III CZP 21/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Toruniu, dotyczące możliwości nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi wspólnika spółki jawnej, gdy tytuł egzekucyjny został wydany przeciwko samej spółce, a następnie klauzula wykonalności została nadana przeciwko wspólnikowi na podstawie art. 7781 k.p.c. Sąd Najwyższy, opierając się na aktualnej regulacji Kodeksu spółek handlowych, która wyraźnie wyodrębnia podmiotowość spółki od podmiotowości jej wspólników, stwierdził, że odpowiedzialność wspólników jest subsydiarna. W uchwale z dnia 12 maja 2005 r. (sygn. III CZP 21/05) orzeczono, że tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko spółce jawnej, któremu nadano klauzulę wykonalności przeciwko wspólnikowi, nie można nadać klauzuli wykonalności przeciwko jego małżonkowi w trybie art. 787 k.p.c. Sąd podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy tytuł egzekucyjny został wydany bezpośrednio przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim, a nie przeciwko innemu podmiotowi (spółce). Wskazano również, że wierzyciel ma możliwość uzyskania tytułu egzekucyjnego przeciwko wspólnikowi na innej drodze (np. wniesienia powództwa przeciwko wspólnikowi przed bezskutecznością egzekucji ze spółki), a następnie nadania mu klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi wspólnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 787 k.p.c. w kontekście odpowiedzialności wspólników spółek jawnych i ich małżonków.
Dotyczy specyficznej sytuacji nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi wspólnika spółki jawnej, gdy tytuł pierwotnie wydano przeciwko spółce.
Zagadnienia prawne (1)
Czy tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko spółce jawnej, któremu sąd nadał klauzulę wykonalności przeciwko wspólnikowi, można nadać klauzulę wykonalności także przeciwko małżonkowi tego wspólnika w trybie art. 787 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko spółce jawnej, opatrzonemu na podstawie art. 7781 k.p.c. klauzulą wykonalności przeciwko wspólnikowi tej spółki, sąd nie może nadać klauzuli wykonalności w trybie art. 787 k.p.c. przeciwko jego małżonkowi.
Uzasadnienie
Przepis art. 787 k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy tytuł egzekucyjny wydano bezpośrednio przeciwko dłużnikowi będącemu w związku małżeńskim. Nie można go rozszerzać na sytuację, gdy tytuł wydano przeciwko spółce, a następnie nadano klauzulę przeciwko wspólnikowi. Podkreślono odrębność podmiotową spółki od wspólników.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jolanta J. | osoba_fizyczna | wierzycielka |
| Gabriela G. | osoba_fizyczna | małżonka dłużnika egzekwowanego |
| Andrzej G. | osoba_fizyczna | wspólnik spółki jawnej |
| Marek M. | osoba_fizyczna | wspólnik spółki jawnej |
| „G.”, spółka jawna Andrzej G., Marek M. | spółka | pozwana |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 7781
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na nadanie klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikom spółki jawnej, gdy tytuł wydano przeciwko spółce.
k.p.c. art. 787
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, jeżeli tytuł egzekucyjny wystawiony został przeciwko dłużnikowi.
Pomocnicze
k.s.h. art. 31 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej za jej zobowiązania jest subsydiarna i wchodzi w grę, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.
k.s.h. art. 31 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Nie stanowi przeszkody do wniesienia powództwa przeciwko wspólnikowi, zanim egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przedstawienie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przedstawienie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odrębność podmiotowa spółki jawnej od jej wspólników na gruncie k.s.h. • Subsydiarna natura odpowiedzialności wspólników. • Ścisła wykładnia przepisów procesowych, w tym art. 787 k.p.c. • Możliwość uzyskania tytułu egzekucyjnego przeciwko wspólnikowi na innych drogach procesowych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja celowościowa za rozszerzającą interpretacją art. 787 k.p.c. w celu ułatwienia wierzycielom dochodzenia roszczeń.
Godne uwagi sformułowania
w porównaniu do regulacji prawnej spółki jawnej, zawartej w kodeksie handlowym, w obecnym ujęciu tej instytucji w kodeksie spółek handlowych wyodrębnia się w sposób bardziej wyrazisty podmiotowość spółki od podmiotowości jej wspólników • przewidzianą w art. 7781 k.p.c. możliwość nadania tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko spółce jawnej klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikom tej spółki należy traktować jako przykład powstałej z mocy ustawy rozszerzonej prawomocności wyroku • hipoteza tego przepisu [art. 787 k.p.c.], pozwalającego na nadanie klauzuli przeciwko małżonkowi dłużnika, ogranicza się wyraźnie do sytuacji, w której tytuł egzekucyjny wydany został przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim.
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący
Antoni Górski
sprawozdawca
Barbara Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 787 k.p.c. w kontekście odpowiedzialności wspólników spółek jawnych i ich małżonków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi wspólnika spółki jawnej, gdy tytuł pierwotnie wydano przeciwko spółce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu postępowania egzekucyjnego i odpowiedzialności wspólników spółek jawnych, które ma praktyczne znaczenie dla wielu przedsiębiorców i ich wierzycieli.
“Czy małżonek wspólnika spółki jawnej odpowiada za jej długi? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.