III CZP 17/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu dotyczyło możliwości wydania postanowienia wstępnego w postępowaniu o dział spadku, gdy zapisobierca jest jednocześnie spadkobiercą. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 318 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz przepisy dotyczące działu spadku (art. 686 k.p.c.), uznał, że sąd może wydać postanowienie wstępne co do istnienia zapisu. Podkreślono, że takie rozstrzygnięcie jest konieczne dla prawidłowego przeprowadzenia działu spadku i uwzględnienia spłaconych długów spadkowych. Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego stanowiska doktryny i orzecznictwa, dopuszczającego odpowiednie stosowanie przepisów o wyroku wstępnym w postępowaniu nieprocesowym, gdy odpowiada to jego celom i funkcji, zwłaszcza w kontekście zasady szybkości i ekonomii procesowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie możliwości wydawania postanowień wstępnych w postępowaniu o dział spadku w specyficznych sytuacjach, zwłaszcza gdy zapisobierca jest jednocześnie spadkobiercą.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie zapisobierca jest jednocześnie spadkobiercą i kwestionuje się istnienie zapisu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w postępowaniu o dział spadku, w wypadku gdy zapisobierca jest jednocześnie spadkobiercą dzielonego spadku, sąd może wydać postanowienie wstępne co do istnienia zapisu i jego wysokości na zasadzie art. 318 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może wydać postanowienie wstępne co do istnienia zapisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy k.p.c. dopuszczają odpowiednie stosowanie art. 318 § 1 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym, w tym w sprawach o dział spadku, gdy jest to konieczne dla rozstrzygnięcia istnienia zapisu, który ma wpływ na podział spadku. Jest to zgodne z zasadami szybkości i ekonomii procesowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Adam M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Jan M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Paweł M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Jadwiga W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Aleksandra F. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Józef G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Justyna B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Renata M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Mirosław W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Hanna G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Róża C.M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Witold M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Irena K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 318 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność wydania wyroku wstępnego co do zasady roszczenia, gdy sporna jest także jego wysokość. Stosowany odpowiednio w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie postępowania cywilnego, tylko gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
k.p.c. art. 686
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o istnieniu zapisów, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku oraz o rozliczeniach z tytułu spłaconych długów spadkowych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 567 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszcza wydanie postanowienia wstępnego w postępowaniu o podział majątku wspólnego w razie sporu co do ustalenia nierównych udziałów.
k.p.c. art. 618 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszcza wydanie postanowienia wstępnego w postępowaniu o zniesienie współwłasności co do prawa żądania zniesienia współwłasności oraz co do tego, komu przysługuje prawo własności rzeczy.
k.p.c. art. 685
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszcza wydanie postanowienia wstępnego w sprawie o dział spadku w razie sporu między współspadkobiercami o to, czy pewien przedmiot należy do spadku.
k.p.c. art. 684
Kodeks postępowania cywilnego
Nakłada na sąd obowiązek ustalenia składu i wartości spadku ulegającego podziałowi.
k.c. art. 922 § § 3
Kodeks cywilny
Określa, że obowiązek wykonania zapisu należy do długów spadkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość odpowiedniego stosowania art. 318 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym w celu zapewnienia szybkości i ekonomii procesowej. • Art. 686 k.p.c. nakłada na sąd działowy obowiązek rozstrzygania o istnieniu zapisów. • Istnienie zapisu ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego podziału spadku i rozliczeń z tytułu długów spadkowych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja oparta na uchwale III CZP 101/67, która negowała możliwość wydania postanowienia wstępnego w postępowaniu nieprocesowym w sytuacjach innych niż wskazane w przepisach szczególnych.
Godne uwagi sformułowania
sąd może wydać postanowienie wstępne co do istnienia zapisu • istnienie zapisu ma decydujący wpływ na właściwy podział schedy spadkowej • realizacja zawartego w art. 6 k.p.c. postulatu szybkości i sprawności postępowania oraz zasady ekonomii procesowej • postanowienia wstępne mają własny, samodzielny przedmiot orzekania, są samodzielnymi rozstrzygnięciami merytorycznymi zagadnień prejudycjalnych
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Józef Frąckowiak
członek
Irena Gromska-Szuster
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości wydawania postanowień wstępnych w postępowaniu o dział spadku w specyficznych sytuacjach, zwłaszcza gdy zapisobierca jest jednocześnie spadkobiercą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie zapisobierca jest jednocześnie spadkobiercą i kwestionuje się istnienie zapisu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną w sprawach spadkowych, która może mieć praktyczne znaczenie dla wielu prawników i osób dziedziczących.
“Czy sąd może wstrzymać dział spadku, gdy jeden ze spadkobierców domaga się uznania zapisu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.