III CZP 20/07

Uchwała z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZP 20/07 
 
Sędzia SN Barbara Myszka (przewodniczący) 
Sędzia SN Mirosław Bączyk 
Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca) 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jerzego C. przeciwko Agnieszce 
Jadwidze C., Małgorzacie C. i małoletniemu Wojciechowi C. reprezentowanemu 
przez matkę Agnieszkę Jadwigę C. o eksmisję z lokalu mieszkalnego i wydanie 
nieruchomości, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 
26 kwietnia 2007 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w 
Lublinie postanowieniem z dnia 11 stycznia 2007 r.: 
"Czy w przypadku rozbieżności pomiędzy zakresem zaskarżenia wyroku sądu 
pierwszej instancji wskazanym w apelacji a zakresem żądanej zmiany, 
zaznaczonym we wniosku o zmianę wyroku, zawartym w tej samej apelacji i 
będącym jedynym wnioskiem tej apelacji, apelacja sporządzona przez adwokata 
podlega odrzuceniu na podstawie art. 3701 k.p.c.?" 
podjął uchwałę: 
 
Apelacja sporządzona przez adwokata, w której zaskarżeniem objęto 
rozstrzygnięcia dotyczące dwóch roszczeń, a wnioskiem apelacyjnym tylko 
jedno z nich, podlega odrzuceniu wyłącznie w części niezawierającej wniosku 
apelacyjnego (art. 3701 k.p.c.). 
 
Uzasadnienie 
 
Przedstawione do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne powstało przy 
rozpoznawaniu przez Sąd Okręgowy w Lublinie apelacji od wyroku oddalającego 
powództwo w sprawie, w której powód zgłosił dwa skumulowane żądania: 
„nakazania eksmisji” pozwanych ze stanowiącej jego własność nieruchomości, co w 
istocie stanowi żądanie wydania nieruchomości, oraz „nakazania eksmisji” 
pozwanych z opisanych szczegółowo pomieszczeń w budynkach znajdujących się 

na tej nieruchomości, a więc żądania opróżnienia lokali. W apelacji pełnomocnik 
powoda, będący adwokatem, zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o zmianę 
zaskarżonego wyroku przez nakazanie pozwanym opróżnienie pomieszczeń 
szczegółowo opisanych w pozwie. Sąd Okręgowy, dostrzegając różnice między 
określonym w apelacji zakresem zaskarżenia a żądaną we wniosku apelacyjnym 
zmianą zaskarżonego wyroku, podniósł, że wprawdzie wymagania apelacji 
wskazane w art. 368 § 1 pkt 1 i 5 k.p.c. są samodzielnymi warunkami formalnymi 
apelacji, jednak pozostają ze sobą w ścisłym związku, gdyż wyznaczają zakres 
rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji. W takiej sytuacji powstaje 
wątpliwość co do zakresu zaskarżenia wyroku, a w konsekwencji pytanie, czy 
apelacja powinna w całości zostać odrzucona na podstawie art. 3701 k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...) 
Zgodnie z zasadą skargowości, o zakresie orzekania sądu w postępowaniu 
apelacyjnym decydują strony, wskazany w apelacji zakres zaskarżenia ma więc 
kluczowe znaczenie dla oznaczenia granic kognicji sądu drugiej instancji (art. 368 § 
1 pkt 1 i art. 378 k.p.c.). Jego brak, a nawet niedokładne określenie (w stopniu 
niepozwalającym na zastosowanie art. 130 § 1 zdanie drugie w związku z art. 391 § 
1 k.p.c.), uniemożliwiają nadanie apelacji dalszego biegu i w konsekwencji nie 
pozwalają na rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji. Jakkolwiek określenie 
zakresu zaskarżenia jest samodzielnym warunkiem formalnym apelacji, to jednak 
pozostaje w ścisłym związku z wnioskiem apelacyjnym, który – prawidłowo 
sformułowany – powinien zawierać żądanie zmiany lub uchylenia wyroku z 
zaznaczeniem zakresu oczekiwanej zmiany lub uchylenia (art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c.). 
Okoliczność, że wniosek apelacyjny nie wyznacza granic zaskarżenia, a ponadto 
sąd drugiej instancji nie jest nim związany, nie zmienia tej oceny. W doktrynie 
zgodnie przyjmuje się, że zakres przedmiotowy zaskarżenia i zakres przedmiotowy 
wniosku apelacyjnego powinny być tożsame, aby można było uznać, że apelacja – 
z punktu widzenia omawianych warunków – sporządzona została prawidłowo, 
natomiast w judykaturze podkreśla się, że zakres przedmiotowy wniosku 
apelacyjnego musi „w całości” wypełniać zakres przedmiotowy zaskarżenia wyroku 
sądu pierwszej instancji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 
2006 r., II CZ 53/06 oraz z dnia 4 października 2006 r., II CZ 65/06, nie publ.). 
Sytuację, w której zakres przedmiotowy zaskarżenia wyroku sądu pierwszej 
instancji jest szerszy od zakresu przedmiotowego wniosku apelacyjnego, należy 

zatem rozpatrywać jako przypadek niespełnienia przez apelację wymagania 
przewidzianego w art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. Gdy – jak w rozpoznawanej sprawie – 
zaskarżeniem objęte zostało rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji dotyczące 
dwóch niezależnych od siebie roszczeń, a wniosek apelacyjny dotyczy tylko 
jednego z nich, powstaje pytanie, czy określony w art. 370 i 373 oraz w art. 3701 
k.p.c. skutek procesowy powinien nastąpić w stosunku do całej apelacji, czy też 
tylko do tej części, w której nie ma wymaganego wniosku apelacyjnego. 
Za przyjęciem drugiego rozwiązania przemawia okoliczność, że mimo braku 
zachowania w tak skonstruowanej apelacji tożsamości zakresu zaskarżenia oraz 
wniosku apelacyjnego, rozstrzygnięcie dotyczące jednego ze skumulowanych 
roszczeń objęte zostało zarówno zaskarżeniem, jak i wnioskiem apelacyjnym. 
Apelacja w tej części spełnia zatem wymagania przewidziane w art. 368 § 1 i 5 
k.p.c. i nie ma podstaw – w przypadku, gdy sporządzona została przez adwokata, 
radcę prawnego lub rzecznika patentowego – do jej odrzucenia w całości na 
podstawie art. 3701 k.p.c. Udzielając odpowiedzi na przedstawione zagadnienie 
prawne należało więc stwierdzić, że apelacja sporządzona przez adwokata, w której 
zaskarżeniem objęto rozstrzygnięcia dotyczące dwóch roszczeń, a wnioskiem 
apelacyjnym tylko jedno z nich, podlega odrzuceniu wyłącznie w części 
niezawierającej wniosku apelacyjnego (art. 3701 k.p.c.). 
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie 
(art. 390 k.p.c.).