III CZP 19/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku, dotyczące początku biegu terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wynikającej z nienależytego wykonania umowy o dzieło na podstawie art. 471 k.c. Wątpliwość dotyczyła tego, czy termin ten rozpoczyna się zgodnie z art. 646 k.c. (niezależnie od momentu powstania szkody), czy też zgodnie z art. 120 k.c. Sąd Najwyższy, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie, uznał, że art. 646 k.c. jest przepisem szczególnym wobec art. 118 i 120 k.c. i obejmuje wszystkie roszczenia wynikające z umowy o dzieło, w tym roszczenie o naprawienie szkody kontraktowej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, że termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wynikającej z nienależytego wykonania umowy o dzieło na podstawie art. 471 k.c. rozpoczyna bieg w chwili określonej w art. 646 k.c. Sąd zaznaczył, że taka wykładnia może prowadzić do sytuacji, w której roszczenie ulegnie przedawnieniu jeszcze przed powstaniem szkody, co jest niepożądane i wymagałoby interwencji ustawodawczej. Jako możliwe remedium wskazano na możliwość potraktowania podniesienia zarzutu przedawnienia jako nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja początku biegu terminu przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wynikającej z nienależytego wykonania umowy o dzieło.
Możliwość przedawnienia roszczenia przed powstaniem szkody, wskazująca na potrzebę interwencji ustawodawczej lub rozważenia art. 5 k.c.
Zagadnienia prawne (1)
Czy termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wynikającej z nienależytego wykonania umowy o dzieło na podstawie art. 471 k.c., rozpoczyna się zgodnie z art. 646 k.c. niezależnie od tego kiedy szkoda powstała, czy też w takim przypadku początek tego terminu powinien być ustalony zgodnie z regułami określonymi w art. 120 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wynikającej z nienależytego wykonania umowy o dzieło przysługującego na podstawie art. 471 k.c. rozpoczyna bieg w chwili określonej w art. 646 k.c.
Uzasadnienie
Art. 646 k.c. jest przepisem szczególnym wobec art. 118 i 120 k.c. i obejmuje wszystkie roszczenia wynikające z umowy o dzieło, w tym roszczenie o naprawienie szkody kontraktowej, które formalnie opiera się na art. 471 k.c., ale nie mogłoby powstać bez umowy o dzieło.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. spółka akcyjna w T. | spółka | powódka |
| Z. spółka akcyjna w M. | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 646
Kodeks cywilny
Określa termin przedawnienia (dwa lata od oddania dzieła lub od dnia, w którym miało być oddane) oraz początek jego biegu dla roszczeń wynikających z umowy o dzieło. Jest przepisem szczególnym wobec art. 118 i 120 k.c.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o naprawienie szkody wynikającej z nienależytego wykonania umowy.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny przepis dotyczący przedawnienia, który jest wyłączony przez szczególny przepis art. 646 k.c. w odniesieniu do umowy o dzieło.
k.c. art. 120
Kodeks cywilny
Ogólny przepis dotyczący początku biegu terminu przedawnienia, który jest wyłączony przez szczególny przepis art. 646 k.c. w odniesieniu do umowy o dzieło.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Możliwe remedium na negatywne skutki upływu terminu przedawnienia, poprzez potraktowanie podniesienia zarzutu przedawnienia jako nadużycia prawa podmiotowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 646 k.c. jako przepis szczególny wobec art. 118 i 120 k.c. reguluje termin przedawnienia wszystkich roszczeń wynikających z umowy o dzieło, w tym roszczenia o naprawienie szkody kontraktowej.
Godne uwagi sformułowania
Przywołany przepis stanowi w zakresie określenia długości terminu przedawnienia, jak i w zakresie wskazania początku biegu tego terminu, normę szczególną wobec art. 118 oraz art. 120 k.c. • Roszczeniem wynikającym z umowy o dzieło jest również roszczenie o naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania takiej umowy (art. 471 k.c.) • Sąd Najwyższy ma świadomość, że taka regulacja i przyjęta powyżej jej wykładnia może w skrajnej sytuacji skutkować tym, że wspomniane roszczenie może ulec przedawnieniu jeszcze przed powstaniem szkody kontraktowej. • Pożądana w tym zakresie byłaby interwencja ustawodawcza celem usunięcia skutków braku dostosowania regulacji art. 646 k.c. do sytuacji, w której chodzi o przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody kontraktowej.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
przewodniczący
Roman Trzaskowski
członek
Karol Weitz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja początku biegu terminu przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wynikającej z nienależytego wykonania umowy o dzieło."
Ograniczenia: Możliwość przedawnienia roszczenia przed powstaniem szkody, wskazująca na potrzebę interwencji ustawodawczej lub rozważenia art. 5 k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wykonawców i zamawiających umowy o dzieło, a uchwała Sądu Najwyższego wyjaśnia niejasności interpretacyjne, choć wskazuje na potencjalne problemy legislacyjne.
“Czy roszczenie o naprawienie szkody z umowy o dzieło może się przedawnić, zanim szkoda w ogóle powstanie?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.