III CZP 22/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 maja 2025 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące przerwania biegu przedawnienia przez zawezwanie do próby ugodowej w stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2022 r. W uchwale wskazano, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg przedawnienia roszczenia, chyba że z okoliczności wynika, iż nie został on przedsięwzięty bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.). Sąd podkreślił, że celem postępowania pojednawczego powinno być doprowadzenie do zawarcia ugody, a nie jedynie przerwanie biegu przedawnienia. Wskazano, że nie ma podstaw do automatycznego przyjmowania, że każde zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg przedawnienia, zwłaszcza gdy istnieją dowody na to, że zostało ono złożone wyłącznie w celu wydłużenia terminu przedawnienia. Sąd zaznaczył, że w postępowaniu rozpoznawczym istnieją instrumenty do oceny rzeczywistego celu złożenia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, co może podważyć skutek przerwania biegu przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w kontekście przerwania biegu przedawnienia przez zawezwanie do próby ugodowej.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 30 czerwca 2022 r.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w sporze o roszczenie objęte zawezwaniem do próby ugodowej sąd każdorazowo obowiązany jest dokonać oceny materialnej tego zawezwania odnośnie do motywacji wierzyciela, to jest co do rzeczywistego istnienia celu, o którym mowa w art. 123 § 1 pkt 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest obowiązany dokonać oceny materialnej zawezwania do próby ugodowej pod kątem rzeczywistego celu wierzyciela, tj. czy zostało ono przedsięwzięte bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg przedawnienia tylko wtedy, gdy jego celem jest faktyczne dochodzenie roszczenia, a nie jedynie wydłużenie terminu przedawnienia. Wskazano, że sąd rozpoznający sprawę o zasądzenie roszczenia ma instrumenty do oceny rzeczywistego celu wierzyciela, co może podważyć skutek przerwania biegu przedawnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. | spółka | powód |
| A. spółka akcyjna w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg przedawnienia, chyba że z okoliczności wynika, iż nie został przedsięwzięty bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
Pomocnicze
u.SN art. 82 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Sąd Najwyższy może przedstawić zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów, gdy poweźmie poważne wątpliwości co do wykładni przepisów prawa.
u.SN art. 86 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Skład Sądu Najwyższego podejmuje uchwałę w przedmiocie zagadnienia prawnego, jeśli wymaga ono wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Możliwość oceny wniosku o zawezwanie do próby ugodowej przez pryzmat kryteriów nadużycia prawa podmiotowego.
k.c. art. 119
Kodeks cywilny
Zakaz przedłużania terminów przedawnienia przez czynność prawną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg przedawnienia tylko wtedy, gdy jego celem jest faktyczne dochodzenie roszczenia, a nie jedynie wydłużenie terminu przedawnienia. • Sąd rozpoznający sprawę o zasądzenie roszczenia ma instrumenty do oceny rzeczywistego celu wierzyciela. • Nie ma podstaw do automatycznego przyjmowania, że każde zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Każde zawezwanie do próby ugodowej, bez względu na rzeczywiste intencje wierzyciela, zawsze przerywa bieg przedawnienia. • Sąd prowadzący postępowanie pojednawcze ma kompetencje do oceny celów zainicjowanego wnioskiem postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nie każde zawezwanie przerywa bieg przedawnienia • nie jest czynnością zmierzającą bezpośrednio do dochodzenia roszczenia zawezwanie do próby ugodowej, którego celem jest jedynie wydłużenie okresu zaskarżalności wierzytelności przez doprowadzenie do przerwy biegu przedawnienia • nie ma podstaw do różnicowania pierwszego i kolejnych wezwań pod kątem skutku, określonego w art. 123 § 1 pkt 1 k.c. • w postępowaniu pojednawczym sąd nie ma instrumentów do oceny celów zainicjowanego wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej postępowania • nie można bowiem uznać za prawidłową sytuację, gdy pełną kontrolę nad długością okresu przedawnienia [...] ma wierzyciel wzywający do ugody • cel postępowania pojednawczego powinno być doprowadzenie do zawarcia ugody, a nie jedynie do przerwy biegu przedawnienia
Skład orzekający
Joanna Misztal-Konecka
przewodniczący
Adam Doliwa
członek
Krzysztof Grzesiowski
członek
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
członek
Marcin Krajewski
członek
Marcin Łochowski
członek
Mariusz Załucki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w kontekście przerwania biegu przedawnienia przez zawezwanie do próby ugodowej."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 30 czerwca 2022 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawnego związanego z przedawnieniem roszczeń i instytucją zawezwania do próby ugodowej, co jest istotne dla wielu prawników i przedsiębiorców.
“Czy zawezwanie do próby ugodowej zawsze chroni przed przedawnieniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.