III CZP 15/21

Sąd Najwyższy2021-06-10
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
kredyt walutowyklauzula niedozwolonaabuzywnośćSąd Najwyższyuchwałaprawo bankowekurs waluty

Podsumowanie

Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 15/21 rozstrzygnął kwestię dopuszczalności stosowania klauzul niedozwolonych w umowach o kredyt denominowany w walucie obcej.

Uchwała Sądu Najwyższego III CZP 15/21 dotyczy problematyki stosowania klauzul niedozwolonych w umowach o kredyt denominowany w walucie obcej. Sąd rozstrzygnął, czy w przypadku stwierdzenia abuzywności postanowień umowy dotyczących przeliczenia waluty, możliwe jest dalsze stosowanie umowy w pozostałym zakresie, z zastosowaniem kursu średniego NBP. Uchwała ta ma istotne znaczenie dla spraw dotyczących tzw. "kredytów frankowych".

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt III CZP 15/21, podjął próbę ujednolicenia orzecznictwa w kwestii skutków stwierdzenia abuzywności postanowień umownych dotyczących kredytów denominowanych w walucie obcej. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której bank stosował w umowie klauzule przeliczeniowe oparte na kursach kupna i sprzedaży waluty z tabeli kursów banku, co zostało uznane za niedozwolone postanowienie umowne. Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że w przypadku stwierdzenia abuzywności postanowień umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, które dotyczą mechanizmu przeliczenia waluty, umowa może nadal obowiązywać w pozostałym zakresie, jeśli strony wyrażą na to zgodę, a brak jest innych przyczyn jej nieważności. W takim przypadku, do przeliczeń stosuje się kurs średni waluty ogłaszany przez Narodowy Bank Polski. Uchwała ta stanowi ważny głos w dyskusji nad dalszym losem umów kredytowych, w których stwierdzono obecność klauzul abuzywnych, i ma na celu zapewnienie większej pewności prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, umowa może nadal obowiązywać w pozostałym zakresie, jeśli strony wyrażą na to zgodę, a brak jest innych przyczyn jej nieważności. W takim przypadku do przeliczeń stosuje się kurs średni waluty ogłaszany przez Narodowy Bank Polski.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że stwierdzenie abuzywności części postanowień umowy nie musi prowadzić do jej nieważności w całości. Kluczowe jest wyrażenie zgody przez strony na dalsze obowiązywanie umowy bez wadliwych postanowień. W braku innych postanowień umownych określających sposób przeliczenia waluty, należy stosować obiektywny wskaźnik, jakim jest kurs średni NBP.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchwała

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 385¹ § ust. 1

Kodeks cywilny

Postanowienie umowy zawiera klauzulę niedozwoloną, jeżeli jego postanowienia, nie uzgodnione indywidualnie, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

k.c. art. 385¹ § ust. 2

Kodeks cywilny

Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane jednoznacznie.

k.c. art. 385¹ § ust. 3

Kodeks cywilny

Jeżeli postanowienie umowy (art. 385¹ ust. 1) nie obowiązuje z mocy tego przepisu, strony są związane umową w pozostałym zakresie.

Pomocnicze

k.c. art. 58 § ust. 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują przewidziane przez te przepisy inne postanowienia.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

umowa może nadal obowiązywać w pozostałym zakresie kurs średni waluty ogłaszany przez Narodowy Bank Polski

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie skutków prawnych stwierdzenia abuzywności klauzul przeliczeniowych w umowach kredytów denominowanych w walucie obcej oraz sposobu dalszego stosowania tych umów."

Ograniczenia: Dotyczy umów z konsumentami, gdzie stwierdzono abuzywność postanowień dotyczących mechanizmu przeliczenia waluty. Wymaga zgody stron na dalsze obowiązywanie umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Uchwała SN dotyczy kwestii niezwykle istotnych dla tysięcy konsumentów posiadających kredyty walutowe, w tym tzw. "kredyty frankowe", i wpływa na ich sytuację finansową.

Kredyty frankowe: Sąd Najwyższy wyjaśnia, co dalej z umowami po stwierdzeniu klauzul abuzywnych!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI