III CZP 23/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie trzech sędziów rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Ł., dotyczące interpretacji art. 246 ust. 1 ustawy Prawo restrukturyzacyjne. Kluczowe pytanie brzmiało, czy zakaz obciążania składników majątku dłużnika hipoteką po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego, ustanowiony w celu zabezpieczenia wierzytelności powstałej przed tym postępowaniem, obejmuje również hipotekę przymusową. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy Prawo restrukturyzacyjne, Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a także biorąc pod uwagę wykładnię językową, systemową, funkcjonalną i historyczną, doszedł do wniosku, że zakaz ten ma zastosowanie również do hipoteki przymusowej. Podkreślono, że celem przepisu jest utrzymanie stanu majątkowego dłużnika sprzed otwarcia postępowania i zapewnienie równego traktowania wierzycieli, a hipoteka przymusowa, ustanawiana jednostronnie, mogłaby naruszyć tę zasadę. Uchwała potwierdza jednolitość stosowania przepisów dotyczących obciążeń majątkowych w postępowaniach restrukturyzacyjnych, niezależnie od sposobu powstania hipoteki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 246 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego w kontekście hipoteki przymusowej.
Dotyczy wyłącznie sytuacji otwarcia przyspieszonego postępowania układowego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zakaz obciążania składników majątku dłużnika hipoteką po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego, określony w art. 246 ust. 1 ustawy Prawo restrukturyzacyjne, ma zastosowanie także do hipoteki przymusowej ustanowionej jako zabezpieczenie roszczeń w trybie art. 730 i art. 730¹ k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakaz obciążania składników majątku dłużnika hipoteką po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego, wynikający z art. 246 ust. 1 ustawy Prawo restrukturyzacyjne, ma zastosowanie także do hipoteki przymusowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na wykładni językowej, systemowej, funkcjonalnej i historycznej przepisów. Stwierdzono, że przepis art. 246 ust. 1 P.r. nie zróżnicował zabezpieczeń hipotecznych, co oznacza, że zakaz dotyczy każdego rodzaju hipoteki, w tym przymusowej. Analiza przepisów o księgach wieczystych i hipotece potwierdza silne zespolenie hipoteki przymusowej z ogólną konstrukcją hipoteki. Wykładnia funkcjonalna wskazuje, że celem przepisu jest ochrona masy układowej i zapewnienie równego traktowania wierzycieli, czemu hipoteka przymusowa mogłaby zagrażać. Wykładnia historyczna również potwierdza, że wcześniejsze regulacje dotyczące upadłości i postępowań układowych obejmowały hipotekę przymusową.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. O. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| "R." S.A. w restrukturyzacji w W. | spółka | uczestnik |
| O. S.A. w T. | spółka | uczestnik |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | właściciel nieruchomości |
Przepisy (13)
Główne
Pr. restruk. art. 246 § 1
Ustawa Prawo restrukturyzacyjne
Zakaz obciążania składników majątku dłużnika hipoteką po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego ma zastosowanie także do hipoteki przymusowej.
Pomocnicze
Pr. restruk. art. 129 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo restrukturyzacyjne
Wyjątek od zakazu obciążania majątku, wymagający zezwolenia rady wierzycieli.
Pr. restruk. art. 246 § 2
Ustawa Prawo restrukturyzacyjne
Wyłączenie stosowania zakazu, gdy wniosek o wpis hipoteki złożono co najmniej sześć miesięcy przed dniem złożenia wniosku o otwarcie postępowania.
k.p.c. art. 730
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa ustanowienia zabezpieczenia roszczeń.
k.p.c. art. 730¹
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa ustanowienia zabezpieczenia roszczeń.
k.w.h. art. 109
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
k.w.h. art. 110
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
k.w.h. art. 111
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Pr. up. art. 81 § 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Zakaz obciążania masy upadłości hipoteką po ogłoszeniu upadłości dla wierzytelności powstałej przed ogłoszeniem.
Pr. up. art. 81 § 2
Ustawa Prawo upadłościowe
Wyjątek od zakazu, gdy wniosek o wpis hipoteki złożono co najmniej sześć miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Pr. up. art. 81 § 1a
Ustawa Prawo upadłościowe
Zakaz ustanowienia hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego na składnikach masy upadłości.
Rozporządzenie Prezydenta RP Prawo upadłościowe art. 27
Historyczny przepis zakazujący uzyskiwania zabezpieczeń po ogłoszeniu upadłości.
Rozporządzenie Prezydenta RP Prawo o postępowaniu układowym art. 29 § 2
Historyczny przepis zakazujący uzyskiwania hipotek sądowych po wszczęciu postępowania układowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz obciążania majątku hipoteką po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego dotyczy także hipoteki przymusowej ze względu na brak rozróżnienia w przepisie. • Konstrukcja hipoteki przymusowej nie odbiega od ogólnej konstrukcji hipoteki, co uzasadnia stosowanie przepisów ogólnych. • Cel przepisów restrukturyzacyjnych i upadłościowych to ochrona masy majątkowej i równe traktowanie wierzycieli, czemu hipoteka przymusowa mogłaby zagrażać. • Historyczne regulacje prawne również obejmowały hipotekę przymusową zakazem obciążeń po otwarciu postępowania.
Godne uwagi sformułowania
lege non distinguente nec nostrum est distinguere • nie powinno budzić wątpliwości • nie powinno budzić wątpliwości, że wynikający z art. 246 ust. 1 Pr. restruk. zakaz obciążania składników majątku dłużnika hipoteką po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego ma zastosowanie także do hipoteki przymusowej
Skład orzekający
Władysław Pawlak
przewodniczący
Krzysztof Pietrzykowski
sprawozdawca
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 246 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego w kontekście hipoteki przymusowej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji otwarcia przyspieszonego postępowania układowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN rozstrzyga ważną kwestię praktyczną dotyczącą zabezpieczeń wierzytelności w postępowaniach restrukturyzacyjnych, co jest kluczowe dla prawników i przedsiębiorców.
“Hipoteka przymusowa po restrukturyzacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy zakaz.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.