III CZP 20/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda o zwrot opłaty za wykup z umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (UFK), którą uznał za klauzulę abuzywną. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając opłatę za niedozwoloną i roszczenie za uzasadnione na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pozwanego, powziął wątpliwość prawną dotyczącą terminu przedawnienia roszczenia – czy wynosi on 3 lata (art. 819 § 1 k.c.) czy 10 lat (art. 118 k.c.), skłaniając się ku umowie mieszanej z elementami inwestycyjnymi. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawowe i orzecznictwo, stwierdził, że umowy UUFK mają złożony, mieszany charakter, łącząc cechy ubezpieczenia z celem inwestycyjnym. Wskazał, że mimo stosowania siatki pojęciowej umów ubezpieczenia, dominujący cel inwestycyjny odróżnia te umowy od tradycyjnych ubezpieczeń. W konsekwencji, roszczenie o wypłatę wartości wykupu, które nie stanowi kosztów ochrony ubezpieczeniowej, przedawnia się w terminie 10 lat na podstawie art. 118 k.c., a nie w krótszym terminie właściwym dla roszczeń z umowy ubezpieczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie terminu przedawnienia roszczeń o wypłatę wartości wykupu z umów ubezpieczenia na życie z UFK, które nie stanowią kosztów ochrony ubezpieczeniowej.
Dotyczy specyficznego rodzaju umów (UUFK) i konkretnego roszczenia (wartość wykupu niebędąca kosztami ochrony).
Zagadnienia prawne (1)
Czy na skutek uznania za klauzule abuzywne postanowień umownych dotyczących opłaty za wykup z umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, roszczenie z tego tytułu przedawnia się z upływem lat trzech na podstawie art. 819 § 1 k.c. czy też z upływem lat dziesięciu jako pochodzące z umowy o charakterze mieszanym (nienazwanej z elementami ubezpieczenia) czy też na podstawie art. 118 k.c. w związku z art. 405 k.c. i nast.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o wypłatę wartości wykupu ubezpieczenia, nie stanowiącej kosztów udzielonej ochrony ubezpieczeniowej, przedawnia się w terminie określonym w art. 118 k.c.
Uzasadnienie
Umowy UUFK mają charakter mieszany z dominującym celem inwestycyjnym. Roszczenie o wypłatę wartości wykupu nie jest roszczeniem z umowy ubezpieczenia w rozumieniu art. 819 § 1 k.c., lecz ma charakter inwestycyjny, stąd stosuje się dłuższy, 10-letni termin przedawnienia z art. 118 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. B. | osoba_fizyczna | powód |
| (…) Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Stosowany do przedawnienia roszczenia o wypłatę wartości wykupu ubezpieczenia z UFK, które nie stanowi kosztów ochrony.
Pomocnicze
k.c. art. 819 § § 1
Kodeks cywilny
Nie stosowany do roszczenia o wypłatę wartości wykupu z umowy UUFK, gdyż nie jest to roszczenie z umowy ubezpieczenia w rozumieniu tego przepisu.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Wspomniany w kontekście podstawy prawnej roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
u.d.u. art. 13 § ust. 4
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Wymienia obligatoryjne elementy umów UUFK, w tym zasady ustalania wartości świadczeń i wykupu.
u.p.p.e. art. 6 § ust. 9
Ustawa o pracowniczych programach emerytalnych
Określa wymogi dla umów grupowego ubezpieczenia na życie z UFK w ramach PPE.
u.i.k.e. art. 29 § ust. 5
Ustawa o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego
Odpowiednie stosowanie art. 831 i 832 k.c. w przypadku umowy IKE zawartej z zakładem ubezpieczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowy UUFK mają charakter mieszany z dominującym celem inwestycyjnym. • Roszczenie o wypłatę wartości wykupu nie jest roszczeniem z umowy ubezpieczenia w rozumieniu art. 819 § 1 k.c. • Zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia z art. 118 k.c. jest uzasadnione ze względu na inwestycyjny charakter roszczenia.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o wypłatę wartości wykupu przedawnia się w terminie 3 lat na podstawie art. 819 § 1 k.c.
Godne uwagi sformułowania
umowa ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym • klauzule abuzywne • umowa o charakterze mieszanym • dominujący cel inwestycyjny • roszczenie o wypłatę wartości wykupu • nie stanowiącej kosztów udzielonej ochrony ubezpieczeniowej • przedawnia się w terminie określonym w art. 118 k.c.
Skład orzekający
Anna Kozłowska
przewodniczący
Krzysztof Strzelczyk
członek
Roman Trzaskowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie terminu przedawnienia roszczeń o wypłatę wartości wykupu z umów ubezpieczenia na życie z UFK, które nie stanowią kosztów ochrony ubezpieczeniowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju umów (UUFK) i konkretnego roszczenia (wartość wykupu niebędąca kosztami ochrony).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnych umów ubezpieczeniowych z UFK i kluczowej kwestii przedawnienia, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Czy Twoje pieniądze z polisy UFK są już stracone? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię przedawnienia!”
Dane finansowe
WPS: 15 066,57 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.