III CZP 21/24

Sąd NajwyższyWarszawa2024-05-10
SNCywilnepostępowanie cywilneNiskanajwyższy
skład sądukrajowa rada sądownictwanieważność postępowaniapraworządnośćprocedura cywilnasędziaustawa o KRS

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej wątpliwości co do statusu sędziego powołanego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., po tym jak sąd niższej instancji uchylił zaskarżone zarządzenie i umorzył postępowanie.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej zagadnienia prawnego, czy skład sądu orzekającego, w którym zasiadała osoba powołana w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., może stanowić samoistną podstawę nieważności postępowania lub uznania orzeczenia za nieistniejące. Powodem umorzenia było uchylenie przez Sąd Okręgowy w Olsztynie zaskarżonego zarządzenia i umorzenie postępowania w sprawie przez ten sąd.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Olsztynie, postanowił umorzyć postępowanie. Zagadnienie dotyczyło możliwości uznania nieważności postępowania lub nieistnienia orzeczenia w sytuacji, gdy w składzie sądu orzekającego zasiadała osoba powołana na stanowisko sędziego w procedurze zainicjowanej obwieszczeniem Ministra Sprawiedliwości, przeprowadzonej przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany w wyniku wyboru przez Sejm RP piętnastu sędziów na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Sąd Najwyższy podjął decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 355 w zw. z art. 390 § 1, art. 391 § 1 i art. 398^21 k.p.c. z uwagi na fakt, że Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając zażalenie, postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024 r. uchylił zaskarżone zarządzenie z dnia 4 października 2019 r. i umorzył postępowanie w sprawie. Tym samym, sprawa, która doprowadziła do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu, została zakończona na etapie postępowania przed Sądem Okręgowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Umorzenie postępowania z uwagi na zmianę stanu prawnego w sprawie niższej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie, ponieważ Sąd Okręgowy w Olsztynie uchylił zaskarżone zarządzenie i umorzył postępowanie w sprawie, co spowodowało utratę przedmiotu postępowania przed Sądem Najwyższym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
W. N.osoba_fizycznawnioskodawca
J. N.osoba_fizycznawnioskodawca
J. P.osoba_fizycznawnioskodawca
A. P.osoba_fizycznawnioskodawca
T. P.osoba_fizycznauczestnik
J. P.1osoba_fizycznauczestnik
D. M.osoba_fizycznauczestnik
M. M.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nieważności postępowania wynikłej ze sprzeczności z przepisami prawa składu sądu orzekającego.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., która wpłynęła na kształt Krajowej Rady Sądownictwa i procedury powoływania sędziów.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

samoistna podstawa nieważności postępowania nieistniejące w znaczeniu prawnoprocesowym (sententia non existens)

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach przedstawionych do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu, gdy sprawa w niższej instancji została zakończona."

Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie przedstawionego zagadnienia prawnego z uwagi na umorzenie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i statusu sędziów w Polsce, co budzi duże zainteresowanie społeczne i prawnicze, mimo że ostatecznie nie doszło do merytorycznego rozstrzygnięcia.

Sąd Najwyższy umarza sprawę o status sędziego: co to oznacza dla praworządności?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZP 21/24
POSTANOWIENIE
10 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski
na posiedzeniu niejawnym 10 maja 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku W. N., J. N., J. P. i A. P.
‎
z udziałem T. P., J. P.1, D. M. i M. M.
‎
o rozstrzygnięcie w przedmiocie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu,
‎
na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w Olsztynie
‎
postanowieniem z 7 stycznia 2020 r., IX Cz 959/19,
‎
zagadnienia prawnego:
"Czy sytuacja, w której w składzie sądu orzekającego zasiadała osoba powołana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego wskutek procedury zainicjowanej obwieszczeniem Ministra Sprawiedliwości o wolnych stanowiskach sędziowskich, przeprowadzonej przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa, której skład ukształtowano w wyniku wyboru przez Sejm RP piętnastu sędziów w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), może stanowić samoistną podstawę:
‎
1) nieważności postępowania wynikłej ze sprzeczności z przepisami prawa składu sądu orzekającego (art. 379 pkt 4 k.p.c.)?"
‎
ewentualnie:
‎
2) uznania orzeczenia wydanego z udziałem takiej osoby za nieistniejące w znaczeniu prawnoprocesowym (sententia non existens)?"
umarza postępowanie przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając zażalenie wnioskodawczyni J. N. na zarządzenie Przewodniczącego w Sądzie Rejonowym w Bartoszycach z dnia 4 października 2019 r., postanowieniem z dnia 7 stycznia 2020 r. przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne sformułowane w tym postanowieniu.
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie uchylił zaskarżone zarządzenie z dnia 4 października 2019 r. i umorzył postępowanie w sprawie. Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 355 w zw. z art.  390 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c. umorzył postępowanie przed Sądem Najwyższym.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI