III CZP 15/21

Sąd Najwyższy2021-06-23
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
odsetkiopóźnieniewierzycieldłużnikpozeworzeczeniekodeks cywilnykpc

Podsumowanie

Sąd Najwyższy w uchwale rozstrzygnął, że wierzyciel może dochodzić od dłużnika zapłaty odsetek za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, nawet jeśli nie żądał ich w pozwie.

Przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego była kwestia możliwości dochodzenia przez wierzyciela odsetek za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, w sytuacji gdy w pozwie nie zostały one wyraźnie wskazane. Sąd rozważał, czy takie żądanie jest dopuszczalne na podstawie art. 321 § 1 k.p.c. w związku z art. 481 § 1 i 2 k.c. Uchwała ma na celu ujednolicenie praktyki sądów w tym zakresie.

Sąd Najwyższy podjął uchwałę w odpowiedzi na zagadnienie prawne przedstawione przez Rzecznika Praw Obywatelskich, dotyczące możliwości dochodzenia przez wierzyciela odsetek za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, nawet jeśli w pozwie nie zgłoszono takiego żądania. Zagadnienie to wynikało z rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. Sąd Najwyższy, analizując przepisy art. 321 § 1 k.p.c. (zakaz orzekania ponad żądanie) w kontekście art. 481 § 1 i 2 k.c. (odpowiedzialność za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego), stwierdził, że żądanie odsetek za okres od daty wniesienia pozwu do daty zapłaty jest dopuszczalne, o ile wierzyciel dochodzi odsetek od daty wymagalności świadczenia do daty wniesienia pozwu. Uchwała ta ma istotne znaczenie praktyczne dla wierzycieli, ułatwiając im dochodzenie należności odsetkowych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wierzyciel może dochodzić od dłużnika zapłaty odsetek za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, jeżeli w pozwie żądał odsetek za opóźnienie od dnia wymagalności świadczenia do dnia wniesienia pozwu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na wykładni art. 321 § 1 k.p.c. w związku z art. 481 § 1 i 2 k.c. Stwierdzono, że żądanie odsetek za okres od daty wniesienia pozwu do daty zapłaty nie stanowi orzekania ponad żądanie, jeśli wierzyciel dochodził odsetek od daty wymagalności do daty wniesienia pozwu. Odsetki te są bowiem pochodną świadczenia głównego i ich zasądzenie w tym zakresie jest konsekwencją uwzględnienia powództwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchwała

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakaz orzekania ponad żądanie strony. Sąd nie może zasądzić odsetek za okres od wniesienia pozwu do zapłaty, jeśli nie były one wyraźnie dochodzone, chyba że żądanie odsetek obejmuje okres od wymagalności do wniesienia pozwu.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Dłużnik dopuszczający się zwłoki co do świadczenia pieniężnego jest obowiązany do zapłaty odsetek za czas trwania zwłoki.

Pomocnicze

k.c. art. 481 § § 2

Kodeks cywilny

Niezależnie od zastrzeżenia odsetek, wierzyciel może żądać odszkodowania na zasadach ogólnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie odsetek za okres od wniesienia pozwu do zapłaty nie narusza zakazu orzekania ponad żądanie, jeśli wierzyciel dochodził odsetek od wymagalności do wniesienia pozwu.

Godne uwagi sformułowania

żądanie odsetek za okres od daty wniesienia pozwu do daty zapłaty nie stanowi orzekania ponad żądanie odsetki za opóźnienie są świadczeniem ubocznym, które jest pochodną świadczenia głównego

Skład orzekający

Mirosław Bączek

przewodniczący

Krzysztof Strzelczyk

sprawozdawca

Janusz Strzelichowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości dochodzenia odsetek za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, nawet jeśli nie zostały one wyraźnie wskazane w pozwie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wierzyciel dochodził odsetek od daty wymagalności do daty wniesienia pozwu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Uchwała Sądu Najwyższego dotyczy powszechnego problemu w praktyce sądowej, jakim jest dochodzenie odsetek. Jest to istotne dla wielu prawników i przedsiębiorców.

Czy możesz dostać odsetki za opóźnienie, nawet jeśli o nich nie wspomniałeś w pozwie? Sąd Najwyższy odpowiada!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę