III CZP 25/04

Postanowienie składu siedmiu sędziów z dnia 22 września 2004 r., III CZP 
25/04 
 
Wystąpienie Rzecznika Ubezpieczonych na podstawie art. 28 ustawy z 
dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz o 
Rzeczniku Ubezpieczonych (Dz.U. Nr 124, poz. 1153 ze zm.) o podjęcie 
uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących 
wątpliwości w praktyce zakładów ubezpieczeń, uzasadnia jej podjęcie przez 
Sąd Najwyższy na podstawie art. 60 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o 
Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2025 ze zm.), jeśli w wystąpieniu tym 
przedstawione zostało zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia. 
 
Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) 
Sędzia SN Filomena Barczewska 
Sędzia SN Irena Gromska-Szuster 
Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca) 
Sędzia SN Lech Walentynowicz 
Sędzia SN Tadeusz Wiśniewski 
Sędzia SN Tadeusz Żyznowski 
 
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w 
dniu 22 września 2004 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra 
Wiśniewskiego, wniosku Rzecznika Ubezpieczonych z dnia 16 kwietnia 2004 r. o 
podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących 
wątpliwości 
odmówił podjęcia uchwały. 
 
Uzasadnienie 
 
Rzecznik Ubezpieczonych na podstawie art. 28 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. 
o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych 
(Dz.U. Nr 124, poz. 1153 ze zm. – dalej „ustawa o nadzorze ubezpieczeniowym”), 

wystąpił do Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały „mającej na celu wyjaśnienie 
przepisu prawnego art. 38 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach 
obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze 
Ubezpieczeń Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz. 1152 – dalej: „ustawa o 
ubezpieczeniach obowiązkowych”) budzącego wątpliwości w zakresie wyłączenia 
odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody wyrządzone w pojeździe przez 
jednego kredytobiorcę (posiadacza pojazdu) innemu uczestnikowi ruchu 
(posiadaczowi pojazdu) w sytuacji, w której właścicielem obu pojazdów w wyniku 
przewłaszczenia (będącego formą zabezpieczenia kredytu lub leasingu) jest ten 
sam bank lub leasingodawca?”. 
Wobec tego, że wystąpienie Rzecznika Ubezpieczonych uzasadnione zostało 
wyłącznie rozbieżnością w praktyce zakładów ubezpieczeń, powstałą wskutek 
różnej interpretacji art. 38 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, 
należało rozstrzygnąć wstępne zagadnienie, czy w świetle uregulowań przyjętych w 
art. 60 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. nr 240, poz. 
2052 ze zm. – dalej: „ustawa o SN”) oraz w art. 28 ustawy o nadzorze 
ubezpieczeniowym istnieją podstawy do podjęcia uchwały. Ewentualna pozytywna 
odpowiedź na tak postawione pytanie uzasadniała konieczność rozstrzygnięcia 
dalszej kwestii, czy sposób sformułowania wniosku Rzecznika Ubezpieczonych 
umożliwia Sądowi Najwyższemu podjęcie uchwały. 
Rzecznik Ubezpieczonych, wypowiadając się na posiedzeniu Sądu 
Najwyższego, którego przedmiot ograniczony został do wspomnianego zagadnienia 
wstępnego, uznał, pomimo dostrzeżonych wątpliwości, że istnieją podstawy do 
podjęcia uchwały, natomiast Prokurator Prokuratury Krajowej wnosił, aby Sąd 
Najwyższy odmówił jej podjęcia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Rozstrzygając zagadnienie wstępne, którego istota tkwi w ocenie relacji 
zachodzących między art. 60 § 1 ustawy o SN i art. 28 ustawy o nadzorze 
ubezpieczeniowym, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 60 § 1 ustawy o SN, w 
wypadku, gdy w orzecznictwie sądów powszechnych, sądów wojskowych lub Sądu 
Najwyższego ujawnią się rozbieżności w wykładni prawa, Pierwszy Prezes Sądu 
Najwyższego może przedstawić wniosek o ich rozstrzygnięcie Sądowi 
Najwyższemu w składzie siedmiu sędziów lub innym odpowiednim składzie. 
Według art. 60 § 2 ustawy o SN, z wnioskiem, o którym mowa w art. 60 § 1, mogą 

wystąpić również Rzecznik Praw Obywatelskich, Prokurator Generalny oraz, w 
zakresie swojej właściwości, Rzecznik Ubezpieczonych. Stosownie natomiast do 
treści art. 28 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym, Rzecznik Ubezpieczonych 
może występować do Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały mającej na celu 
„wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości lub których stosowanie 
wywołało rozbieżności w orzecznictwie”. 
W sytuacji, w której Rzecznik Ubezpieczonych w swym wniosku nie wskazał, 
aby na tle przepisu art. 38 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w 
orzecznictwie sądowym ujawniły się rozbieżności w wykładni prawa, lecz jedynie 
powołał się na rozbieżności w rozumieniu i stosowaniu tego przepisu przez zakłady 
ubezpieczeń, powstała – w związku z dotychczasowym orzecznictwem Sądu 
Najwyższego dotyczącym uchwał abstrakcyjnych oraz treścią art. 60 § 1 ustawy o 
SN – kwestia, czy Sąd Najwyższy władny był podjąć uchwałę, czy też na podstawie 
art. 61 § 1 powinien odmówić jej podjęcia. 
Warto zaznaczyć, że art. 60 ustawy o SN, w zakresie w jakim określa 
przesłanki przedmiotowe dopuszczalności podejmowania przez Sąd Najwyższy 
uchwał, różni się nie tylko od art. 28 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym, ale 
także od znowelizowanego art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o 
Rzeczniku Praw Obywatelskich (jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r., Nr 14, poz. 147 – dalej: 
„ustawa o RPO”). Według tego przepisu, Rzecznik Praw Obywatelskich może 
występować z wnioskami do Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały mającej na 
celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości w praktyce lub których 
stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie. Podobny zatem problem, jak w 
niniejszej sprawie, powstać mógłby także na tle wniosków o podjęcie uchwał przez 
Sąd Najwyższy, pochodzących od Rzecznika Praw Obywatelskich. 
Przed przystąpieniem do zasadniczej kwestii wzajemnych relacji art. 60 § 1 i 2 
ustawy o SN oraz art. 28 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym i powstających na 
tym tle wątpliwości co do dopuszczalności podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały 
w niniejszej sprawie przypomnieć należy, że Sąd Najwyższy wielokrotnie i w sposób 
jednolity przyjmował w związku z art. 13 pkt 3 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o 
Sądzie Najwyższym i art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy o RPO (w poprzednim brzmieniu), 
że zachodząca między tymi przepisami rozbieżność, polegająca na tym, iż w 
drugim z tych przepisów brakowało wzmianki o tym, że chodziło o wyjaśnienie 
przepisów budzących wątpliwości „w praktyce”, nie daje podstaw do twierdzenia, iż 

Rzecznik Praw Obywatelskich może występować do Sądu Najwyższego z 
wnioskami o podejmowanie uchwał mających na celu wyjaśnienie przepisów 
prawnych budzących wątpliwości bez wykazania, że chodzi tu o wątpliwości „w 
praktyce”. Sąd Najwyższy uznawał, że Rzecznik Praw Obywatelskich mógł 
występować o podejmowanie uchwał abstrakcyjnych jedynie w takim zakresie, w 
jakim przewidywały to art. 13 pkt 3 i art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 20 września 1984 r. 
o Sądzie Najwyższym, a więc celem wyjaśnienia przepisów prawnych budzących 
wątpliwości w praktyce lub których stosowanie wywołało wątpliwości w 
orzecznictwie, przy czym określenie „w praktyce” Sąd Najwyższy odnosił do 
praktyki sądowej. Stanowisko takie Sąd Najwyższy zajmował kolejno w 
postanowieniach składu siedmiu sędziów z dnia 27 września 1995 r., III CZP 83/95 
(OSNC 1996, nr 1, poz. 1) z dnia 18 grudnia 1995 r., III CZP 91/95 (OSNC 1996, nr 
2, poz. 18), z dnia 30 stycznia 1996 r., III CZP 172/95 (OSNC 1996, nr 7-8, poz. 
92), w uchwale z dnia 10 stycznia 1997 r., III CZP 116/96 (OSNC 1997, nr 2, poz. 
13), z dnia 17 grudnia 1997 r., III CZP 47/97 (OSNC 1998, nr 5, poz. 73) oraz z dnia 
21 listopada 1997 r., III CZP 54/97 (OSNC 1998, nr 3, poz. 34). 
Jednolite stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w powołanych 
orzeczeniach niewątpliwie stanowiło przyczynę dokonanej przez ustawodawcę 
zmiany art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy o RPO przez dodanie słów „w praktyce” po słowie 
„wątpliwości” (zob. art. 1 ustawy z dnia 12 maja 2000 r. o zmianie ustawy o 
Rzeczniku Praw Obywatelskich, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz o 
zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 48, poz. 552). Zmiana tego przepisu 
miała na celu nie tylko doprowadzenie do zgodności treści art. 16 ust. 2 pkt 4 
ustawy o RPO z art. 13 pkt 3 i art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o 
Sądzie Najwyższym, ale także podyktowana była koniecznością stworzenia 
jednoznacznej podstawy do odmowy podjęcia uchwały w razie, gdy przedstawione 
wątpliwości miały tylko charakter teoretyczny. 
Obowiązujący art. 60 § 1 ustawy o SN wprowadził w stosunku do art. 13 pkt 3 
ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym istotne zmiany w zakresie 
przedmiotowych przesłanek dopuszczalności podejmowania uchwał 
abstrakcyjnych. Porównanie treści obu przepisów pozwala na sformułowanie 
wniosku, że współcześnie możliwość przedstawiania Sądowi Najwyższemu 
abstrakcyjnych zagadnień prawnych została w znacznym stopniu ograniczona pod 
względem przedmiotowym. O ile poprzednio zagadnienie takie mogło powstać nie 

tylko w razie rozbieżności w orzecznictwie, ale także w razie wątpliwości w 
praktyce, o tyle obecnie zagadnienie prawne może powstać wyłącznie w wypadku 
rozbieżności w orzecznictwie. Ponadto, poprzednio przesłanka zagadnienia 
prawnego była określana jako potrzeba wyjaśnienia przepisów prawnych, których 
stosowanie wywołało rozbieżność w orzecznictwie, podczas gdy obecnie ma 
chodzić o rozbieżność w orzecznictwie wymagającą wykładni prawa. W poprzednim 
stanie prawnym nacisk położony był na stosowanie przepisów, a nie na wykładnię 
prawa, obecnie zaś rozbieżność w orzecznictwie ma wprost dotyczyć wykładni 
prawa. Można zatem wyprowadzić wniosek, że przesłanką przedstawienia 
zagadnienia prawnego w obecnym stanie prawnym nie jest sama rozbieżność w 
orzecznictwie, a zwłaszcza rozbieżność wynikająca z odmiennego stosowania 
prawa, lecz rozbieżność wynikająca z odmiennej wykładni prawa. Jeżeli zatem w 
orzecznictwie sądów ujawni się rozbieżność w zastosowaniu przepisu 
interpretowanego w taki sam sposób, to nie występuje przesłanka przedstawienia 
abstrakcyjnego zagadnienia prawnego. Mamy więc do czynienia z wyraźnym 
ograniczeniem przez ustawodawcę pod względem przedmiotowym dopuszczalności 
rozstrzygania przez Sąd Najwyższy abstrakcyjnych zagadnień prawnych. 
Pod rządami obowiązującej ustawy o SN problem dopuszczalności od strony 
przedmiotowej podjęcia uchwały abstrakcyjnej podjęty został m.in. w postanowieniu 
Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2003 r. , WZP 1/03 (OSNKW 2003, nr 7-8, 
poz. 62), w uzasadnieniu którego – odmawiając podjęcia uchwały w sprawie z 
wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich – stwierdzono, że nie istnieje powołana 
przez Rzecznika rozbieżność orzecznictwa w wykładni określonego przepisu prawa, 
a ponadto podniesiono, że nie zachodzi także konieczność wyjaśniania przepisów 
prawa. To zastrzeżenie mogłoby sugerować, że Sąd Najwyższy przyjął, iż 
wystąpienie przez Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o podjęcie uchwały 
dopuszczalne jest nie tylko w razie rozbieżności w orzecznictwie sądowym, jak to 
wynika z art. 60 § 1 i 2 ustawy o SN, ale także w wypadku konieczności wyjaśnienia 
przepisów prawa, o czym stanowi art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy o RPO w aktualnie 
obowiązującym brzmieniu. Problem ten nie został jednak bliżej podjęty w 
postanowieniu, a więc trudno postrzegać go jako wyraz jednoznacznego 
stanowiska Sądu Najwyższego w tej kwestii. 
Uregulowanie przyjęte w art. 60 § 1 i 2 ustawy o SN tylko pozornie sprzeczne 
jest z art. 28 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym. Odrzucić należy 

przypuszczenie, że ustawodawca dopuścił istnienie sprzeczności między normami 
prawnymi wymagającymi współstosowania. Przyjąć należy, że w art. 60 § 1 ustawy 
o SN określony został przedmiot wniosku, z którym występuje Pierwszy Prezes 
Sądu Najwyższego. Nie może budzić wątpliwości, że wniosek ten oparty może być 
wyłącznie na stwierdzonej rozbieżności w orzecznictwie sądów, wynikającej z 
odmiennej wykładni prawa. Zgodnie z art. 60 § 2 ustawy o SN, z wnioskiem, 
którego przedmiot określony został w § 1 tego artykułu, mogą wystąpić również 
Rzecznik Praw Obywatelskich, Prokurator Generalny oraz, w zakresie swojej 
właściwości, Rzecznik Ubezpieczonych. Takie uregulowanie nie pozbawia 
Rzecznika Ubezpieczonych uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o podjęcie 
uchwały, którego przedmiot określony został w ustawie o nadzorze 
ubezpieczeniowym. 
Ustawodawca, uznając zapewne, że przedmiot wniosku, o którym mowa w 
zmienionym art. 60 § 1 ustawy o SN, może okazać się, w zakresie właściwości 
Rzecznika Ubezpieczonych, niewystarczający, określił go dodatkowo w art. 28 
ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym. Oznacza to, że pierwszy z wymienionych 
przepisów – w odniesieniu do Rzecznika Ubezpieczonych – nie określa w sposób 
wyczerpujący przedmiotowych przesłanek podejmowania uchwał abstrakcyjnych. 
Drugi z tych przepisów musi zatem być odczytywany jako norma, która je rozszerza 
wtedy, gdy z wnioskiem o podjęcie uchwały abstrakcyjnej występuje Rzecznik 
Ubezpieczonych. 
Kwestię określenia wzajemnego stosunku między art. 60 § 1 i 2 ustawy o SN a 
art. 28 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym należy ocenić także przy 
uwzględnieniu reguły lex specialis derogat legi generali. Kwestia tę należy 
rozstrzygnąć przez uznanie, że art. 60 § 1 i 2 stanowi regulację o charakterze 
ogólnym w stosunku do art. 28 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym jako 
przepisie o charakterze szczególnym. Przemawia za tym odmienność brzmienia 
obu regulacji, w kontekście której można twierdzić, że ustawa o SN normuje w 
ogólności funkcje Sądu Najwyższego i formy ich realizacji, natomiast ustawa o 
nadzorze ubezpieczeniowym zawiera unormowanie szczególne w związku z 
unormowaniem funkcji Rzecznika Ubezpieczonych i form ich realizacji. Za takim 
podejściem dodatkowo przemawia argument nawiązujący do okoliczności, że art. 
28 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym jest normą późniejszą w stosunku do art. 
60 § 1 i 2. Późniejsze wprowadzenie art. 28, odmiennie regulującego zakres 

przedmiotowy, w jakim Rzecznik Ubezpieczonych może wnioskować o podjęcie 
uchwał abstrakcyjnych, niż to wynikałoby z normy wcześniejszej, jaką jest art. 60 § 
1 i 2, należy zatem odczytywać jako wyraz jednoznacznej woli ustawodawcy 
rozszerzenia granic, w jakich Sąd Najwyższy ma podejmować uchwały 
abstrakcyjne, gdy z wnioskiem występuje Rzecznik Ubezpieczonych. Prowadzi to 
do stwierdzenia, że okoliczność, iż wniosek Rzecznika Ubezpieczonych złożony w 
niniejszej sprawie nie dotyczy – wbrew treści art. 60 § 1 i 2 ustawy o SN – 
rozstrzygnięcia rozbieżności w orzecznictwie sądowym w zakresie wykładni art. 38 
ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, nie stanowi sama przez się 
przeszkody dla podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy. 
Zaprezentowane stanowisko jest uzasadnione nie tylko w świetle dyrektyw 
wykładni systemowej i teleologicznej, ale także przy uwzględnieniu dyrektyw 
wykładni funkcjonalnej. W przypadku tego rodzaju wykładni, ustalając znaczenie 
przepisu, bierze się pod uwagę różnorodne skutki jego zastosowania. Powstaje 
zatem pytanie, czy rozumienie art. 28 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym w 
sposób zmierzający do zanegowania uprawnienia Rzecznika Ubezpieczonych do 
przedstawienia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego mającego na celu 
wyjaśnienie przepisów prawnych, prowadzi do skutków pożądanych z punktu 
widzenia konstytucyjnych funkcji Sądu Najwyższego w wymiarze sprawiedliwości i 
jego kompetencji w zakresie rozstrzygania zagadnień prawnych. Odpowiedź na tak 
postawione pytanie może być tylko negatywna. 
Zgodnie z art. 175 ust. 1 oraz art. 183 ust. 1 i 2 Konstytucji, Sąd Najwyższy 
sprawuje wymiar sprawiedliwości oraz nadzór nad działalnością sądów 
powszechnych i wojskowych w zakresie orzekania (nadzór judykacyjny), a także 
wykonuje inne czynności określone w Konstytucji i ustawach. Formy sprawowania 
tych funkcji i czynności określa przede wszystkim ustawa o SN. Przepis art. 1 pkt. 1 
tej ustawy stanowi, że Sąd Najwyższy jest organem władzy sądowniczej, 
powołanym do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez zapewnienie w ramach 
nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i 
wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków odwoławczych, 
podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne oraz rozstrzyganie 
innych spraw określonych w ustawach. 
Podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne uznać należy za 
jedno z istotnych zadań Sądu Najwyższego, którego realizacja pozwala temu 

Sądowi na wypełnianie jego funkcji w zakresie sprawowania wymiaru 
sprawiedliwości. Skłania to do ogólnego wniosku o konieczności wykładania 
regulacji ustanawiających kompetencję Sądu Najwyższego w zakresie 
rozstrzygania zagadnień prawnych w powiązaniu z kompetencjami podmiotów 
uprawnionych do przedstawiania zagadnień prawnych. Przyjmując, że nie tylko 
ustawa o SN decyduje o tym, w jakich wypadkach (po spełnieniu przesłanek 
przedmiotowych) podjęta zostaje uchwała abstrakcyjna, art. 28 ustawy o nadzorze 
ubezpieczeniowym postrzegać należy jako przepis, który samodzielnie i odrębnie 
od art. 60 § 1 ustawy o SN rozstrzyga o przedmiotowej stronie dopuszczalności 
podejmowania uchwał abstrakcyjnych przez Sąd Najwyższy z wniosku Rzecznika 
Ubezpieczonych. Ustawodawca, uchwalając art. 28 ustawy o nadzorze 
ubezpieczeniowym, uznał, że uchwały abstrakcyjne powinny być podejmowane 
przez Sąd Najwyższy także wtedy, gdy chodzi o wyjaśnienie wątpliwości 
dotyczących określonego przepisu prawa celem zapobiegnięcia jego naruszenia i 
antycypowania przyszłego stosowania tego przepisu, a nie jedynie wtedy, gdy 
stosowanie przepisu w praktyce sądowej spowodowało powstanie wątpliwości. 
Okoliczność, że obecnie zakres przedmiotowej dopuszczalności 
podejmowania uchwał abstrakcyjnych został, jak była o tym mowa, w sposób 
zamierzony przez ustawodawcę zwężony w stosunku do zakresu wynikającego 
wcześniej z art. 13 pkt 3 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym, 
nie stanowi argumentu na rzecz stanowiska przeciwnego. Prowadziłoby to do 
ograniczania zakresu, w jakim Sąd Najwyższy – w ramach konstytucyjnej funkcji 
nadzoru judykacyjnego – kształtować powinien kierunek orzecznictwa sądów. Mimo 
że Sąd Najwyższy rozstrzyga zagadnienia prawne w ramach sprawowanego 
wymiaru sprawiedliwości, to – w świetle art. 28 ustawy o nadzorze 
ubezpieczeniowym oraz art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy o RPO – nie oznacza, iż 
wątpliwości dotyczące określonego przepisu prawa muszą ograniczać się wyłącznie 
do praktyki sądowej. Powołany art. 28 dotyczy wątpliwości wynikających z działań 
lub praktyki podmiotów prywatnych, uczestniczących w obrocie prawnym, lub 
organów państwowych nie podlegających nadzorowi judykacyjnemu Sądu 
Najwyższego. 
Z brzmienia art. 28 ustawy o nadzorze ubezpieczeniowym nie wynika, aby 
potrzeba wyjaśniania przepisów prawnych budzących wątpliwości miała swe źródło 
w praktyce sądowej, gdyż przepis ten stanowi jedynie o wątpliwościach. Przyjąć 

jednak należy, że Rzecznik Ubezpieczonych, wnosząc na podstawie art. 28 ustawy 
o nadzorze ubezpieczeniowym o wyjaśnienie przepisów prawnych budzących 
wątpliwości, powinien wykazać, że powstały one w praktyce organów, których 
działalność pozostaje w związku z jego ustawową właściwością. 
Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że w świetle uregulowań 
przyjętych w art. 60 ustawy o SN oraz w art. 28 ustawy o nadzorze 
ubezpieczeniowym istnieją podstawy do podjęcia uchwały. 
Pozytywna odpowiedź na postawione pytanie co do istnienia podstaw do 
podjęcie uchwały nie przesądza o zasygnalizowanej na wstępie drugiej kwestii, 
której istota sprowadza się do pytania, czy sposób sformułowania wniosku 
Rzecznika Ubezpieczonych umożliwia Sądowi Najwyższemu jej podjęcie. 
Konstrukcja wniosku Rzecznika Ubezpieczonych budzi zastrzeżenia z punktu 
widzenia wymogów stawianych przedstawianym Sądowi Najwyższemu 
zagadnieniom prawnym. Okoliczność, że wystąpienie Rzecznika Ubezpieczonych 
dotyczy podjęcia uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych 
budzących wątpliwości nie zwalnia go od ścisłego sformułowania zagadnienia 
prawnego, które miałoby stanowić przedmiot rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy 
niezależnie od tego, czy przedmiot wniosku o podjęcie uchwały abstrakcyjnej oparty 
jest na art. 60 § 1 ustawy o SN, czy na art. 28 ustawy o Rzeczniku Ubezpieczonych 
podejmuje uchwały rozstrzygające zagadnienia prawne (art. 1 pkt 1b ustawy o SN). 
W związku z tym podnieść należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w 
związku z wydawanymi na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. uchwałami 
rozstrzygającymi zagadnienia prawne w konkretnych sprawach, utrwaliło się 
zapatrywanie, zgodnie z którym dopuszczalne jest przedstawianie zagadnień 
prawnych wyłącznie „do rozstrzygnięcia”, a nie „do uzupełnienia” (por. m.in. 
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CZP 2/00, OSNC 
2000, nr 11, poz. 200 i z dnia 19 września 2000 r., III CZP 28/00, nie publ.). 
Uzasadnienie tego stanowiska nawiązuje do logicznej konstrukcji pytań do 
rozstrzygnięcia albo do uzupełnienia (dopełnienia). Pytanie do rozstrzygnięcia 
wyznacza dwie możliwe odpowiedzi, z których jedna jest równoważna ze zdaniem 
będącym częścią tego pytania, a druga stanowi zaprzeczenie tamtego zdania. Z 
kolei pytanie do dopełnienia wyznacza tylko schemat odpowiedzi, zwany osnową 
pytania (datum questionis). Jest to tzw. pytanie rozwijające, o nieokreślonych z góry 
możliwościach odpowiedzi. Pytania rozstrzygnięcia zawsze rozpoczynają się od 

partykuły pytajnej „czy”, natomiast pytania dopełnienia od przysłówków i zaimków 
pytajnych typu „jaki”, „kiedy”, „co”, „ile” itp. Pytaniu przedstawionemu do 
rozstrzygnięcia towarzyszy więc alternatywa odpowiedzi, a rzeczą adresata pytania 
pozostaje dokonanie wyboru odpowiedzi. Pytanie do uzupełnienia pozostawia 
natomiast odpowiadającemu całkowitą swobodę, pozwalając także na dalekie 
wykroczenie poza zakres czynionych przez pytającego założeń. Przepis art. 390 § 1 
k.p.c. przewiduje i dopuszcza stawianie wyłącznie zagadnień (pytań prawnych) „do 
rozstrzygnięcia”. Na takie rozumienie tego przepisu wskazuje jego treść 
normatywna („może przedstawić do rozstrzygnięcia”), a także istota przyjętej w nim 
instytucji procesowej. Powstaje oczywiście kwestia, czy i na ile powyższy tok 
rozumowania mógłby zostać odniesiony także do abstrakcyjnych zagadnień 
prawnych, o których mowa w art. 60 § 1 i 2 ustawy o SN. 
W literaturze wyrażono pogląd, że argumentacja, którą posługuje się Sąd 
Najwyższy w odniesieniu do art. 390 § 1 k.p.c., a więc do zagadnień prawnych 
przedstawianych w konkretnej sprawie, w ramach których rozstrzygnięcie wydane 
przez Sąd Najwyższy wiąże sąd, który to zagadnienie przedstawił, nie do końca jest 
aktualna na tle abstrakcyjnych zagadnień prawnych. Jednak o ile prawdą jest, że 
tzw. abstrakcyjna uchwała nie ma mocy wiążącej dla sądów powszechnych 
orzekających w konkretnych sprawach, o tyle sam ten fakt nie daje podstawy do 
uznania, że powyższe orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące sposobu 
formułowania zagadnienia prawnego nie jest aktualne w przypadku abstrakcyjnych 
zagadnień prawnych. Artykuł 1 pkt 1b ustawy o SN ma na względzie zarówno 
uchwały konkretne, jak i uchwały abstrakcyjne i nie wprowadza żadnego 
zróżnicowania, przyjmując, że w obu wypadkach następuje „rozstrzygnięcie 
zagadnienia prawnego”. 
Z art. 59 ustawy o SN wynika, że w razie, gdy Sąd Najwyższy, rozpoznając 
kasację lub inny środek odwoławczy, poweźmie poważne wątpliwości co do 
wykładni prawa, może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić zagadnienie 
prawne „do rozstrzygnięcia” składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Z kolei art. 60 § 1 
ustawy o SN stanowi o rozstrzyganiu przez Sąd Najwyższy rozbieżności w wykładni 
prawa powstałych w orzecznictwie. Pierwszy z tych przepisów dotyczy zagadnień 
konkretnych, drugi zagadnień abstrakcyjnych, ale w obu wypadkach mowa jest o 
„rozstrzyganiu”. Wynika stąd wniosek, że stanowisko prezentowane przez Sąd 
Najwyższy na tle art. 390 § 1 k.p.c. co do sposobu formułowania przewidzianych w 

tym przepisie zagadnień prawnych jest aktualne także odnośnie do zagadnień 
prawnych, których tryb rozstrzygania wprost reguluje ustawa o SN, a więc również 
zagadnień prawnych mających charakter abstrakcyjny. 
Sposób sformułowania wniosku przez Rzecznika Ubezpieczonych w niniejszej 
sprawie nie odpowiada wymaganiom, które muszą być spełnione przy 
przedstawieniu Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego do 
rozstrzygnięcia. (...) 
W świetle przedstawionych argumentów należało odmówić podjęcia uchwały 
(art. 61 § 1 ustawy o SN).