III CZP 22/05

Uchwała z dnia 28 kwietnia 2005 r., III CZP 22/05 
 
Sędzia SN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) 
Sędzia SN Irena Gromska-Szuster 
Sędzia SN Barbara Myszka (sprawozdawca) 
 
Sąd Najwyższy w sprawie egzekucyjnej wierzyciela Eugeniusza B. przeciwko 
dłużnikom Karine K., Arturowi B. i Marcjanowi B. po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej 
na posiedzeniu jawnym w dniu 28 kwietnia 2005 r., przy udziale prokuratora 
Prokuratury Krajowej Piotra Wiśniewskiego, zagadnienia prawnego 
przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Tarnowie postanowieniem z dnia 3 lutego 
2005 r.: 
"1. Czy przyznane stronie przez sąd w postępowaniu rozpoznawczym 
zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się przez art. 771 k.p.c. na postępowanie 
egzekucyjne również w takim zakresie, że strona ta, będąca na etapie egzekucji 
dłużnikiem, wolna jest od opłaty egzekucyjnej należnej komornikowi sądowemu i 
przez to nie jest możliwe jej ściągnięcie od tej osoby? 
a w razie odpowiedzi negatywnej: 
2. Czy dłużnikowi przysługuje w toku postępowania egzekucyjnego 
uprawnienie do żądania zwolnienia go od opłaty egzekucyjnej należnej 
komornikowi, a jeśli tak, to w jakim trybie i przez kogo jest rozpoznawane?" 
podjął uchwałę: 
 
Zwolnienie od kosztów egzekucji przyznane dłużnikowi w toku 
postępowania egzekucyjnego – podobnie jak zwolnienie od kosztów 
sądowych udzielone w postępowaniu rozpoznawczym – pozostaje bez 
wpływu na możliwość ściągnięcia od dłużnika opłaty egzekucyjnej należnej 
komornikowi za dokonaną egzekucję. 
 
Uzasadnienie 
 

Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Brzesku, na wniosek 
Eugeniusza B., w październiku 2002 r. wszczął przeciwko Karine K. oraz jej 
małoletnim synom Arturowi B. i Marcjanowi B. egzekucję świadczeń pieniężnych na 
podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 29 
czerwca 2001 r., zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. W sprawie zakończonej 
tym wyrokiem Karine K. oraz jej małoletni synowie, postanowieniem Sądu 
Okręgowego z dnia 25 maja 2001 r., zostali zwolnieni od kosztów sądowych. 
Komornik, zgodnie z wnioskiem wierzyciela, skierował egzekucję do nieruchomości 
stanowiącej współwłasność dłużników. 
W toku postępowania egzekucyjnego dłużnicy, powołując się na swoją trudną 
sytuację materialną, wystąpili do Sądu Rejonowego w Brzesku z wnioskiem o 
zwolnienie od kosztów egzekucji. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2004 r. Sąd 
Rejonowy umorzył postępowanie wywołane tym wnioskiem, stwierdzając, że, 
zgodnie z art. 771 k.p.c., zwolnienie od kosztów sądowych przyznane 
postanowieniem Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 25 maja 2001 r. rozciąga się 
także na postępowanie egzekucyjne, wobec czego wydanie postanowienia o 
zwolnieniu dłużników od kosztów egzekucji należy uznać za zbędne. 
Przy rozpoznawaniu zażalenia dłużników Sąd Okręgowy w Tarnowie powziął 
poważne wątpliwości, którym dał wyraz w przedstawionym zagadnieniu prawnym, 
przytoczonym na wstępie uchwały. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Spośród wątpliwości, które nasunęły się Sądowi Okręgowemu w związku z 
wykładnią art. 771 k.p.c., w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, 
czy w świetle powołanego przepisu zwolnienie od kosztów sądowych, przyznane 
stronie przez sąd w postępowaniu rozpoznawczym lub z którego strona korzysta z 
mocy ustawy, rozciąga się tylko na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez 
sąd, czy także na postępowanie prowadzone przez komornika. 
Problem ten był już podejmowany w orzecznictwie zarówno w czasie 
obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 1991 r. 
w sprawie taksy za czynności komorników (Dz.U. Nr 62, poz. 264 ze zm.), jak i po 
wejściu w życie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i 
egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882 ze zm. – dalej: „u.k.s.egz.”) i po kolejnych 
zmianach zawartych w niej regulacji dotyczących kosztów egzekucji. W uchwale z 
dnia 2 grudnia 1994 r., III CZP 153/94 (OSNCP 1995, nr 3, poz. 51) Sąd Najwyższy 

stanął na stanowisku, że zwolnienie pracownika dochodzącego roszczeń z zakresu 
prawa pracy od obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz tymczasowe 
ponoszenie przez Skarb Państwa w toku postępowania rozpoznawczego wydatków 
(art. 463 § 1 i 2 k.p.c.) rozciąga się także na postępowanie egzekucyjne; dotyczy to 
również sytuacji, w której wierzyciel odstąpił od egzekucji w związku z 
zaspokojeniem dochodzonej wierzytelności poza postępowaniem egzekucyjnym. 
Uchwała zapadła w sprawie, w której spór dotyczył kosztów postępowania 
egzekucyjnego prowadzonego przez komornika. Podobnie w uchwale z dnia 26 
września 2000 r., III CZP 25/00 (OSNC 2001, nr 3, poz. 35) Sąd Najwyższy przyjął, 
że tymczasowe ponoszenie wydatków przez Skarb Państwa, przewidziane w art. 
463 § 2 k.p.c., dotyczy postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez 
komornika, także po wejściu w życie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o 
komornikach sądowych i egzekucji. W obydwu wymienionych uchwałach Sąd 
Najwyższy uznał zatem, że art. 771 k.p.c. dotyczy także postępowania 
egzekucyjnego prowadzonego przez komornika. 
Odmienne stanowisko wyrażone zostało natomiast w uchwale z dnia 4 
czerwca 2001 r., III CZP 23/01 (OSNC 2002, nr 1, poz. 2), w której Sąd Najwyższy 
wyjaśnił, że prokurator – w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na jego 
polecenie – jest zobowiązany do uiszczenia stosunkowej opłaty egzekucyjnej 
przewidzianej w art. 45 ust. 1 i 3 oraz zaliczki, o której mowa w art. 40 u.k.s.egz. W 
uchwale z dnia 18 października 2001 r., III CZP 50/01 (OSNC 2002, nr 5, poz. 59) 
przyjął z kolei, że Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa obowiązana jest do 
uiszczenia opłaty egzekucyjnej przewidzianej w art. 45 ust. 1 u.k.s.egz. Podstawą 
tego poglądu było stwierdzenie, że ustawa o komornikach sądowych i egzekucji nie 
zawiera odpowiednika art. 28 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm. – 
dalej: „u.k.s.c.”), wobec czego nie ma w niej odesłania do przepisów kodeksu 
postępowania cywilnego. Tym samym zawarte w tej ustawie unormowania 
dotyczące zwolnienia od obowiązku uiszczania opłat egzekucyjnych są 
unormowaniami szczególnymi także w stosunku do przepisów kodeksu 
postępowania cywilnego. W konsekwencji Sąd Najwyższy uznał, że zwolnienie od 
kosztów sądowych przyznane stronie w postępowaniu rozpoznawczym nie 
przesądza o zwolnieniu od obowiązku uiszczenia kosztów egzekucyjnych 
określonych w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji, ustawa ta bowiem 

zawiera regulacje szczególne, które nie pozwalają na stosowanie wprost wszystkich 
zasad instytucji zwolnienia od kosztów sądowych zawartych w kodeksie 
postępowania cywilnego. Stanowisko to Sąd Najwyższy podtrzymał w uchwale z 
dnia 25 lipca 2002 r., III CZP 45/02 (OSNC 2003, nr 4, poz. 47), w której przyjął, że 
przepis art. 45 ust. 7 u.k.s.egz. zobowiązuje sąd do przekazania komornikowi 
części opłaty stosunkowej, o której mowa w art. 45 ust. 5 tej ustawy, łącznie z 
poleceniem egzekucyjnym. W uzasadnieniu uchwały podkreślił, że uregulowanie 
kwestii opłat egzekucyjnych w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji w 
sposób odmienny niż w kodeksie postępowania cywilnego i ustawie o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych wyraźnie wskazuje na to, iż ustawa ta zawiera 
normy szczególne i autonomiczne. 
W nauce prawa natomiast zdecydowanie przeważa pogląd, że przewidziane w 
art. 771 k.p.c. rozciągnięcie zwolnienia od kosztów sądowych, przysługującego 
stronie w postępowaniu rozpoznawczym, dotyczy postępowania egzekucyjnego 
prowadzonego zarówno przez sąd, jak i przez komornika. 
Dokonując wykładni art. 771 k.p.c., trzeba mieć na względzie, że w 
postępowaniu rozpoznawczym wyróżnia się kategorię kosztów sądowych będących 
składnikiem kosztów procesu (art. 98 i nast. k.p.c.), w postępowaniu egzekucyjnym 
natomiast – kategorię kosztów egzekucji będących składnikiem kosztów 
postępowania egzekucyjnego. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot 
wydatków (art. 2 u.k.s.c.), natomiast koszty egzekucji mogą być kosztami egzekucji 
sądowej lub kosztami egzekucji komorniczej, zależnie od tego, do którego z 
organów należy egzekucja (art. 758 k.p.c.). Koszty egzekucji komorniczej zostały 
uregulowane w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji; obejmują one zwrot 
wydatków poniesionych przez komornika (art. 39 i nast. u.k.s.egz.) oraz opłaty 
egzekucyjne (art. 43 i nast. u.k.s.egz.). W sprawach o egzekucję świadczeń 
pieniężnych komornik pobiera opłaty stosunkowe, zależne od wartości 
egzekwowanego roszczenia, a w sprawach o egzekucję świadczeń niepieniężnych i 
w innych przypadkach określonych w ustawie – opłaty stałe. Wypada dodać, że 
przepisy ustawy regulujące opłaty egzekucyjne były kilkakrotnie nowelizowane (zob. 
ustawy z dnia 19 lipca 2001 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, 
ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach 
sądowych i egzekucji, Dz.U. Nr 98, poz. 1069, z dnia 18 września 2001 r. o zmianie 
ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie niektórych innych 

ustaw, Dz.U. Nr 130, poz. 1452, i z dnia 24 września 2004 r. o zmianie ustawy o 
komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie ustawy – Kodeks postępowania 
cywilnego, Dz.U. Nr 236, poz. 2356). W wyniku dokonanych zmian przyjęto 
rozwiązanie, zgodnie z którym wierzyciel egzekwujący świadczenie pieniężne 
zasadniczo nie uiszcza przy wszczęciu egzekucji ułamkowej części opłaty 
stosunkowej; wyjątki dotyczą jedynie wszczęcia postępowania o dokonanie 
zabezpieczenia (art. 45 ust. 3 i 4 u.k.s.egz.) oraz wniosku prokuratora lub sądu o 
zabezpieczenie na mieniu oskarżonego wykonania wydanego w postępowaniu 
karnym orzeczenia skazującego na grzywnę, przepadek lub nakładającego 
obowiązek naprawienia szkody (art. 45 ust. 5 u.k.s.egz.). Za dokonaną egzekucję 
świadczeń pieniężnych komornik – jak wynika z art. 45 ust. 2 u.k.s.egz. – pobiera 
opłatę stosunkową od dłużnika. Opłatę tę komornik ściąga od dłużnika, obliczając ją 
proporcjonalnie do wyegzekwowanych kwot (art. 59 ust. 1 u.k.s.egz.). Wszczęcie 
egzekucji i postępowania o zabezpieczenie świadczeń niepieniężnych uzależnione 
jest natomiast od uiszczenia przez wierzyciela opłaty stałej (art. 49a u.k.s.egz.). 
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji nie reguluje problematyki 
zwolnienia od kosztów egzekucji, zawiera jedynie wzmianki nawiązujące do 
zwolnienia od kosztów sądowych. Przykładem takiej wzmianki jest art. 40 zdanie 
ostatnie u.k.s.egz., według którego sąd rejonowy, przy którym działa komornik, 
przekazuje komornikowi sumy niezbędne na pokrycie wydatków w sprawach innych 
osób zwolnionych od kosztów sądowych. Wobec braku w ustawie o komornikach 
sądowych i egzekucji ogólnych regulacji określających zasady i zakres zwolnienia 
od kosztów egzekucji prowadzonej przez komornika, nie można generalnie 
wyłączyć możliwości stosowania w tej egzekucji art. 771 k.p.c. Jeśli się uwzględni 
literalne brzmienie tego przepisu, który rozciąga zwolnienie od kosztów sądowych 
na postępowanie egzekucyjne bez względu na rodzaj organu prowadzącego to 
postępowanie, za uzasadnione uznać należy stanowisko, że odnosi się on także do 
egzekucji komorniczej. Nie stanowi przy tym argumentu na rzecz odmiennego 
poglądu okoliczność, że w art. 771 k.p.c. ustawodawca posłużył się pojęciem 
„kosztów sądowych” i zwolnienie od tych kosztów rozciągnął na postępowanie 
egzekucyjne. W postępowaniu egzekucyjnym występuje pojęcie „kosztów 
egzekucji”, które są odpowiednikiem pojęcia kosztów sądowych, wobec czego 
zawarte w art. 771 k.p.c. rozciągnięcie zwolnienia od kosztów sądowych należy 
rozumieć w ten sposób, że strona korzystająca ze zwolnienia od kosztów sądowych 

w postępowaniu rozpoznawczym korzysta w postępowaniu egzekucyjnym ze 
zwolnienia od kosztów egzekucji. Przyjmując, że art. 771 k.p.c. dotyczy także 
postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika, nie można jednak 
nie dostrzegać, że ustawa o komornikach sądowych i egzekucji zawiera regulacje 
szczegółowe, które modyfikują funkcjonowanie w postępowaniu egzekucyjnym 
instytucji zwolnienia od kosztów. Przykładowo, według art. 40 zdanie drugie 
u.k.s.egz., prokurator – choć korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów 
sądowych (art. 111 § 1 pkt 4 k.p.c.) – musi uiścić zaliczkę na pokrycie wydatków, 
jeżeli wniósł o dokonanie czynności. Podobnie uregulowana została w art. 45 ust. 3 
i 4 u.k.s.egz. kwestia pobierania opłat egzekucyjnych w postępowaniu 
zabezpieczającym. Regulacje te – jak trafnie podniesiono w doktrynie – stanowią 
leges speciales w stosunku do normy ogólnej wynikającej z art. 771 k.p.c., co nie 
oznacza jednak, że wyłączają stosowanie tego przepisu w postępowaniu 
egzekucyjnym prowadzonym przez komornika. Wspomniane regulacje jedynie 
modyfikują reguły dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych ustanowione w 
przepisach kodeksu postępowania cywilnego (zob. np. art. 112 § 1 k.p.c.). 
W świetle powyższych rozważań za uzasadnioną uznać należy tezę, że 
zwolnienie od kosztów sądowych, które przysługiwało stronie w postępowaniu 
rozpoznawczym, rozciąga się na postępowanie egzekucyjne bez względu na to, czy 
organem egzekucyjnym jest sąd, czy komornik, z zastrzeżeniem jedynie 
szczególnych uregulowań ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, 
modyfikujących reguły funkcjonowania instytucji zwolnienia od kosztów w ramach 
egzekucji komorniczej. 
Kolejna wątpliwość Sądu Okręgowego, pozostająca w związku z 
rozpoznaniem złożonego środka odwoławczego, dotyczy skutków przyznanego 
stronie zwolnienia od kosztów sądowych, które, zgodnie z art. 771 k.p.c., rozciąga 
się na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika. Ze względu na to, 
że zagadnienie prawne przedstawione zostało przez Sąd Okręgowy przy 
rozpoznawaniu zażalenia dłużników, oceny tych skutków dokonać należy w 
odniesieniu do osoby dłużnika. Chodzi o rozstrzygniecie kwestii, czy w sytuacji, w 
której dłużnik na podstawie art. 771 k.p.c. korzysta w postępowaniu egzekucyjnym 
ze zwolnienia od kosztów egzekucji, nie można ściągnąć od niego opłaty 
egzekucyjnej należnej komornikowi w sprawach o egzekucję świadczeń 
pieniężnych. 

Podejmując ten problem trzeba przypomnieć istotę instytucji procesowej, jaką 
jest zwolnienie od kosztów sądowych. Instytucja ta – jak wynika z art. 113 § 1 k.p.c. 
– stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację 
materialną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania 
koniecznego i dla siebie i rodziny; ma ona na celu umożliwienie osobom, które nie 
są w stanie ponieść kosztów sądowych, dochodzenie ich praw w cywilnym 
postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 112 § 1 k.p.c., strona, która została w 
całości zwolniona od kosztów sądowych, nie wnosi opłat sądowych i nie ponosi 
wydatków, które wykłada za nią Skarb Państwa. Oznacza to, że zwolnienie od 
kosztów sądowych dotyczy tych kosztów, które strona powinna ponieść, gdyby nie 
korzystała ze zwolnienia. Strona korzystająca ze zwolnienia od kosztów sądowych 
nie ma zatem obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, jeżeli wnosi do sądu pismo 
podlegające opłacie (art. 5 ust. 1 u.k.s.c.), nie ma też obowiązku złożenia zaliczki 
na pokrycie wydatków, jeżeli wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami 
(art. 41 ust. 1 u.k.s.c.). Zwolnienie od kosztów sądowych odnosi się przy tym do 
takich kosztów, które powstają na skutek czynności podejmowanych przez stronę 
(np. wniesienie pisma podlegającego opłacie czy wniosek o podjęcie czynności 
połączonej z wydatkami), nie odnosi się natomiast do kosztów, których strona nie 
ma obowiązku uiścić, czy do kosztów, które ma obowiązek uiścić strona przeciwna. 
W konsekwencji, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 121 k.p.c., zwolnienie od 
kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi. 
Trzeba więc odróżnić kwestię ponoszenia kosztów sądowych w toku postępowania i 
ewentualnego zwolnienia strony od tych kosztów od kwestii odpowiedzialności 
strony za koszty procesu. W zakresie odpowiedzialności za koszty procesu 
obowiązują zasady wyrażone w art. 98 i nast. k.p.c. 
Odnosząc tak rozumianą instytucję zwolnienia od kosztów sądowych do 
postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika, trzeba oddzielnie 
rozważyć znaczenie przysługującego stronie – na podstawie art. 771 k.p.c. – 
zwolnienia od kosztów egzekucji w odniesieniu do wydatków i oddzielnie w 
odniesieniu do opłat egzekucyjnych. Jeżeli chodzi o wydatki, to nie ulega 
wątpliwości, że komornik nie może wezwać dłużnika zwolnionego od kosztów 
sądowych o uiszczenie zaliczki, w razie złożenia przez niego wniosku o dokonanie 
czynności połączonej z wydatkami. W takim wypadku powinien, zgodnie z art. 40 

zdanie trzecie u.k.s.ezg., uzyskać sumy niezbędne na pokrycie wydatków z sądu 
rejonowego, chyba że zachodzi wyjątek wskazany w art. 40 zdanie drugie u.k.s.ezg. 
Co się zaś tyczy opłat egzekucyjnych, to przysługujące dłużnikowi zwolnienie 
od kosztów egzekucji pozostaje bez znaczenia z punktu widzenia opłat stałych, 
opłaty te bowiem uiszcza wierzyciel, po czym podlegają ściągnięciu od dłużnika w 
ramach jego odpowiedzialności za koszty postępowania egzekucyjnego (art. 770 
k.p.c.). W sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych, w których komornik 
pobiera opłaty stosunkowe, zasadą jest natomiast, że wierzyciel składając wniosek 
o wszczęcie egzekucji nie uiszcza należnej opłaty stosunkowej ani jej ułamkowej 
części. Za dokonaną egzekucję świadczeń pieniężnych komornik pobiera opłatę 
stosunkową, którą ściąga od dłużnika. Przysługujące dłużnikowi – na podstawie art. 
771 k.p.c. – zwolnienie od kosztów musi przy tym pozostać bez znaczenia z punktu 
widzenia możliwości ściągnięcia omawianej opłaty. Zwolnienie dłużnika od kosztów 
egzekucji nie może prowadzić do takiego stanu, że nie można ściągnąć od niego 
należnej opłaty stosunkowej, której obowiązku uiszczenia nie miał wierzyciel (art. 45 
ust. 1 u.k.s.egz.). Przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie, że opłata stosunkowa 
należna od egzekucji świadczeń pieniężnych nie jest – co do zasady – wnoszona 
przez wierzyciela, a jedynie ściągana wprost od dłużnika, prowadzi do uproszczenia 
procedury rozliczenia kosztów egzekucji komorniczej. Zamiast obowiązku 
wniesienia opłaty stosunkowej przez wierzyciela, a następnie ściągnięcia jej od 
dłużnika celem zwrotu wierzycielowi na podstawie art. 770 zdanie pierwsze k.p.c., 
ustawodawca przyjął rozwiązanie, w którym dochodzi do ściągnięcia opłaty od 
dłużnika na rzecz komornika. Rozwiązanie takie było dopuszczalne, ponieważ w 
postępowaniu egzekucyjnym obowiązuje wyrażona w art. 770 k.p.c. zasada 
odpowiedzialności dłużnika za koszty postępowania egzekucyjnego. 
Z tych względów za uzasadnioną uznać należy tezę, że przyznane w 
postępowaniu rozpoznawczym zwolnienie od kosztów sądowych, które, zgodnie z 
art. 771 k.p.c., rozciąga się na postępowanie egzekucyjne, pozostaje bez wpływu 
na możliwość ściągnięcia od dłużnika należnej komornikowi opłaty stosunkowej. 
Ostatnia wątpliwość Sądu Okręgowego, zawarta w pytaniu, czy dłużnikowi 
przysługuje w toku postępowania egzekucyjnego uprawnienie do żądania 
zwolnienia od opłaty egzekucyjnej należnej komornikowi, a jeśli tak, w jakim trybie i 
przez kogo jest rozpoznawane, tylko częściowo pozostaje w związku z 
rozpoznaniem przez ten Sąd wniesionego środka odwoławczego. Chodzi jedynie o 

problem, czy dłużnik może uzyskać zwolnienie od kosztów dopiero na etapie 
postępowania egzekucyjnego, a w razie odpowiedzi twierdzącej, jakie wywiera ono 
skutki z punktu widzenia możliwości ściągnięcia opłaty egzekucyjnej należnej 
komornikowi za dokonaną egzekucję. W sprawie, w której wyłoniło się rozważane 
zagadnienie prawne, dłużnicy złożyli bowiem wniosek o zwolnienie od kosztów 
egzekucji i tego wniosku dotyczy rozstrzygniecie Sądu pierwszej instancji. 
Kwestia możliwości wystąpienia przez stronę postępowania egzekucyjnego z 
wnioskiem o zwolnienie od kosztów egzekucji nie powinna budzić wątpliwości (art. 
113 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.), przyjmuje się bowiem powszechnie, że każda ze 
stron postępowania egzekucyjnego może uzyskać takie zwolnienie. Przyznane 
dłużnikowi w postępowaniu egzekucyjnym zwolnienie od kosztów egzekucji nie 
mogłoby – rzecz jasna – sięgać dalej niż zwolnienie od kosztów sądowych 
przyznane w postępowaniu rozpoznawczym, które z mocy art. 771 k.p.c. rozciąga 
się na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika. Nie mogłoby to 
być przy tym zwolnienie od opłat egzekucyjnych, ponieważ dłużnik w postępowaniu 
egzekucyjnym tych opłat nie uiszcza, lecz jest jedynie osobą, na której spoczywa 
ich finansowy ciężar. Warto dodać, że w art. 49 ust. 1 u.k.s.egz., dotyczącym opłaty 
pobieranej w wypadku umorzenia postępowania, jest mowa o wezwaniu dłużnika do 
uiszczenia „należności z tytułu opłat”, nie zaś do uiszczenia opłaty. 
Konkludując należy dojść do wniosku, że zwolnienie od kosztów egzekucji 
przyznane dłużnikowi w toku postępowania egzekucyjnego również pozostaje bez 
wpływu na możliwość ściągnięcia od dłużnika opłaty stosunkowej należnej 
komornikowi za dokonaną egzekucję. 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 w związku 
z art. 397 § 2 k.p.c. rozstrzygnął przedstawione zagadnienie prawne, jak w uchwale.