III CZP 20/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy dotyczące zakresu służebności przesyłu (art. 305¹ k.c.) oraz sposobu ustalania wynagrodzenia za jej ustanowienie. Sąd Okręgowy pytał, czy służebność przesyłu obejmuje jedynie czynne uprawnienia przedsiębiorcy, czy także bierne ograniczenia właściciela nieruchomości, takie jak zakaz zabudowy w strefie kontrolowanej, oraz czy wynagrodzenie powinno uwzględniać te szersze uciążliwości. Sąd Najwyższy, powołując się na bogate i ustabilizowane orzecznictwo, odmówił podjęcia uchwały. Stwierdził, że przedstawione wątpliwości nie spełniają kryteriów "poważnych wątpliwości prawnych" wymaganych do przedstawienia zagadnienia Sądowi Najwyższemu, ponieważ zostały już rozstrzygnięte. Sąd Najwyższy potwierdził, że służebność przesyłu ma charakter czynny i upoważnia przedsiębiorcę do określonych działań na nieruchomości, a właściciel ma obowiązek je znosić i powstrzymać się od działań utrudniających korzystanie z urządzeń. Zakres strefy kontrolowanej, wynikający z przepisów technicznych, wykracza poza standardowy zakres służebności przesyłu. Odnosząc się do wynagrodzenia, Sąd Najwyższy przypomniał, że powinno być ono ustalane indywidualnie, biorąc pod uwagę zakres, charakter, uciążliwość obciążenia i wpływ na wartość nieruchomości, a także że nie może obejmować uszczerbku podlegającego wyrównaniu na podstawie przepisów o planowaniu przestrzennym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu służebności przesyłu i sposobu kalkulacji wynagrodzenia za jej ustanowienie, w szczególności w kontekście strefy kontrolowanej.
Orzeczenie dotyczy odmowy podjęcia uchwały z uwagi na brak spełnienia wymogów formalnych, ale zawiera istotne wskazania dotyczące wykładni przepisów o służebności przesyłu, które są już ugruntowane w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy służebność przesyłu (art. 305¹ k.c.) obejmuje swoim zakresem jedynie uprawnienie przedsiębiorcy przesyłowego do dokonywania określonych działań dotyczących nieruchomości obciążonej (charakter czynny), czy obejmuje również inne ograniczenia związane z oddziaływaniem linii przesyłowej na nieruchomość obciążoną, w tym polegające na ograniczeniu właściciela nieruchomości obciążonej w dokonywaniu prawa zabudowy w strefie kontrolowanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Służebność przesyłu ma charakter czynny i nie obejmuje ograniczeń właściciela nieruchomości w dokonywaniu prawa zabudowy w strefie kontrolowanej, które wykraczają poza zakres uprawnień wynikających z art. 305¹ k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że obszar strefy kontrolowanej, określony w przepisach technicznych, nie pokrywa się z zakresem służebności przesyłu. Służebność ta jest czynna i upoważnia przedsiębiorcę do określonych działań, a właściciel ma obowiązek je znosić i nie podejmować działań utrudniających dostęp do urządzeń. Inne ograniczenia, w tym dotyczące zabudowy w strefie kontrolowanej, wykraczają poza istotę służebności przesyłu.
Jeżeli służebność przesyłu obejmuje swoim zakresem jedynie uprawnienie przedsiębiorcy przesyłowego do dokonywania określonych działań dotyczących nieruchomości obciążonej, to czy wynagrodzenie za jej ustanowienie powinno rekompensować uciążliwości związane z oddziaływaniem linii przesyłowej wykraczające poza ten zakres?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu może obejmować uciążliwości związane z oddziaływaniem linii przesyłowej poza pasem eksploatacyjnym, o ile zachodzi związek z obciążeniem nieruchomości służebnością przesyłu, jednak nie może obejmować uszczerbku podlegającego wyrównaniu na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Uzasadnienie
Wynagrodzenie za służebność przesyłu jest ustalane indywidualnie i powinno uwzględniać zakres, charakter, uciążliwość obciążenia oraz wpływ na właściciela. Chociaż może ono obejmować uciążliwości poza pasem eksploatacyjnym, nie może rekompensować szkód, które podlegają wyrównaniu na podstawie przepisów o planowaniu przestrzennym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. sp. z o.o. w T. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu ma charakter czynny i upoważnia przedsiębiorcę do określonych działań na nieruchomości obciążonej, a właściciel ma obowiązek je znosić oraz powstrzymać się od działań utrudniających dostęp do urządzeń. Ograniczenia właściciela w zakresie zabudowy w strefie kontrolowanej wykraczają poza zakres tej służebności.
Pomocnicze
k.c. art. 285 § § 1
Kodeks cywilny
Przywołany w kontekście odróżnienia od ograniczeń wynikających ze służebności przesyłu.
u.p.z.p. art. 58 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wskazany jako podstawa do wyrównania uszczerbku w związku z ustanowieniem strefy kontrolowanej, który nie może być objęty wynagrodzeniem za służebność przesyłu.
u.p.z.p. art. 63 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wskazany jako podstawa do wyrównania uszczerbku w związku z ustanowieniem strefy kontrolowanej, który nie może być objęty wynagrodzeniem za służebność przesyłu.
u.SN art. 86 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa prawna do odmowy podjęcia uchwały.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie
Określa zakres strefy kontrolowanej, która wykracza poza zakres służebności przesyłu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawione zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte w ustabilizowanej judykaturze Sądu Najwyższego. • Służebność przesyłu ma charakter czynny i nie obejmuje ograniczeń właściciela nieruchomości w zakresie zabudowy w strefie kontrolowanej. • Wynagrodzenie za służebność przesyłu nie może obejmować uszczerbku podlegającego wyrównaniu na podstawie przepisów o planowaniu przestrzennym.
Godne uwagi sformułowania
Służebność przesyłu jest służebnością czynną. • Obszar strefy kontrolowanej (...) nie pokrywa się z zakresem obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu. • Wynagrodzenie powinno być ustalane każdorazowo indywidualnie i dostosowane do okoliczności, w tym zakresu, charakteru i trwałości obciążenia, jego uciążliwości, wpływu na ograniczenie korzystania z nieruchomości przez właściciela, a także zmniejszenia jej wartości.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący
Anna Owczarek
członek
Karol Weitz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu służebności przesyłu i sposobu kalkulacji wynagrodzenia za jej ustanowienie, w szczególności w kontekście strefy kontrolowanej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy podjęcia uchwały z uwagi na brak spełnienia wymogów formalnych, ale zawiera istotne wskazania dotyczące wykładni przepisów o służebności przesyłu, które są już ugruntowane w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie dotyczące służebności przesyłu, które mają praktyczne znaczenie dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców przesyłowych, a także dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i nieruchomości.
“Służebność przesyłu: Czy przedsiębiorca może ograniczyć Twoją zabudowę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 86 000 PLN
wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu: 86 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.