III CZP 24/09

Uchwała z dnia 22 maja 2009 r., III CZP 24/09 
 
Sędzia SN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) 
Sędzia SN Krzysztof Strzelczyk 
Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości Michała R. – 
Firma Handlowa "B." w W. – Wiesław B. przeciwko Wiesławowi Kazimierzowi B., 
Wiesławie Zdzisławie B. i Karolowi B. o opróżnienie lokalu mieszkalnego, po 
rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 22 maja 2009 r. 
zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Olsztynie 
postanowieniem z dnia 3 lutego 2009 r.: 
"Czy postanowienie sędziego-komisarza wydane w trybie art. 75 ust. 2 ustawy 
z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (jedn. tekst: Dz.U. 2003 
Nr 60, poz. 535 ze zm.) stanowi tytuł egzekucyjny w zakresie obowiązku upadłego 
lub osób mu bliskich, którzy w dacie ogłoszenia upadłości zamieszkiwali w budynku 
mieszkalnym wchodzącym do masy upadłości do opróżnienia tego budynku i 
wydania go syndykowi masy upadłości?" 
podjął uchwałę: 
 
Postanowienie sędziego-komisarza, wydane na podstawie art. 75 ust. 2 
ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 
60, poz. 535 ze zm.), nie stanowi tytułu egzekucyjnego w zakresie obowiązku 
opróżnienia i wydania przez upadłego lub osoby mu bliskie mieszkania, w 
którym zamieszkiwali w chwili ogłoszenia upadłości, znajdującego się w 
lokalu lub budynku wchodzącym w skład masy upadłości. 
 
Uzasadnienie 
 
Przytoczone zagadnienie prawne powstało przy rozpoznawaniu apelacji 
powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 27 października 2008 r. 
który oddalił powództwo Michała R., występującego jako syndyk masy upadłości 

Wiesława B., przedsiębiorcy prowadzącego Firmę Handlową „B.” w W., skierowane 
przeciwko upadłemu, jego żonie i synowi, o nakazanie, aby opróżnili i wydali 
zajmowany budynek wchodzący w skład masy upadłości. Upadłość pozwanego 
przedsiębiorcy, obejmująca likwidacje jego majątku ogłoszona została 14 lutego 
2007 r. W skład masy upadłości wchodzi m.in. dom mieszkalny w W., w którym 
upadły zamieszkuje z rodziną. W dniu 29 stycznia 2008 r. sędzia-komisarz wydał na 
podstawie art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowego i 
naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm. – dalej: „Pr.u.n.”) postanowienie 
odmawiające pozwanym dalszego zajmowania mieszkania. Pozwany dłużnik nie 
kwestionował zasadności powództwa, wnosił natomiast o przyznanie mu prawa do 
innego lokalu. (...) 
Powód w apelacji zarzucił m.in. naruszenie art. 777 k.p.c. i art. 75 ust. 2 
Pr.u.n. przez przyjęcie, że postanowienie sędziego-komisarza jest tytułem 
egzekucyjnym. (...) 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 75 ust. 1 Pr.u.n., jeżeli ogłoszono upadłość likwidacyjną, upadły 
traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem 
wchodzącym w skład masy upadłości. Z dniem ogłoszenia upadłości majątek 
upadłego staje się masą upadłości przeznaczoną na zaspokojenie wierzycieli (art. 
60 Pr.u.n.). Przy upadłym pozostaje wprawdzie odpowiedni tytuł do składników tego 
majątku, gdyż pozostaje on ich właścicielem, użytkownikiem itp., nie może jednak 
wykonywać swoich praw. 
Jak wynika z zestawienia art. 75 ust. 1 i ust. 2 Pr.u.n., mieszkanie zajmowane 
przez dłużnika w chwili ogłoszenia upadłości, które znajduje się w lokalu lub w 
budynku wchodzącym w skład masy upadłości – wchodzi do masy upadłości 
przeznaczonej do likwidacji stosownie do art. 306 i nast. Pr.u.n., a upadły traci 
prawo korzystania z niego. Artykuł 75 ust. 2 Pr.u.n. wprowadza uzasadniony 
względami socjalnymi wyjątek od tej zasady, umożliwiając sędziemu-komisarzowi 
określenie czasu i zakresu, w jakim upadły lub osoby mu bliskie mogą nadal 
zamieszkiwać w takim mieszkaniu. W literaturze podkreśla się, że art. 75 ust. 2 
Pr.u.n. nie przyznaje upadłemu roszczenia o korzystanie z mieszkania, a 
postanowienie sędziego-komisarza powinno uwzględniać cel postępowania 
upadłościowego i umożliwić upadłemu i jego rodzinie zamieszkiwanie najwyżej 
przez czas do zbycia zajmowanej przez nich nieruchomości (lokalu). 

Możliwość dalszego zajmowania przez upadłego i jego bliskich takiego 
mieszkania była unormowana w zbliżony sposób w poprzednio obowiązujących 
przepisach rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 
1934 r. – Prawo upadłościowe (jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm. 
– dalej: "Pr.upadł."). Artykuł 131 § 1 Pr.upadł. stanowił, że pozostawienie upadłego 
w mieszkaniu, które zajmuje w nieruchomości wchodzącej w skład masy upadłości, 
nie może nastąpić bez zezwolenia rady wierzycieli, jeżeli zaś rada wierzycieli nie 
była ustanowiona, zezwolenia takiego udzielał sędzia-komisarz (art. 140 Pr.upadł.). 
Jednocześnie art. 94 Pr.upadł. przewidywał, że wprowadzenie syndyka w 
posiadanie majątku upadłego dokonane będzie w razie potrzeby przez komornika 
na podstawie postanowienia o wyznaczeniu syndyka lub zarządcy. Na tle tych 
przepisów w nauce panowało jednomyślne stanowisko, że usunięcie upadłego z 
mieszkania, z którego nie może korzystać, następuje na podstawie art. 94 
Pr.upadł., bez potrzeby prowadzenia odrębnego procesu (art. 90 i 94 Pr.upadł.), 
przy pomocy komornika, na podstawie postanowienia o wyznaczeniu syndyka. 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego charakter prawny postanowień sędziego-
komisarza wydawanych na podstawie art. 75 ust. 2 Pr.u.n. nie był dotychczas 
rozważany. Z brzmienia tego przepisu wynika, że postanowienia takie mogą 
regulować zakres i czas korzystania z mieszkania przez upadłego i osoby mu 
bliskie, bez sprecyzowania szczegółów możliwej regulacji. Oznacza to, że sędzia-
komisarz dysponuje swobodą wyboru, pozwalającą mu dostosować wydawane 
rozstrzygnięcie do specyfiki faktycznych okoliczności danego postępowania 
upadłościowego. Postanowienia sędziego-komisarza na podstawie art. 154 Pr.u.n. 
należy traktować jako orzeczenie sądu w rozumieniu art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c., które 
– jeżeli nadaje się do wykonania – może być zaopatrzone w klauzulę wykonalności i 
przymusowo zrealizowane. Nie ma zatem normatywnych przeszkód, aby uznać 
takie postanowienia za tytuł egzekucyjny, istota problemu leży jednak w tym, czy 
wydane na tej podstawie postanowienie może być tytułem nakazującym 
opuszczenie i opróżnienie mieszkania. Artykuł 75 ust. 2 Pr.u.n. wprost takiego 
orzeczenia nie przewiduje, nie mieści się ono bowiem w pojęciu określenia zakresu 
i czasu korzystania z mieszkania, jakkolwiek obowiązek opróżnienia lokalu 
niewątpliwie wiąże się z upływem okresu, w którym upadły mógł pozostawać w nim 
z rodziną po ogłoszeniu upadłości. 

Postanowienie sędziego-komisarza, w którym odmówił on upadłemu 
zezwolenia na dalsze zamieszkiwanie wraz z żoną i synem w budynku 
wchodzącym w skład masy upadłości, jeżeli nie było poprzedzone postanowieniem 
określającym uprawnienie upadłego i jego rodziny do zajmowania lokalu, nie 
wprowadza żadnych zmian w sytuacji prawnej upadłego. Potwierdza jedynie stan, 
jaki na podstawie art. 75 ust. 1 Pr.u.n. powstał z chwilą ogłoszenia upadłości. Jeśli 
natomiast postanowienie takie zostało wydane w toku postępowania, po 
wcześniejszym zezwoleniu na zajmowanie mieszkania, jest równoznaczne z 
wyznaczeniem końcowego terminu, do którego upadły może w tym mieszkaniu 
pozostawać. Po upływie tego terminu następuje powrót do sytuacji przewidzianej w 
art. 75 ust. 1 Pr.u.n., tzn. następuje utrata przez upadłego tytułu do korzystania z 
lokalu, uprawniająca syndyka do usunięcia go z tego lokalu. Jednak postanowienie 
„odmawiające zezwolenia na dalsze zamieszkiwanie" nie daje umocowania do 
przeprowadzenia na jego podstawie eksmisji. 
Sąd Okręgowy trafnie zwrócił uwagę, że w judykaturze pewnym orzeczeniom 
przyznano walor tytułu egzekucyjnego, mimo że wprost nie wynikał z nich 
obowiązek nadający się do egzekucji. Przykładem może być postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 2 września 1971 r., III CRN 290/71 (OSNCP 1972, nr 2, poz. 
36) lub uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1992 r., III CZP 16/92 (OSNC 
1992, nr 9, poz. 162) i z dnia 10 lutego 2006 r., III CZP 127/05 (OSNC 2007, nr 1, 
poz. 2). Rozstrzygane sytuacje były jednak odmienne od obecnie rozważanej, 
ponieważ dotyczyły praw stron immanentnie i bezpośrednio związanych z 
określonymi obowiązkami dłużnika. Ten element nie jest tak wyraźny w 
postanowieniu o odmowie zezwolenia na dalsze zamieszkiwanie, a ponadto 
występuje jeszcze jedna, zasadnicza różnica. W postępowaniu upadłościowym 
przewidziany został tytuł stanowiący podstawę przymusowego objęcia przez 
syndyka w posiadanie masy upadłości. Wskazuje go art. 174 ust. 1 Pr.u.n., według 
którego wprowadzenia syndyka w posiadanie majątku upadłego dokonuje komornik 
sądowy, a podstawę wprowadzenia stanowi postanowienie sądu o ogłoszeniu 
upadłości lub postanowienie o powołaniu syndyka bez potrzeby nadawania mu 
klauzuli wykonalności. Przepis przyjmuje zatem rozwiązanie wcześniej znane z art. 
94 Pr.upadł., odformalizowując i przyśpieszając procedurę jego realizacji. 
Artykuł 94 Pr.upadł. powszechnie uznawany był za podstawę przymusowego 
usunięcia upadłego z mieszkania, a brak istotnych różnic legislacyjnych uzasadnia 

przyjęcie tej wykładni jako aktualnej także dla art. 174 ust. 1 Pr.u.n. Użyta w tym 
przepisie formuła „wprowadzenia w posiadanie” nie podważa przedstawionej 
interpretacji, wykładać ją bowiem należy w kontekście wynikającego z art. 57 ust. 1 
Pr.u.n. nakazu wydania syndykowi całego majątku upadłego, w tym nieruchomości, 
w której upadły zamieszkuje, przy uwzględnieniu utraty prawa korzystania z tego 
majątku (art. 75 ust. 1 Pr.u.n.). Istnienie tego tytułu usuwa potrzebę poszukiwania 
go w postanowieniu wydanym na podstawie art. 75 ust. 2 Pr.u.n. 
Rodzi się jednak wątpliwość, czy postanowienie o ogłoszeniu upadłości może 
stanowić tytuł do usunięcia z mieszkania nie tylko samego upadłego, lecz także 
jego domowników. Szerzej rzecz ujmując, jest to pytanie o zakres podmiotowej 
skuteczności postanowienia o ogłoszeniu upadłości jako tytułu do wprowadzenia 
syndyka w posiadanie majątku stanowiącego masę upadłości. W literaturze 
prezentowane są różne stanowiska. Przyjmuje się, że wprowadzenie w posiadanie 
może dotyczyć tylko tego majątku, którym włada upadły, natomiast objęcie przez 
syndyka majątku upadłego, znajdującego się we władaniu osób trzecich, wymaga 
wytoczenia przeciwko nim powództwa. Wyrażany jest także pogląd, wspierany 
odwołaniem się do art. 845 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. i 229 Pr.u.n., że 
postanowienie o ogłoszeniu upadłości upoważnia do wprowadzenia syndyka w 
posiadanie majątku pozostającego we współposiadaniu upadłego i osoby trzeciej. 
Pojawiła się również koncepcja, że treść art. 174 ust. 2 Pr.u.n. uprawnia do 
wykorzystania trybu określonego w ust. 1 tego przepisu także wobec innych osób, 
które przeszkadzają w objęciu majątku przez syndyka lub zarządcę. 
Artykuł 174 ust. 1 Pr.u.n. nie określa podmiotowych granic egzekucji 
prowadzonej na podstawie postanowienia, a ponieważ nie nadaje się mu klauzuli 
wykonalności, wyłączona zostaje możliwość sprecyzowania jego zakresu w 
postępowaniu klauzulowym. Nie można jednak bronić tezy, że z tego powodu 
dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji przeciwko każdemu, kto w ocenie 
syndyka włada majątkiem należącym do masy upadłości. Takiej ewentualności 
sprzeciwia się domniemanie zgodności posiadania ze stanem prawnym (art. 341 
k.c.) oraz wskazówka jaką daje a contrario art. 69 ust. 3 Pr.u.n. Zestawienie art. 341 
k.c. z domniemaniem, że do majątku upadłego należą rzeczy znajdujące się w jego 
posiadaniu w dniu ogłoszenia upadłości uzasadnia pogląd, iż brak podstaw 
prawnych do domniemanego traktowania majątku znajdującego się w posiadaniu 
osoby trzeciej jako przynależnego do masy upadłości. Trzeba też zaznaczyć, że 

gdyby zamiarem ustawodawcy było uczynienie postanowienia przewidzianego w 
art. 174 ust. 1 Pr.u.n. tytułem skutecznym przeciwko wszystkim posiadaczom 
składników majątku upadłego, określiłby to wprost w ustawie, jak to uczynił np. w 
art. 791 § 1 k.p.c. Tytuł ten nie uprawnia zatem do kierowania egzekucji przeciwko 
osobom trzecim, w których posiadaniu znajdują się składniki masy upadłości. 
Rozważenia wymaga jednak, czy i w jakim zakresie reguła ta odnosi się do 
sytuacji prawnej małżonka upadłego i jego pełnoletniego dziecka wspólnie 
zamieszkujących w mieszkaniu w budynku należącym do masy upadłości. 
Ogłoszenie upadłości jednego z małżonków powoduje ustanie wspólności 
ustawowej (art. 124 ust. 1 Pr.u.n.) i wejście majątku wspólnego do masy upadłości. 
Małżonek upadłego, podobnie jak sam upadły, zachowuje jednak tytuł prawny do 
nieruchomości wchodzącej w skład masy upadłości. Artykuł 57 ust. 1 Pr.u.n. 
ustanawiający obowiązek wydania przez upadłego majątku oraz art. 75 ust. 1 
Pr.u.n. pozbawiający upadłego prawa korzystania z niego nie wyjaśniają położenia 
jego małżonka, którego majątek częściowo również wchodzi w skład masy 
upadłości. Wejście określonego przedmiotu majątkowego w skład masy upadłości 
jest jednak równoznaczne z poddaniem go rygorom postępowania upadłościowego 
i pociąga za sobą zmianę jego dotychczasowego przeznaczenia. Od tej chwili ma 
on służyć zaspokojeniu wierzycieli w trybie upadłościowym, z czym łączy się – w 
wypadku upadłości likwidacyjnej – objęcie tego przedmiotu jako składnika masy 
upadłości, zarządzanie, zabezpieczenie przed zniszczeniem, a wreszcie jego 
likwidacja przez syndyka masy upadłości (art. 75 i 173 Pr.u.n.). Ponieważ 
przeznaczenie przedmiotów majątkowych wchodzących w skład majątku wspólnego 
na zaspokojenie wierzycieli następuje kosztem drugiego małżonka, prawo 
upadłościowe chroni go przez przyznanie mu wierzytelności pieniężnej podlegającej 
zgłoszeniu do masy upadłości i podlegającej zaspokojeniu w trybie podziału 
funduszów masy (art. 124 ust. 3 Pr.u.n.). 
Takie rozwiązanie ustawowe trzeba interpretować jako rozciągnięcie 
ograniczeń w realizacji praw do majątku wchodzącego w skład masy upadłości 
także na małżonka upadłego. Pogląd ten potwierdza art. 75 ust. 2 Pr.u.n., z którego 
wynika, że ograniczenia w sposobie korzystania z mieszkania wchodzącego w 
skład masy upadłości dotykają nie tylko upadłego, lecz także jego bliskich, a więc 
również małżonka. Reguła ta tym bardziej dotyczy małżonka korzystającego z 
mieszkania we wchodzącym w skład masy upadłości budynku stanowiącym 

własność upadłego w ramach stosunku prawnorodzinnego (art. 281 k.r.o.). Treść 
jego prawa jest pochodną uprawnień upadłego i sprowadza się do korzystania z 
mieszkania, wobec czego odjęcie upadłemu uprawnienia do korzystania z 
mieszkania jest równoznaczne z wygaśnięciem prawa po stronie małżonka. Tę 
samą zasadę odnieść należy do innych osób, których prawo do korzystania z 
mieszkania nie ma samodzielnego charakteru, a zatem również do dziecka 
upadłego, chyba że jego korzystanie opiera się na odrębnym tytule prawnym, np. 
na umowie najmu lub użyczenia. W takim wypadku syndyk powinien wypowiedzieć 
umowę najmu (art. 109 Pr.u.n.) lub zażądać rozwiązania umowy użyczenia (art. 104 
Pr.u.n.). 
Należy rozważyć, czy utrata uprawnień do korzystania z mieszkania przez 
osoby bliskie upadłego, stanowiąca konsekwencję ogłoszenia upadłości wystarczy, 
by uznać postanowienie o ogłoszeniu upadłości i wyznaczeniu syndyka za tytuł do 
przeprowadzenia ich eksmisji. 
Przymusowe wprowadzenie syndyka w posiadanie majątku upadłego 
polegające na usunięciu z mieszkania wchodzącego w skład masy upadłości 
zajmujących je osób przeprowadzane jest na podstawie art. 1046 k.p.c. Ponieważ 
dotyczy lokalu służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, postępowanie 
egzekucyjne przebiega z zachowaniem szczególnych zasad, do których należy 
wyłączenie stosowania w art. 1046 § 2 i art. 791 k.p.c. Te dwa przepisy umożliwiają 
usunięcie na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko dłużnikowi 
także innych, niewymienionych w tytule osób zajmujących lokal wraz z nim, chyba 
że wykażą one dokumentem, iż ich prawo do lokalu wynika z tytułu prawnego 
niepochodzącego od dłużnika. Wyłączenie ich stosowania oznacza, że tytuł 
wykonawczy, stanowiący podstawę eksmisji z mieszkania, musi obejmować 
wszystkie osoby, przeciwko którym toczyć się będzie egzekucja. Wymaganie to 
koresponduje z treścią art. 15 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw 
lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. 
tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm. – dalej: „u.o.p.l.”), zakładającego, że w 
sprawie o opróżnienie lokalu powinny być pozwane wszystkie osoby, które mogą 
być zobowiązane do jego opuszczenia. Ich udział pozwala na zindywidualizowaną 
ocenę ich sytuacji prawnej, a przede wszystkim gwarantuje im możliwość realnego 
skorzystania z ochrony, jaką stanowi przyznanie uprawnień do lokalu socjalnego 
(art. 14 u.o.p.l.). W orzecznictwie przyjmuje się, że jest to jedyna droga uzyskania 

orzeczenia rozstrzygającego o tym uprawnieniu (por. uchwała Sądu Najwyższego z 
dnia 12 kwietnia 2001 r., III CZP 8/01, OSNC 2001, nr 10, poz. 146). 
Omówiona konstrukcja nie zawiera mechanizmów umożliwiających 
zastosowanie jej w wypadku tytułów nakazujących opróżnienie lokalu mieszkalnego 
powstałych w innej drodze niż sprawa o opróżnienie lokalu, np. w postępowaniu 
egzekucyjnym lub upadłościowym. 
Niewątpliwie postanowienie przewidziane w art. 174 ust. 1 Pr.u.n. nie 
wskazuje innych – poza upadłym – osób, które miałyby opróżnić mieszkanie. 
W postępowaniu upadłościowym brak też możliwości kontroli uprawnień takich osób 
do lokalu socjalnego i rozstrzygnięcia o nich. Jest to istotne, o ile bowiem upadły, 
którego prawa do zamieszkiwania wynikały z własności nie może ubiegać się o taki 
lokal na podstawie art. 14 ust. 1 u.o.p.l., nie jest bowiem lokatorem w rozumieniu 
art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l., o tyle osoby bliskie, którym przysługiwało na podstawie w 
art. 281 k.r.o. jedynie pochodne prawo do korzystania z lokalu, mogą korzystać z 
ochrony wynikającej z powołanego przepisu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 
21 marca 2006 r., V CSK 185/05, OSNC 2006, nr 12, poz. 208). 
Przyjęcie w tym stanie rzeczy, że postanowienie o ogłoszeniu upadłości lub o 
powołaniu syndyka stanowi wystarczający tytuł do przeprowadzenia eksmisji nie 
tylko upadłego, ale także jego bliskich byłoby sprzeczne z unormowaniem zawartym 
w art. 1046 § 3 k.p.c. Jednocześnie nie ma możliwości sprecyzowania w tym tytule 
osób (poza upadłym), przeciwko którym egzekucja ma się toczyć. Te argumenty 
przemawiają za przyjęciem, że tytuł przewidziany w art. 174 ust. 1 Pr.u.n. uprawnia 
jedynie do eksmisji upadłego z zajmowanego przez niego mieszkania znajdującego 
się w lokalu lub budynku wchodzącym w skład masy upadłości. Opróżnienie i 
wydanie tego mieszkania przez zamieszkałe w nim osoby bliskie dla upadłego 
wymaga natomiast wytoczenia przeciwko nim odrębnego powództwa, w toku 
którego sąd orzeknie także o ich ewentualnych uprawnieniach do lokalu socjalnego. 
Takie stanowisko zapewnia odpowiednią ochronę osobom zamieszkującym z 
upadłym i realizuje mającą silne uzasadnienie aksjologiczne koncepcję humanizacji 
postępowania eksmisyjnego, prowadzącego do pozbawienia eksmitowanych osób 
lokalu zaspokajającego ich podstawowe potrzeby bytowe. 
Mankament tego rozwiązania stanowi spowolnienie procesu likwidacji masy 
upadłości i konieczność podjęcia przez syndyka dodatkowych działań łączących się 
z kosztami. Zważyć jednak należy, że nawet w razie przyjęcia, iż postanowienie o 

ogłoszeniu upadłości lub o ustanowieniu syndyka umożliwia przeprowadzenie 
eksmisji nie tylko upadłego, ale także członków jego rodziny, konieczne byłoby 
poszukiwanie drogi prawnej zapewniającej eksmitowanym realizację uprawnienia 
do lokalu socjalnego, np. w drodze odpowiedniego stosowania przepisów o 
powództwach przeciwegzekucyjnych (art. 8402 k.p.c.). Nie do uniknięcia byłoby 
więc przedłużenie się okresu poprzedzającego skuteczną eksmisję. Nie jest też 
przekonujący argument, że proces eksmisyjny będzie jedynie formalnością, gdyż 
stwierdzenie braku uprawnień do dalszego zamieszkiwania bliskich upadłego 
przesądzone zostanie w postępowaniu upadłościowym. Ze względu na możliwość 
rozmaitego ukształtowania stosunków prawnych między upadłym i zamieszkującymi 
z nim osobami nie jest wykluczone, że dopiero w tym postępowaniu ujawni się 
charakter tych powiązań i potrzeba ich oceny, na pewno natomiast w postępowaniu 
tym zrealizowana zostanie ważna społecznie potrzeba zapewnienia uprawnionym 
ochrony socjalnej. 
Z tych względów podjęto uchwałę, jak na wstępie.