III CZP 22/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne dotyczące obowiązku wskazywania w klauzuli wykonalności numerów PESEL, NIP lub KRS wierzyciela i dłużnika, w kontekście nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z 2013 r. oraz rozporządzeń wykonawczych. Nowelizacja ta, wprowadzona ustawą z dnia 10 maja 2013 r., miała na celu wzmocnienie ochrony stron poprzez lepszą identyfikację, wprowadzając obowiązek podawania numerów PESEL/NIP lub KRS w pismach procesowych i klauzulach wykonalności. Sąd Najwyższy, analizując przepisy intertemporalne, uznał, że dla orzeczeń sądowych lub ugód sądowych wydanych w postępowaniach wszczętych przed dniem 7 lipca 2013 r., nawet jeśli klauzula wykonalności była nadawana po tej dacie, nie ma obowiązku stosowania nowych przepisów dotyczących umieszczania numerów identyfikacyjnych. Podkreślono, że przepisy te mają charakter procesowy, a zasada bezpośredniego działania ustawy nowej powinna być stosowana z uwzględnieniem uzasadnionych oczekiwań stron i ważnego interesu publicznego. W tym przypadku, brak wystarczającego uzasadnienia dla retroaktywnego stosowania nowych wymogów do spraw, które rozpoczęły się przed zmianą przepisów, zwłaszcza w kontekście braku możliwości uzyskania danych od dłużnika w postępowaniu klauzulowym. Sąd Najwyższy odmówił również podjęcia uchwały w kwestii sprostowania lub uzupełnienia klauzuli w takich przypadkach, uznając ją za bezprzedmiotową w świetle podjętej uchwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z 2013 r. w zakresie klauzuli wykonalności.
Dotyczy specyficznego okresu przejściowego związanego z nowelizacją k.p.c. z 2013 r. i rozporządzeń wykonawczych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy od dnia 14 sierpnia 2013 r., nadając klauzulę wykonalności orzeczeniu sądu lub referendarza sądowego, które zostało wydane w sprawie wszczętej przed dniem 7 lipca 2013 r., należy w treści klauzuli wykonalności wskazywać numer PESEL lub NIP wierzyciela i dłużnika będącego osobą fizyczną, lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP wierzyciela i dłużnika niebędącego osobą fizyczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w treści klauzuli wykonalności nie wskazuje się informacji objętych treścią § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (Dz.U. z 2012 r., poz. 443 ze zm. Dz.U. z 2013 r., poz. 859) dla orzeczeń wydanych w postępowaniach wszczętych przed dniem 7 lipca 2013 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy wprowadzające obowiązek wskazywania numerów identyfikacyjnych w klauzuli wykonalności, które weszły w życie po 7 lipca 2013 r., nie mają zastosowania do spraw wszczętych przed tą datą, ze względu na brak wystarczającego uzasadnienia dla retroaktywnego stosowania oraz specyfikę postępowania klauzulowego, które nie pozwala na ustalenie tych danych.
Czy brak wskazania w treści klauzuli wykonalności odpowiednich numerów identyfikujących wierzyciela i dłużnika, o których mowa w § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności, podlega usunięciu w drodze sprostowania, czy w drodze uzupełnienia postanowienia?
Odpowiedź sądu
Odmówiono podjęcia uchwały w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał drugie zagadnienie za bezprzedmiotowe w świetle rozstrzygnięcia pierwszego zagadnienia, które wykluczyło obowiązek umieszczania wskazanych numerów w klauzulach wykonalności dla spraw wszczętych przed 7 lipca 2013 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wierzyciel […] Bank S.A. w W. | spółka | wierzyciel |
| A. L. | osoba_fizyczna | dłużniczka |
Przepisy (14)
Główne
Dz.U. z 2013 r., poz. 654 art. art. 2
Ustawa z dnia 10 maja 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający zakres czasowego stosowania nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, stanowiący, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Pomocnicze
Dz.U. z 2012 r., poz. 443 art. § 21
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności
Dodany § 21 nakazywał wskazywanie numerów PESEL/NIP lub KRS wierzyciela i dłużnika w klauzuli wykonalności. Sąd uznał, że nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed 7 lipca 2013 r.
k.p.c. art. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
k.p.c. art. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
k.p.c. art. art. 126
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis zmieniony nowelizacją, dotyczący elementów pisma procesowego.
k.p.c. art. art. 177 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis zmieniony nowelizacją, dotyczący zawieszenia postępowania.
k.p.c. art. art. 208
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dodany nowelizacją, dotyczący obowiązku podania danych identyfikacyjnych przez powoda.
k.p.c. art. art. 208 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dodany nowelizacją, dotyczący obowiązku sądu ustalenia danych identyfikacyjnych pozwanego.
jedn. tekst: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz.993 ze zm. art. art. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Obowiązek meldunkowy.
Dz.U. z 2013 r., poz. 859
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lipca 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności
Zmiana rozporządzenia z 2012 r., wprowadzająca § 21.
Dz. U. z 2013 r., poz. 870 § § 1291
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lipca 2013 r. zmieniające rozporządzenie - Regulamin urzędowania sądów powszechnych
Dodany przepis dotyczący zamieszczania informacji o numerach identyfikacyjnych w odpisach orzeczeń lub ugód.
Konstytucja RP art. art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równego traktowania przez władzę publiczną.
k.p.c. art. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odesłanie do stosowania przepisów o procesie w innych postępowaniach.
k.p.c. art. art. 783 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Delegacja ustawowa dla Ministra Sprawiedliwości do określenia brzmienia klauzuli wykonalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy intertemporalne ustawy zmieniającej k.p.c. i rozporządzenia regulaminowego wskazują na dalsze stosowanie przepisów dawnych do postępowań wszczętych przed 7 lipca 2013 r. • Brak wystarczającego uzasadnienia dla retroaktywnego stosowania nowych wymogów identyfikacyjnych do spraw, które rozpoczęły się przed zmianą przepisów. • Postępowanie klauzulowe ma charakter deklaratywny i nie pozwala na ustalenie danych identyfikacyjnych dłużnika, co uniemożliwiałoby wszczęcie egzekucji. • Zróżnicowanie ochrony dłużników w zależności od sposobu wykonania tytułu egzekucyjnego narusza zasadę równego traktowania. • Delegacja ustawowa z art. 783 § 2 k.p.c. nie upoważnia do nakładania dodatkowych obowiązków związanych z numerami identyfikacyjnymi w klauzuli wykonalności.
Odrzucone argumenty
Zasada bezpośredniego działania ustawy nowej powinna mieć zastosowanie do wszystkich tytułów egzekucyjnych, niezależnie od daty wszczęcia postępowania. • Ważny interes publiczny uzasadnia retroaktywne stosowanie nowych przepisów dla zwiększenia ochrony uczestników postępowania. • Przepis § 21 rozporządzenia w sprawie klauzuli wykonalności ma zastosowanie do wszystkich postępowań o nadanie klauzuli wykonalności wszczętych po 13 sierpnia 2013 r.
Godne uwagi sformułowania
Prawodawca ma dużą swobodę w zakresie wyboru rozwiązania konkretnej kwestii intertemporalnej, ma jednak obowiązek zachowania pewnych reguł kierunkowych, do których niewątpliwie należą rygorystyczny, choć nie absolutny, zakaz retroakcji właściwej. • Każda bowiem zmiana prawa oznacza zmianę dotychczasowych reguł postępowania. • Zróżnicowanie zatem sytuacji uczestników postępowania wykonawczego, w zależności od tego czy tytuł egzekucyjny podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym czy w inny sposób, przez udzielenie odmiennej, i w zamierzeniu prawodawcy najwyraźniej szerszej, ochrony dłużnikom w postępowaniu egzekucyjnym, nie ma dostatecznego usprawiedliwienia i przeczy konstytucyjnej zasadzie równego traktowania przez władzę publiczną (art. 32 Konstytucji RP). • Takie ujęcie podważałoby jeden z celów ustawy zmieniającej i oznaczałoby, że sąd prowadzi postępowanie rozpoznawcze i wydaje orzeczenie przeciwko niezindywidualizowanemu pozwanemu, natomiast określenie przeciwko komu ma być prowadzona egzekucja należałoby do postępowania klauzulowego czego nie da się pogodzić z jego aktualnie obowiązującym kształtem.
Skład orzekający
Józef Frąckowiak
przewodniczący
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Katarzyna Polańska-Farion
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z 2013 r. w zakresie klauzuli wykonalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu przejściowego związanego z nowelizacją k.p.c. z 2013 r. i rozporządzeń wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z nowelizacją przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia złożone kwestie intertemporalne.
“Czy klauzula wykonalności musi zawierać PESEL/NIP? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady dla spraw sprzed 2013 roku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.