III CZP 15/21

Sąd Najwyższy2021-05-26
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
hipotekawierzyciel hipotecznydłużnik osobistyroszczenietytuł wykonawczynieruchomośćzabezpieczeniedług

Podsumowanie

Sąd Najwyższy w uchwale rozstrzygnął, że wierzyciel hipoteczny może dochodzić od dłużnika osobistej odpowiedzialności za dług, nawet jeśli nie uzyskał tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi osobistemu.

Uchwała Sądu Najwyższego dotyczy możliwości dochodzenia przez wierzyciela hipotecznego osobistej odpowiedzialności dłużnika za dług, zabezpieczony hipoteką. Sąd rozstrzygnął, że wierzyciel może wystąpić z takim roszczeniem nawet bez uzyskania tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi osobistemu, o ile wykaże istnienie długu i jego zabezpieczenie hipoteczne. Kluczowe jest wykazanie, że dług istnieje i obciąża nieruchomość.

Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę rozstrzygającą zagadnienie prawne przedstawione przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Dotyczyło ono możliwości dochodzenia przez wierzyciela hipotecznego osobistej odpowiedzialności dłużnika za dług, który jest zabezpieczony hipoteką na nieruchomości. Sąd uznał, że wierzyciel hipoteczny, który nie uzyskał tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi osobistemu, może dochodzić od niego osobistej odpowiedzialności za dług, jeżeli wykaże istnienie długu i jego zabezpieczenie hipoteczne. Kluczowe jest udowodnienie istnienia zobowiązania, które obciąża nieruchomość. Uchwała ta ma istotne znaczenie dla praktyki obrotu wierzytelnościami zabezpieczonymi hipotecznie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wierzyciel hipoteczny może dochodzić od dłużnika osobistej odpowiedzialności za dług, nawet jeśli nie uzyskał przeciwko niemu tytułu wykonawczego, pod warunkiem wykazania istnienia długu i jego zabezpieczenia hipotecznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że możliwość dochodzenia osobistej odpowiedzialności przez wierzyciela hipotecznego nie jest uzależniona od posiadania tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi osobistemu. Kluczowe jest wykazanie istnienia zobowiązania obciążającego nieruchomość. Przepisy dotyczące hipoteki nie wyłączają możliwości dochodzenia przez wierzyciela osobistego zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, jeśli dług nie zostanie zaspokojony z nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchwała

Strony

NazwaTypRola
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (3)

Pomocnicze

k.c. art. 31

Kodeks cywilny

Sąd odwołał się do art. 31 k.c. w kontekście odpowiedzialności dłużnika.

k.p.c. art. 776

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odniósł się do art. 776 k.p.c. w kontekście tytułu wykonawczego.

u.k.w.h. art. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Sąd odwołał się do przepisów dotyczących hipoteki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość dochodzenia przez wierzyciela hipotecznego osobistej odpowiedzialności dłużnika bez tytułu wykonawczego. Istnienie długu i jego zabezpieczenie hipoteczne jako wystarczające przesłanki do dochodzenia roszczenia.

Odrzucone argumenty

Konieczność uzyskania tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi osobistemu jako warunek dochodzenia osobistej odpowiedzialności.

Godne uwagi sformułowania

wierzyciel hipoteczny może dochodzić od dłużnika osobistej odpowiedzialności za dług, nawet jeśli nie uzyskał przeciwko niemu tytułu wykonawczego istnienie długu i jego zabezpieczenie hipoteczne

Skład orzekający

Marek Motyka

przewodniczący

Krzysztof Strzelczyk

sprawozdawca

Janusz Strzelichowski

członek

Anna Kozłowska

członek

Grzegorz Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości dochodzenia przez wierzyciela hipotecznego osobistej odpowiedzialności dłużnika bez tytułu wykonawczego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy dług jest zabezpieczony hipoteką i istnieje potrzeba zaspokojenia się z majątku osobistego dłużnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Uchwała Sądu Najwyższego rozstrzyga istotną kwestię praktyczną dla wierzycieli hipotecznych i dłużników, wpływając na obrót wierzytelnościami zabezpieczonymi hipoteką.

Wierzyciel hipoteczny może ścigać dłużnika osobiście, nawet bez tytułu wykonawczego! Kluczowa uchwała SN.

Zdanie odrębne

Janusz Strzelichowski

Sędzia Janusz Strzelichowski w zdaniu odrębnym argumentował, że brak tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi osobistemu powinien stanowić przeszkodę do dochodzenia przez wierzyciela hipotecznego osobistej odpowiedzialności dłużnika. Podkreślił, że takie stanowisko może prowadzić do nadużyć i komplikacji procesowych.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę