III CZP 24/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności prowadzenia odrębnego postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, gdy jednocześnie toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego między byłymi małżonkami, a w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej uczestniczą osoby trzecie. Sąd Najwyższy, opierając się na przepisach k.p.c. dotyczących zniesienia współwłasności, działu spadku i podziału majątku wspólnego, a także na wcześniejszym orzecznictwie, stwierdził, że art. 618 § 2 k.p.c. zakazuje prowadzenia odrębnych postępowań tylko w zakresie sporów między współwłaścicielami. Ponieważ sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z udziałem osoby trzeciej nie jest sporem wyłącznie między współwłaścicielami, dopuszczalne jest jej prowadzenie w odrębnym postępowaniu. Sąd Najwyższy odmówił odpowiedzi na drugie pytanie dotyczące mocy wiążącej postanowienia wstępnego w sprawie o podział majątku, wskazując, że nie rozstrzyga ono kwestii własności nieruchomości w kontekście późniejszego postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie dopuszczalności prowadzenia odrębnego postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z udziałem osób trzecich, gdy toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej występują osoby trzecie, które nie są stronami postępowania o podział majątku wspólnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w świetle art. 618 § 2 k.p.c. dopuszczalne jest po wszczęciu postępowania o podział majątku wspólnego prowadzenie odrębnego postępowania pomiędzy byłymi małżonkami i osobami trzecimi o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, co do której istnieje spór o jej przynależność do majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest prowadzenie odrębnego postępowania.
Uzasadnienie
Art. 618 § 2 k.p.c. zakazuje prowadzenia odrębnych postępowań tylko w zakresie sporów między współwłaścicielami. Spór o uzgodnienie treści księgi wieczystej z udziałem osoby trzeciej nie jest sporem wyłącznie między współwłaścicielami, dlatego może być prowadzony odrębnie.
Czy wydane na podstawie art. 685 w zw. z art. 567 § 3 k.p.c. prawomocne postanowienie wstępne ustalające, że dana nieruchomość nie wchodzi w skład majątku wspólnego, wiąże Sąd w sprawie później wszczętej pomiędzy byłymi małżonkami z udziałem osób trzecich o uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym treści księgi wieczystej?
Odpowiedź sądu
Odmówiono podjęcia uchwały w tym zakresie.
Uzasadnienie
Postanowienie wstępne w sprawie o podział majątku nie rozstrzyga kwestii, kto w chwili wyrokowania w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej jest właścicielem nieruchomości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jagoda B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Wojciech B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Dorota B. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Ryszard B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 618 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zakazuje prowadzenia odrębnych postępowań w sprawach o zniesienie współwłasności, dział spadku i podział majątku wspólnego, z wyjątkiem sporów z udziałem osób trzecich.
Pomocnicze
k.p.c. art. 685
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 567 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.o. art. 46
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Odesłanie do stosowania przepisów o dziale spadku.
k.p.c. art. 688
Kodeks postępowania cywilnego
Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów o zniesieniu współwłasności.
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Podstawa do wytoczenia powództwa o usunięcie niezgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do udzielenia odpowiedzi na zagadnienie prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z udziałem osoby trzeciej nie jest objęta obligatoryjną kumulacją roszczeń wynikającą z art. 618 § 2 k.p.c. w postępowaniu o podział majątku wspólnego. • Art. 618 § 2 k.p.c. ma na celu rozstrzygnięcie całokształtu problemów własnościowych między współwłaścicielami, a nie sporów z osobami trzecimi.
Godne uwagi sformułowania
Mechanizm ten służy rozwiązaniu całokształtu problemów odnoszących się do stosunków własnościowych; ma charakter kompleksowy i zmierza do zapobiegania nadmiernemu wytaczaniu procesów. • W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest sprawą o prawo własności w rozumieniu art. 618 § 1 k.p.c. • Sporem takim bowiem jest każdy spór toczący się tylko pomiędzy współwłaścicielami, którego rozstrzygnięcie może przesądzić, że osoba występująca jako współwłaściciel rzeczy nie jest w ogóle współwłaścicielem lub że przysługujący jej udział ma inną wartość niż deklarowana.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
członek
Marian Kocon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności prowadzenia odrębnego postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z udziałem osób trzecich, gdy toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej występują osoby trzecie, które nie są stronami postępowania o podział majątku wspólnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście podziału majątku i obrotu nieruchomościami, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy można jednocześnie dzielić majątek i poprawiać księgę wieczystą? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.