniu 
wykonawców tworzących konsorcjum wniósł skargę od wyroku Krajowej Izby 
Odwoławczej.  
Thomas L. podpisał pełnomocnictwo w imieniu B. B. Polska Spółki z o.o. we 
W. jako osoba wchodząca w skład zarządu tej spółki i uprawniona do jej 

 
6 
jednoosobowej reprezentacji. W przypadku prawidłowego wykazania umocowania 
tej osoby do działania w charakterze organu tej spółki nie budziło wątpliwości, że 
Thomas L. mógł udzielić pełnomocnictwa procesowego dla radcy prawnego do 
reprezentowania tej spółki w postępowaniu sądowym.  
 Thomas L. był równocześnie pełnomocnikiem B. B. GmbH w P. na 
podstawie pełnomocnictwa z dnia 3 sierpnia 2009 r. udzielonego mu w imieniu tej 
spółki przez Karla G. Pełnomocnictwo to upoważniało go do wnoszenia środków 
ochrony oraz skargi do Sądu Okręgowego, reprezentowania w  sprawie sądowej tej 
spółki oraz prawo do udzielania dalszych pełnomocnictw. W   oparciu o to 
pełnomocnictwo Thomas L. udzielił kolejnego pełnomocnictwa z dnia 13 listopada 
2009 r. upoważniającego radcę prawnego Annę S. do reprezentowania konsorcjum 
firm w sprawie sądowej wywołanej skargą na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej. 
Ponieważ konsorcjum firm nie jest stroną postępowania sądowego, lecz podmioty 
tworzące do konsorcjum, to wykładnia oświadczenia zawartego w pełnomocnictwie 
uzasadnia wniosek, że  obejmowało ono umocowanie do działania w imieniu 
poszczególnych firm wchodzących w skład tego konsorcjum, w tym więc do 
reprezentowania B. B. GmbH w P. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że 
radca prawny Anna S., która podpisała skargę wniesioną do Sądu Okręgowego we 
W., była pełnomocnikiem substytucyjnym B. B. GmbH w P. skoro jej umocowanie 
do działania w sprawie wynikało z pełnomocnictwa podpisanego przez wcześniej 
ustanowionego pełnomocnika tej firmy Thomasa L. Pełnomocnik substytucyjny nie 
może mieć szerszego umocowania do działania w imieniu i na rzecz mocodawcy 
niż pełnomocnik udzielający mu dalszego pełnomocnictwa. Thomas L. mógł więc 
skutecznie ustanowić pełnomocnika procesowego do reprezentowania B. B. GmbH 
w P. w  postępowaniu sądowym tylko wtedy, gdy sam mógł reprezentować tę firmę 
jako pełnomocnik procesowy. 
Pełnomocnikiem procesowym może być wyłącznie osoba wymieniona w art. 
87 k.p.c. a ściślej ze względu na okoliczności rozpoznawanej sprawy, w art. 87 § i 1 
i 2 k.p.c., tj. adwokat lub radca prawny, a ponadto osoba sprawująca zarząd 
majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym 
stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia. 
Według art. 87 § 2 k.p.c. pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, może 

 
7 
być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. W takim 
wypadku, gdy zgłaszający się pełnomocnik procesowy nie jest adwokatem lub 
radcą prawnym, powinien powołać się i wykazać jedną z okoliczności 
uzasadniających możliwość udzielenia mu pełnomocnictwa procesowego. Radca 
prawny Anna S., która podpisała skargę wniesioną do Sądu Okręgowego, nie 
powołała oprócz pełnomocnictwa udzielonego Thomasowi L. - który nie jest 
adwokatem lub radcą prawnym - innego dokumentu, który wykazywałby, że 
Thomas L. jest pracownikiem B. B. GmbH w P. albo że sprawuje zarząd majątkiem 
lub interesami tej strony, czy też pozostaje z tą stroną w stałym stosunku zlecenia, 
a przedmiot sprawy wchodzi w  zakres tego zlecenia. Prawidłowości umocowania 
Thomasa L. jako pełnomocnika procesowego B. B. GmbH w P., nie uzasadniało to, 
że  został on ustanowiony pełnomocnikiem konsorcjum spółek występujących 
w postępowaniu o zamówienie publiczne na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy Prawo 
zamówień publicznych przez wykonawców ubiegających się wspólnie o udzielenie 
zamówienia. Pełnomocnik wykonawców ustanowiony na podstawie art. 23 ust. 2 
ustawy Prawo zamówień publicznych, może być pełnomocnikiem procesowym 
podmiotów tworzących konsorcjum, gdy spełnia wymagania określone w art. 87 § 1 
lub 2 k.p.c. 
W skardze wniesionej do Sądu Okręgowego pełnomocnik procesowy radca 
prawny Anna S. powołała się również na okoliczność, że B. B. Polska Spółka z o.o. 
we W. jest liderem konsorcjum oraz na pełnomocnictwo udzielone tej spółce. 
Określenie, że B. B. Polska Spółka z o.o. we W. jest liderem konsorcjum wskazuje 
na to, że również ta spółka posiadała pełnomocnictwo, o którym stanowi art. 23 ust. 
2 ustawy Prawo zamówień publicznych, do reprezentowania w postępowaniu o 
zamówienie publiczne, obu wykonawców starających się o zamówienie publiczne, 
w tym B. B. GmbH w P. Jako współuczestnik sporu, zgodnie z art. 87 § 1 k.p.c., B. 
B. Polska Spółka z o.o. we W. mogła być także pełnomocnikiem procesowym B. B. 
GmbH w P. W skardze wniesionej do Sądu Okręgowego wprawdzie powołano się 
również na pełnomocnictwo udzielone B. B. Polska Spółce z o.o. we W. jako 
liderowi konsorcjum, ale do skargi załączono jedynie odpis pełnomocnictwa z dnia 
3 sierpnia 2009 r. udzielonego osobom fizycznym: Thomasowi L. i Manfredowi W. 
przez Karla G. W treści tego pełnomocnictwa pojawia się zwrot, że B. B. Polska 

 
8 
Spółka z o.o. we W. jest liderem konsorcjum w postępowaniu o zamówienie 
publiczne. Z takiego sformułowania nie wynika jednak dokładny zakres 
umocowania lidera konsorcjum, w szczególności udzielenie pełnomocnictwa 
procesowego dla lidera konsorcjum. Powyższe okoliczności uzasadniają wniosek, 
że Thomas L. nie wykazał odpowiednim dokumentem, że może występować w 
sprawie w charakterze pełnomocnika procesowego B. B. GmbH w P., a w 
konsekwencji, że był umocowany do udzielenia dalszego pełnomocnictwa 
procesowego radcy prawnemu Annie S., która wniosła skargę od wyroku Krajowej 
izby Odwoławczej w imieniu firm tworzących konsorcjum. 
Niezależnie od powyższego w przypadku, gdy stroną jest osoba prawna 
wraz z pełnomocnictwem należy przedłożyć odpowiedni dokument bądź dokumenty 
wykazujące umocowanie osób, które w imieniu tej strony podpisały pełnomocnictwo 
procesowe. Właściwym dokumentem wykazującym to umocowanie może być m.in. 
odpis z odpowiedniego rejestru sądowego prowadzonego dla danej osoby prawnej. 
Mając na uwadze ten wymóg należy podnieść, że do pełnomocnictwa procesowego 
złożonego wraz ze skargą zostały załączone kserokopie odpisów z rejestrów 
sądowych prowadzonych dla obu firm wchodzących w skład konsorcjum (k. 78 
i 82), które zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego 
Annę S. Jednakże dopiero w ustawie z dnia 23 października 2009  r. o zmianie 
ustaw w zakresie uwierzytelniania dokumentów (Dz. U. Nr 216, poz. 1676) 
przewidziano 
możliwość 
uwierzytelniania 
odpisów 
dokumentów 
przez 
występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego m.in. radcą prawnym. 
Przepisy zawarte w tej ustawie, w tym nowelizujące art. 89 § 1 k.p.c., weszły 
w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. oraz 31 grudnia 2009 r., a więc przed datą 17 
listopada 2009 r. (k. 92), kiedy radca prawny Anna S. złożyła wraz ze skargą 
pełnomocnictwo procesowe z uwierzytelnionymi przez siebie dokumentami 
w postaci odpisów z rejestrów sądowych prowadzonych dla firm wchodzących 
w skład konsorcjum. Uzasadnia to wniosek, że wraz z pełnomocnictwem nie zostały 
złożone dokumenty, które w sposób prawidłowy wykazują umocowanie Karla G., 
który w dniu 3 sierpnia 2009 r. w imieniu B. B. GmbH w P. podpisał pełnomocnictwo 
dla Thomasa L. oraz umocowanie tego ostatniego do działania w charakterze 
organu B. B. Polska Spółki z o.o. we W. Tylko więc ubocznie podnieść należy, że 

 
9 
treść poświadczeń odpisów wyżej wymienionych dokumentów za zgodność z 
oryginałem nie odpowiada wymogom formalnym przewidzianym dla takiego 
poświadczenia określonych w art. 6 ust. 3 ustawy o radcach prawnych (Dz. U. z 
2002 r., Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.), gdyż nie wskazuje daty i miejsca 
sporządzenia tych poświadczeń. Należy mieć także na uwadze, że zgodnie z art. 
11 ustawy z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustaw w zakresie 
uwierzytelniania dokumentów w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie 
ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w pierwszej instancji, 
dotychczasowe przepisy w  zakresie uwierzytelniania dokumentów. Przepisy te 
przewidywały, że jedynie notariusze uprawnieni byli do uwierzytelniania odpisów 
dokumentów. Przepis zawarty w art. 11 ustawy o zmianie ustaw w zakresie 
uwierzytelniania dokumentów należy stosować odpowiednio do zakończenia 
postępowania sądowego także w innych instancjach, które zostały wszczęte przed 
dniem wejścia w życie przepisów tej ustawy, a więc także do postępowania w 
rozpoznawanej sprawie, które zostało zainicjowane skargą wniesioną do Sądu 
Okręgowego przed dniem 1  stycznia 2010 r. 
Powyższe rozważania uzasadniają wniosek, że w postępowaniu przed 
Sądem Okręgowym strony, które wniosły skargę od wyroku Krajowej Izby 
Odwoławczej są reprezentowane przez nienależycie umocowanego pełnomocnika. 
W takim przypadku postępowanie dotknięte jest nieważnością (art. 379 pkt 2 k.p.c. 
w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.), co uzasadnia odmowę udzielenia odpowiedzi na 
przedstawione zagadnienie prawne (por. postanowienia  Sądu Najwyższego z dnia 
9 lipca 2009 r., III CZP 19/09, niepubl., postanowienie SN z dnia 19 sierpnia 2009 
r., III CZP 48/2009). 
Ze względu na powyższe nie zachodziła możliwość merytorycznego 
ustosunkowania się do zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd 
Okręgowy. Zagadnienie prawne – jak wynika z oceny prawnej Sądu Okręgowego – 
polega na konieczności rozstrzygnięcia kolizji normy prawa krajowego (art. 179 ust. 
1 ustawy Prawo zamówień publicznych w brzmieniu sprzed nowelizacji tego 
przepisu dokonanej ustawą z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo 
zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 223, poz. 1778) 
z normą prawa wspólnotowego (art. 1 ust. 3 zd. 1 dyrektywy Rady 89/665/EWG 

 
10
z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, 
wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur 
odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty 
budowlane). Należy więc jedynie zasygnalizować, że w takim przypadku Sąd 
Okręgowy jako sąd drugiej instancji, od którego orzeczeń nie służą dalsze środki 
odwoławcze, 
powinien 
w 
pierwszej 
kolejności 
rozważyć 
konieczność 
przedstawienia pytania prejudycjalnego, w trybie przewidzianym w art. 267 
(poprzednio art. 234 TWE) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. 
z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm.) Trybunałowi Sprawiedliwości Unii 
Europejskiej, 
do 
kompetencji 
którego 
należy 
wykładnia 
norm 
prawa 
wspólnotowego. Realizacja przez sąd drugiej instancji obowiązku wynikającego 
z art. 267 Traktatu nie może następować przez wykorzystanie instytucji 
przewidzianej w art. 390 § 1 k.p.c. przedstawienia do rozstrzygnięcia Sądowi 
Najwyższemu zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, jeżeli 
przedmiotem zagadnienia jest rozstrzygnięcie kolizji pomiędzy ustawą krajową 
z  prawem 
unijnym, 
wymagającej 
wykładni 
przepisów 
tego 
prawa 
(por.  postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2010 r., III CZP 3/10, 
niepubl.). 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 61 § 1 ustawy 
z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2002 r. Nr 240, poz. 
2052 ze zm.) postanowił jak w sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
11

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI