III CZP 22/11

Sąd Najwyższy2011-05-18
SNnieruchomościzarządzanie nieruchomościamiNiskanajwyższy
nieruchomościwspólnota mieszkaniowagospodarka komunalnazadania użyteczności publicznejzakład budżetowysamorząd terytorialnySąd Najwyższyzagadnienie prawne

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie dotyczącej tego, czy administrowanie przez gminę nieruchomością wspólnoty mieszkaniowej, której jest członkiem, stanowi zadanie użyteczności publicznej.

Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące tego, czy administrowanie przez jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomością wspólnoty mieszkaniowej, której jest członkiem, na zasadach komercyjnych, stanowi wykonywanie zadań o charakterze użyteczności publicznej. Sprawa dotyczyła sporu o zapłatę, w którym pozwany chciał potrącić swoją wierzytelność z tytułu zarządzania nieruchomością. Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że przedstawione zagadnienie nie spełnia wymogów formalnych, jest nieprecyzyjne i nie dotyczy bezpośrednio istoty sporu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy, dotyczące tego, czy administrowanie przez jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomością wspólnoty mieszkaniowej, której jest ona członkiem, na zasadach komercyjnych, stanowi wykonywanie zadań o charakterze użyteczności publicznej w rozumieniu ustawy o gospodarce komunalnej i ustawy o samorządzie gminnym. Zagadnienie powstało w sprawie o zapłatę, w której pozwany Miasto Ł. - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej W. – K. chciał potrącić swoją wierzytelność z tytułu zarządzania nieruchomością wspólną. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz wspólnoty kwotę, uznając zarzut potrącenia za bezzasadny, ponieważ zakład budżetowy gminy nie może prowadzić działalności gospodarczej poza sferą publiczną, a powierzenie mu takiej działalności jest sprzeczne z ustawą o gospodarce komunalnej. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał, że wyjaśnienie istoty zagadnienia prawnego jest niezbędne do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy odmówił jednak podjęcia uchwały, stwierdzając, że przedstawione zagadnienie jest nieprecyzyjne, nie spełnia wymogów formalnych dotyczących pytań prawnych (m.in. brak samodzielnej analizy sądu niższej instancji, brak wskazania, na czym polegają wątpliwości) i nie dotyczy bezpośrednio istoty sporu, którą jest ocena ważności umowy o administrowanie nieruchomością. Sąd Najwyższy przypomniał definicję zadań użyteczności publicznej jako zadań własnych gminy, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych, podkreślając, że katalog tych zadań jest otwarty, ale nie obejmuje zaspokajania potrzeb jednostkowych, takich jak zarząd nieruchomością prywatną lub o własności mieszanej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych i nie dotyczy bezpośrednio istoty sporu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienie prawne było nieprecyzyjne, nie zostało samodzielnie przeanalizowane przez sąd niższej instancji i nie dotyczyło bezpośrednio konieczności stwierdzenia nieważności umowy o administrowanie nieruchomością. Przypomniano definicję zadań użyteczności publicznej jako zadań własnych gminy, służących bieżącemu i nieprzerwanemu zaspokajaniu zbiorowych potrzeb ludności w drodze usług powszechnie dostępnych, które nie obejmują zaspokajania potrzeb jednostkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości położonej w Ł., przy ul. G. […]innepowódka
Miasto Ł. - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej W. – K.instytucjapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 390 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Regulacja ma szczególny charakter, prowadzi do związania sądów niższych instancji poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale. Wymaga ścisłej, literalnej wykładni.

u.g.k. art. 1 § 2

Ustawa o gospodarce komunalnej

Definiuje zadania o charakterze użyteczności publicznej jako zadania objęte gospodarką komunalną, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.

u.s.g. art. 7 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa zadania własne gminy, w tym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty.

u.s.g. art. 9 § 4

Ustawa o samorządzie gminnym

Zadania użyteczności publicznej to zadania własne gminy, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.

u.SN art. 61 § 1

Ustawa z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym

Podstawa prawna odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada podlegania sędziów tylko Konstytucji i ustawom, od której art. 390 § 1 k.p.c. stanowi wyjątek.

u.s.g. art. 9 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnej ustawie.

u.s.g. art. 9 § 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania zadań o charakterze użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa.

u.w.l. art. 2

Ustawa o gospodarce komunalnej

Gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego.

u.g.k. art. 7

Ustawa o gospodarce komunalnej

Wyłączono możliwość prowadzenia w formie zakładu budżetowego zadań wykraczających poza zadania o charakterze użyteczności publicznej.

u.w.l. art. 24

Ustawa o własności lokali

Pozwana umocowanie zakładu budżetowego do takiej działalności wywodzi z tego przepisu (w kontekście zarządu nieruchomościami wspólnymi).

u.f.p. art. 14

Ustawa o finansach publicznych

Pozwana umocowanie zakładu budżetowego do takiej działalności wywodzi z tego przepisu (w kontekście zarządu nieruchomościami wspólnymi).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 390 § 1 k.p.c. (nieprecyzyjne sformułowanie, brak samodzielnej analizy sądu niższej instancji, brak wskazania na czym polegają wątpliwości, nie dotyczy bezpośrednio istoty sporu).

Godne uwagi sformułowania

Regulacja zawarta w art. 390 § 1 k.p.c. ma szczególny charakter, ponieważ prowadzi do związania sądów niższych instancji w danej sprawie poglądem Sądu Najwyższego, wyrażonym w podjętej uchwale. Przedstawione Sądowi Najwyższemu, w oparciu o art. 390 § 1 k.p.c., zagadnienie prawne musi mieć abstrakcyjny charakter i dotyczyć wykładni prawa, obejmować wątpliwość prawną, której wyjaśnienie jest niezbędne do rozpoznania środka odwoławczego. Zadania użyteczności publicznej to zadania własne gminy, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Zarząd nieruchomością prywatną i o własności mieszanej ma na celu zaspokajanie indywidualnych potrzeb mieszkańców gminy, ponieważ wiąże się z indywidualnym zaspokajaniem potrzeb mieszkańców gminy, które istnieją obiektywnie i nie łączą się z przymusem korzystania z usług zakładu budżetowego.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Wojciech Katner

członek

Bogumiła Ustjanicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu oraz kryteria oceny, czy dana działalność stanowi zadanie użyteczności publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii użyteczności publicznej, a jedynie odmawia podjęcia uchwały z przyczyn formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z zakresem działalności samorządów i zakładów budżetowych, jednak Sąd Najwyższy nie podjął merytorycznej uchwały, co obniża jej wartość informacyjną.

Czy gmina może zarządzać nieruchomością wspólnoty? Sąd Najwyższy odmawia uchwały.

Dane finansowe

WPS: 22 202,39 PLN

zapłata: 22 202,39 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZP 22/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 18 maja 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Wojciech Katner 
SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej  
w Ł., przy ul. G. […] 
przeciwko Miastu Ł. - Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej W. – K.  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym  
w dniu 18 maja 2011 r., 
na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego  
przez Sąd Okręgowy  
postanowieniem z dnia 9 marca 2011 r. 
 
"Czy administrowanie przez jednostkę samorządu terytorialnego - 
na 
zasadach 
komercyjnych 
- 
nieruchomością 
wspólnoty 
mieszkaniowej, której to wspólnoty ta jednostka samorządu 
terytorialnego jest także członkiem - stanowi wykonywanie zadań                
o charakterze użyteczności publicznej w rozumieniu przepisu art. 1 
ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej 
(Dz.U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43 z późn. zm.) w związku z przepisem 

 
2 
art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym 
(Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.)?" 
 
 
odmawia podjęcia uchwały. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
3 
 
 
Przedstawione Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne powstało przy 
rozpoznawaniu przez Sąd Okręgowy apelacji od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 
10 listopada 2010 r., którym zasądzono na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej 
Nieruchomości przy ulicy G. […] w Ł.  od pozwanego Miasta Ł. kwotę 22202,39 zł z 
ustawowymi odsetkami od kwoty 17620,27 zł od dnia 1 stycznia 2010 r. i od kwoty 
4582,12 od dnia 2 lutego 2010 r.,        w następującym stanie sprawy. 
Pozwany 
z 
tytułu 
członkostwa 
we 
Wspólnocie 
był 
zobowiązany                
do płacenia, zgodnie z uchwałą nr 2/2009 z dnia 31 marca 2009 r., zaliczek na 
koszty zarządu nieruchomością wspólną, na fundusz eksploatacyjny i  remontowy. 
Na dzień 30 grudnia 2009 r. zaległość związana z tymi płatnościami obejmowała 
17620, 27 zł  oraz 4582,12 zł tytułem odsetek. Pozwany przedstawił do potrącenia 
swoją wierzytelność z tytułu zarządzania nieruchomością wspólną przez 
Zakład Gospodarki Mieszkaniowej Ł. – K. w okresie od listopada 2008 r. do 
listopada 2009 r., w wysokości 17 620,27 zł. W wykonaniu uchwały nr 6/2003 r. 
z dnia 25 kwietnia 2003 r., powołany nią zarząd, zgodnie ze zobowiązaniem, 
również z tej uchwały wynikającym, zawarł w dniu 23 listopada 2003 r. umowę 
z Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej Ł. – K., którą zlecił temu Zakładowi 
prowadzenie administracji nieruchomością za określonym wynagrodzeniem. 
W umowie zastrzeżono również, że jej wypowiedzenie mogło być dokonane na 
piśmie pod rygorem nieważności. Z kolei uchwałą nr 12 z dnia 18 listopada 2008 r. 
powołany został jednoosobowy zarząd w osobie Mirosława B., któremu uchwałą nr 
13/2008 udzielono pełnomocnictwa do rozwiązania umowy z dnia 23 listopada 
2003 r. i zawarcia umowy o administrowanie z E&M Spółką z ograniczoną 
odpowiedzialnością w Ł. Pozwany zaskarżył obie te uchwały. Zarząd powódki 
uznał, że umowa z dnia 23 listopada 2003 r. jest sprzeczna z prawem, z uwagi na 
brak uprawnień Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej do wykonywania objętych nią 
czynności, a zatem jako nieważna nie wymaga wypowiedzenia, o czym go 
powiadomił i wezwał do wydania dokumentacji dotyczącej nieruchomości. W dniu 
20 listopada 2008 r. została zawarta umowa ze Spółką E&M. Prawomocnym 
wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2009 r. Sąd Okręgowy uchylił uchwałę nr 12/2008, 
stwierdzając brak uprawnień Mirosława B. do pełnienia obowiązków zarządcy, a w 

 
4 
pozostałym zakresie powództwo oddalił. Do końca maja 2009 r. Zakład Gospodarki 
Mieszkaniowej wydał nowo powołanemu zarządcy - Alinie R. dokumentację 
związaną z administrowaniem nieruchomością wspólną. Zarzut potrącenia Sąd 
uznał za bezzasadny, przyjmując, że zakład budżetowy gminy nie może prowadzić 
działalności gospodarczej poza sferą publiczną, choćby pośrednio skutkowało to 
realizacją zadań w sferze użyteczności publicznej. Powierzenie prowadzenia takiej 
działalności gminnej jednostce organizacyjnej w formie zakładu budżetowego jest 
sprzeczne z art. 7 ustawy z dnia  20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. 
U. nr 9, poz. 43 ze zm., dalej  - u.w.l.) i jako nieważne nie mogło rodzić skutków 
prawnych, także w zakresie prawa do wynagrodzenia. Pozwana umocowanie do 
administrowania nieruchomościami wspólnymi wywodzi z art. 27 ustawy z dnia 24 
czerwca 1994 r.  o własności lokali (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz.93 ze zm.), art. 7 
ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. 
Nr 142, poz. 1591, dalej - u.s.g.) oraz art. 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o 
finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240). 
Sąd Okręgowy uznał, że rozpoznanie sprawy wymaga wyjaśnienia istotnej 
wątpliwości, związanej z zakresem uprawnień Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej 
Ł. – K., będącego zakładem budżetowym pozwanej Gminy, do prowadzenia 
działalności, 
na 
zasadach 
komercyjnych, 
obejmującej 
administrowanie 
nieruchomością wspólnoty mieszkaniowej, której jest ona również członkiem, a tym 
samym, czy działalność ta stanowi wykonywanie zadań o charakterze użyteczności 
publicznej, w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 u.g.k. w związku z art. 9 ust. 4 u.s.g. 
Sąd ten podniósł, że zgodnie z art. 7 u.s.g. do zadań własnych gminy należy 
zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, które w niewyczerpujący sposób 
zostały wyszególnione w ustępie 1, a w art. 9 ust. 2 przewidziano, że gmina oraz 
inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą 
poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach 
określonych w odrębnej ustawie. W art. 9 ust. 3 u.s.g. zastrzeżono, że formy 
prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o 
charakterze użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa. Zasady i formy 
wykonywania przez jednostki samorządu terytorialnego zadań z zakresu 
gospodarki komunalnej przewidziane zostały w ustawie o gospodarce komunalnej 

 
5 
(art. 1). W art. 2 wskazano, że gospodarka komunalna może być prowadzona przez 
jednostki samorządu terytorialnego, w szczególności w formach samorządowego 
zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Natomiast w przepisie art. 7 
wyłączono możliwość prowadzenia w formie zakładu budżetowego zadań, 
wykraczających poza zadania o charakterze użyteczności publicznej. Z art. 9 ust. 4 
u.s.g. wynika, że zadaniami użyteczności publicznej, w rozumieniu ustawy, są 
zadania własne gminy, określone w art. 7 ust. 1, których celem jest bieżące i 
nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności, w drodze świadczenia 
usług powszechnie dostępnych. Również w art. 1 ust. 2 u.g.k. mowa jest o 
zadaniach o charakterze użyteczności publicznej, gdzie wskazane zostało, że są to 
zadania, objęte gospodarką komunalną, których celem jest bieżące i nieprzerwane 
zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności, w drodze świadczenia usług 
powszechnie dostępnych. Sąd Okręgowy przyjął, że o zaliczeniu danej aktywności 
do kategorii zadań z zakresu użyteczności publicznej decyduje rodzaj potrzeb 
wymagających zaspokojenia. Swoiste cechy wyróżniające te potrzeby skłaniają do 
traktowania ich jako podstawowych i codziennych, wymagających niezawodnego i 
bezwzględnego zaspokajania w skali społecznej, warunkujących możliwość 
bytowania ludzi i prowadzenia działalności w większych skupiskach. Należą one do 
elementarnych potrzeb, które powinny być zaspokajane w każdym przypadku, 
odnośnie każdego członka społeczności, w sposób stały i systematyczny, z 
wyłączeniem możliwości zaspokajania ich indywidualnie, wymagające korzystania 
ze wspólnych dla danej społeczności urządzeń. Działalność obejmująca te usługi 
nie jest ukierunkowana na osiąganie zysku. W ocenie Sądu Okręgowego istotne 
znaczenie ma stwierdzenie, czy płatna usługa, polegająca na administrowaniu 
wspólnotą mieszkaniową w oparciu o umowę z dnia 23 listopada 2003 r. mieści się 
w zakresie zadań o charakterze użyteczności publicznej, ponieważ będzie to miało 
decydujące znaczenie dla ważności tej umowy. Zapatrywanie zawarte w wyroku 
Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 
11 września 2003 r., II SA/Wr 1234/03, przyjmujące że odpłatne świadczenie, na 
podstawie odrębnych umów, zawartych z innymi podmiotami niż gmina, usług 
dotyczących zarządzania nieruchomościami nie wchodzi w zakres zadań własnych 
gminy wymienionych w art. 7 u.s.g., ma charakter komercyjny i jako takie wykracza 

 
6 
poza zadania o charakterze użyteczności publicznej. Pogląd ten nie może być 
traktowany jako wiążący, zwłaszcza że nie wynika wprost z przepisu prawa. 
Przyjęcie go, prowadziłoby do uznania, że zakład budżetowy gminy nie jest 
uprawniony 
do 
prowadzenia 
działalności 
w 
zakresie 
administrowania 
nieruchomością 
wspólnoty 
mieszkaniowej, 
co 
jednak 
jest 
powszechnie 
wykonywane na obszarze Ł. Pozwana umocowanie zakładu budżetowego do takiej 
działalności wywodzi z art. 24 u.w.l., art. 7 ust. 1 u.s.g. i art. 14 ustawy z dnia 27 
sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240), ale 
uregulowanie z zakresu finansów publicznych jest przepisem ogólnym w 
odniesieniu do art. 7 u.g.k.    
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Regulacja zawarta w art. 390 § 1 k.p.c. ma szczególny charakter, ponieważ 
prowadzi, stosownie do art. 390 § 2 k.p.c., do związania  sądów niższych instancji 
w danej sprawie poglądem Sądu Najwyższego, wyrażonym w podjętej uchwale. 
Stanowi 
zatem 
wyjątek 
od 
przewidzianej 
art. 
178 
ust. 
1 
Konstytucji 
Rzeczypospolitej Polskiej zasady podlegania sędziów tylko Konstytucji i ustawom. 
Z tych względów konieczne jest dokonywanie wykładni objętych art. 390 § 1 k.p.c. 
wymagań w sposób ścisły, oparty na literalnym znaczeniu przepisu, wyłączający 
jakiekolwiek ustępstwa na rzecz argumentów celowościowych lub praktycznych, 
które mogłyby prowadzić do niepożądanego, szerszego znaczenia normy prawnej 
(por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1999 r., 
III CZP 69/98, OSNC 1999/10/166; postanowienia z dnia 10 maja 2007 r., III CZP 
32/07, niepubl.; z dnia 12 czerwca 2008 r., III CZP 42/08, niepubl.; z dnia 
19 sierpnia 2009 r., III CZP 51/09, niepubl.; z dnia 22 października 2009 r., III CZP 
75/09, niepubl.; z dnia 5 stycznia 2011 r., III CZP 110/10, niepubl.). 
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przedstawione Sądowi Najwyższemu, 
w oparciu o art. 390 § 1 k.p.c., zagadnienie prawne musi mieć abstrakcyjny 
charakter i dotyczyć wykładni prawa, obejmować wątpliwość prawną, której 
wyjaśnienie jest niezbędne do rozpoznania środka odwoławczego, z uwagi 
na istnienie związku między tym zagadnieniem a podjęciem decyzji co do istoty 
sprawy. Na występowanie tego związku wskazywać musi prawna spójność 
zagadnienia i jego uzasadnienia, a także nawiązanie do stanu faktycznego sprawy. 

 
7 
Przedmiotem wątpliwości musi być problem prawny budzący rzeczywiście poważne 
wątpliwości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r., 
III CZP 127/10, niepubl.; z dnia 9 kwietnia 2010 r., III CZP 17/10, niepubl.; z dnia 
22 maja 2009 r., III CZP 25/09, niepubl.; z dnia16 sierpnia 2008 r., III CZP 29/08, 
niepubl.; z dnia 6 lipca 2007 r., III CZP 68/07, niepubl.). Za niedopuszczalne uznać 
należy sprowadzanie zagadnienia prawnego jedynie do pytania o sposób 
rozstrzygnięcia sprawy, czy dążenia do uzyskania wsparcia Sądu Najwyższego dla 
jednoznacznie sformułowanego przez sąd drugiej instancji stanowiska, co do 
właściwej wykładni stosowanych przepisów prawnych. Wyraźnego wskazania 
wymaga, że istnieją argumenty przemawiające za jednym z możliwych  rozwiązań 
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2009 r., 
III CZP 75/09). Nie stanowi również samoistnej przesłanki do wystąpienia 
z zagadnieniem prawnym ani waga objętego nim problemu, ani wyrażana 
w doktrynie, czy orzecznictwie sądów rozbieżność w jego rozwiązywaniu, jeśli 
wątpliwość może być usunięta w drodze ujednolicenia stanowisk. Sąd drugiej 
instancji powinien dokonać analizy, która ma uzasadniać powzięcie poważnych 
wątpliwości i podjąć próbę samodzielnego ich wyjaśnienia, mając na uwadze, 
że zwykłe wątpliwości obowiązany jest rozwiązać we własnym zakresie. Instytucja 
pytań prawnych nie służy zastępowaniu sądu w postępowaniu odwoławczym 
w podejmowaniu decyzji zmierzającej do rozstrzygnięcia sprawy, w odniesieniu do 
oceny prawnej stanowiącej jej podstawę (por. postanowienie Sądu Najwyższego 
z dnia 20 maja 2005 r., III CZP 14/05, niepubl.).   
Przedstawione 
zagadnienie 
prawne 
nie 
odpowiada 
tym 
wymaganiom. 
Sformułowane zostało nieprecyzyjnie, skoro odnosi się ogólnie do jednostki 
samorządu terytorialnego, chociaż w rozpoznawanej sprawie spór wiąże się jedynie 
z działalnością gminy. Sąd Okręgowy, powołując się na powstanie poważnych 
wątpliwości 
dokonał 
określenia 
znaczenia 
pojęcia 
zadań 
o 
charakterze 
użyteczności publicznej z uwzględnieniem uregulowań ustaw o samorządzie 
gminnym i o gospodarce komunalnej oraz form wykonywania przez gminę zadań 
własnych, a w ich ramach z zakresu użyteczności publicznej. Przyjął również, że 
umowa z dnia 23 listopada 2003 r. obejmowała faktyczne wykonywanie czynności 
w zakresie zwykłego zarządu nieruchomością, będącą współwłasnością Gminy. 

 
8 
Następnie przedstawił stanowisko Sądu Rejonowego, wsparte poglądem, 
wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 września 
2003 r. oraz przytoczył argumenty podniesione przez pozwaną w apelacji. 
Nie dokonał jednak samodzielnie analizy przedstawionych uregulowań, określenia 
charakteru czynności objętych powołaną umową, nie podjął próby oznaczenia 
relacji między zadaniami z zakresu użyteczności publicznej i związanych 
z wykonywaniem umowy. W uzasadnieniu postanowienia brak wyjaśnienia, na 
czym polegają wątpliwości, jak też własnego stanowiska Sądu w podniesionej 
kwestii, wskazującego przyczyny opowiedzenia się za przyjętą koncepcją. 
Ponadto przedstawiony przez Sąd Okręgowy problem nie dotyczy  bezpośrednio 
istotnego dla rozstrzygnięcia sporu zagadnienia, którym jest konieczność 
stwierdzenia, czy naruszenie art. 7 u.g.k. prowadzi do nieważności umowy z dnia 
23 listopada 2003 r. 
Z przepisów art. 7 ust. 1 i art. 9 ust. 3 i 4 u.s.g. oraz art. 1 ust. 2 u.g.k. 
wynika, że wykonywanie przez gminę zadań użyteczności publicznej, które 
stanowią element zadań własnych tej jednostki samorządu terytorialnego, 
może być prowadzone, stosownie do art. 2 u.g.k., w formach zakładu budżetowego 
lub spółek prawa handlowego, z tym zastrzeżeniem, że zakłady budżetowe mogą 
być wykorzystywane jedynie do wykonywania tych zadań (art. 7 u.g.k.). 
Powołane przepisy art. 9 ust. 4 u.s.g. oraz art.1 ust. 2 u.g.k. określają zadania 
użyteczności publicznej przez wskazanie celu, jaki powinny spełniać - bieżące 
i nieprzerwane 
zaspokajanie 
zbiorowych 
potrzeb 
ludności 
- 
w 
drodze 
świadczenia usług powszechnie dostępnych. Nie wymieniają natomiast, nawet 
przykładowo, o jakie rodzaje zadań chodzi. Treść tych przepisów zezwala na 
stwierdzenie, że wyróżniają się one szczególnymi i kwalifikowanymi cechami, 
a polegają na organizowaniu lub bezpośrednim świadczeniu usług, z tym, 
że świadczeniem usług mogą zajmować się podmioty wymienione w art. 2 u.g.k. 
Wypowiedzi przedstawicieli doktryny dają podstawę do przyjęcia, że usługi te 
są powszechnie dostępne, z uwagi na ich publiczny charakter lub zagwarantowanie 
prawnie 
dostępu 
do 
nich 
wszystkim 
zainteresowanym 
podmiotom. 
Również potrzeby, które zaspokajają te usługi charakteryzowane są jako 
szczególne i kwalifikowane, bo związane z użytecznością publiczną i należące do 

 
9 
kategorii elementarnych, absolutnych, podstawowych i powszechnie występujących 
w sferze infrastruktury technicznej lub społecznej. Cechy te sprawiają, że usługi, 
które czynią im zadość muszą być zawsze wykonywane w sposób bieżący 
i nieprzerwany. Działalność podmiotów świadczących te usługi może być odpłatna, 
czy zarobkowa, ale nie jest bezpośrednio nastawiona na osiąganie zysku. 
Szeroki zakres pojęciowy użyteczności publicznej czyni niemożliwym precyzyjne 
określenie rodzaju potrzeb zaliczanych do ogólnospołecznych, a tym samym zadań 
mających na celu ich zaspokojenie. Można jedynie wskazać, że powszechnie 
zaliczane są do usług publicznych: oświetlenie ulic, sygnalizacja świetlna w ruchu 
drogowym, odwodnienie ulic, urządzanie terenów zielonych i rekreacyjnych oraz 
utrzymanie cmentarzy. Regulacje prawne gwarantują obywatelowi gminy dostęp do 
usług w postaci dostarczania wody, odprowadzania ścieków, przesyłania, 
dystrybucji i sprzedaży energii elektrycznej, paliw gazowych (por. wyrok NSA 
w Warszawie z dnia 20 października 2005 r., II OSK 138/05 niepubl.) i ciepła do 
gospodarstw domowych, przewozu osób (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 
19   lipca 2005 r., I OSK 130/05 niepubl.), świadczeń opieki zdrowotnej 
finansowanych ze środków publicznych, świadczeń  z zakresu pomocy społecznej, 
edukacyjno-oświatowych, 
bibliotecznych 
oraz 
prowadzenia 
targowiska. 
W orzecznictwie  administracyjnym za nieobjęte ramami użyteczności publicznej 
uznano: umieszczanie reklam, umieszczanie materiałów informacyjnych na 
tablicach i słupach ogłoszeniowych należących do gminy, ustalanie marży przy 
dystrybucji biletów jednorazowych, udzielanie poręczeń pożyczek i kredytów 
zaciąganych przez jednostki samorządu terytorialnego, realizowanie zadań 
z zakresu 
kultury 
fizycznej 
ukierunkowanej 
na 
sport 
profesjonalny. 
Ocena przykładowo przytoczonych rodzajów usług zezwala na przyjęcie, że nie 
należy do zadań o charakterze użyteczności publicznej zaspokajanie potrzeb 
jednostkowych. Przyjmuje się, że zarząd nieruchomością prywatną i o własności 
mieszanej ma na celu zaspokajanie indywidualnych potrzeb mieszkańców gminy 
(tak Edyta Hadrowicz „Prawa i obowiązki gminy we wspólnocie mieszkaniowej” 
Samorząd 
Terytorialny 
10/2009), 
ponieważ 
wiąże 
się 
z indywidualnym 
zaspokajaniem potrzeb mieszkańców gminy, które  istnieją obiektywnie i nie łączą 
się z przymusem korzystania z usług zakładu budżetowego. 

 
10
Katalog zadań przewidzianych w art. 9 ust. 4 us.g. i art. 1 ust. 2 u.g.k. jest 
otwarty i zmienny, uwarunkowany cyklem życia mieszkańców, warunkami 
zewnętrznymi 
oraz 
ogólną 
sytuacją 
społeczno-gospodarczą, 
co 
wymaga 
dostosowywania świadczenia usług do tych zmian. Stwierdzenie, czy konkretnie 
świadczone usługi spełniają omówione przesłanki dokonywane być powinno 
w okolicznościach konkretnej sprawy, przez odniesienie ich do wyróżnionych cech 
tych zadań, wskazujących na ich wagę dla społeczności gminnej. Za skupieniem 
aktywności zakładu budżetowego na tych właśnie zadaniach przemawia jego 
podporządkowanie 
gminie, 
gwarantujące 
ciągłość 
i 
niezawodność 
ich 
wykonywania. Prowadzenie natomiast działalności w warunkach rynkowych 
angażowałoby bezpośrednio gminę w prowadzenie działalności gospodarczej, 
co nie zostało przewidziane przepisami i mogłoby niekorzystnie wpływać na 
realizację elementarnych potrzeb, niezbędnych ogółowi jej mieszkańców. 
Przy rozważaniu regulacji prawnych z zakresu finansów publicznych należy 
uwzględnić te, które obowiązywały w okresie zawierania umowy i powstania 
wierzytelności pozwanej, a zatem ustawy o finansach publicznych z dnia 
26 listopada 1998 r. (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148) i z dnia 30 czerwca 2005 r. 
(Dz. U. Nr 249, poz. 2104), która utraciła moc, w zakresie łączącym się 
z przedmiotem sporu, z dniem 1 stycznia 2010 r. 
  
Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały na 
podstawie  art. 390 k.p.c. w związku z art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. 
o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.).