III CZP 15/21
Podsumowanie
Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 15/21 rozstrzygnął kwestię dopuszczalności uwzględnienia przez sąd cywilny zarzutu przedawnienia roszczenia o zachowek.
Uchwała Sądu Najwyższego III CZP 15/21 dotyczy dopuszczalności podniesienia przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia o zachowek. Sąd rozważał, czy sąd cywilny może uwzględnić taki zarzut, mimo że nie został on podniesiony przez strony postępowania. Kluczowe jest tu rozróżnienie między zarzutem przedawnienia w sprawach o świadczenie a specyfiką roszczenia o zachowek.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III CZP 15/21, rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące możliwości uwzględnienia przez sąd zarzutu przedawnienia roszczenia o zachowek, mimo że nie został on podniesiony przez pozwanego. Sąd podkreślił, że roszczenie o zachowek ma charakter obligacyjny, co do zasady pozwala na podniesienie zarzutu przedawnienia. Jednakże, ze względu na jego specyfikę, związaną z ochroną interesów osób najbliższych spadkodawcy, sąd powinien mieć na uwadze, czy uwzględnienie zarzutu przedawnienia nie naruszałoby zasad współżycia społecznego. W uchwale wskazano, że sąd może uwzględnić zarzut przedawnienia z urzędu, jeśli przemawiają za tym okoliczności sprawy, zwłaszcza gdy pozwany jest słabszą stroną postępowania lub gdy podniesienie zarzutu przez stronę byłoby sprzeczne z zasadami słuszności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd cywilny może z urzędu uwzględnić zarzut przedawnienia roszczenia o zachowek, jeżeli nie został on podniesiony przez pozwanego, o ile przemawiają za tym okoliczności sprawy i nie narusza to zasad współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o zachowek, mimo swojego specyficznego charakteru, ma charakter obligacyjny, co pozwala na podniesienie zarzutu przedawnienia. Jednakże, ze względu na ochronny charakter zachowku, sąd powinien mieć możliwość uwzględnienia tego zarzutu z urzędu, jeśli jest to uzasadnione okolicznościami faktycznymi i nie prowadzi do rażącej niesprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchwała
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 1047
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący roszczenia o zachowek.
Pomocnicze
k.c. art. 117 § ust. 2
Kodeks cywilny
Sąd może z urzędu uwzględnić zarzut przedawnienia, jeżeli przepis szczególny tak stanowi lub gdy przemawiają za tym okoliczności sprawy, a uwzględnienie zarzutu nie narusza zasad współżycia społecznego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada nadużycia prawa podmiotowego, stosowana w kontekście zarzutu przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość uwzględnienia zarzutu przedawnienia z urzędu w sprawach o zachowek ze względu na jego specyfikę i ochronny charakter.
Odrzucone argumenty
Bezwzględna konieczność podniesienia zarzutu przedawnienia przez pozwanego jako warunek jego uwzględnienia przez sąd.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie o zachowek ma charakter obligacyjny sąd może z urzędu uwzględnić zarzut przedawnienia zasady współżycia społecznego
Skład orzekający
Mirosław Bączek
przewodniczący
Krzysztof Strzelczyk
sprawozdawca
Anna Kozłowska
członek
Janusz Strzelce
członek
Grzegorz Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zachowek oraz roli sądu w jego uwzględnianiu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzut przedawnienia nie został podniesiony przez stronę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Uchwała Sądu Najwyższego dotyczy powszechnego problemu prawnego związanego z zachowkiem i przedawnieniem, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona prawników i osób zainteresowanych prawem spadkowym.
“Czy sąd może sam zająć się przedawnieniem zachowku? Ważna uchwała Sądu Najwyższego!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI