III CZP 15/21
Podsumowanie
Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 15/21 rozstrzygnął kwestię dopuszczalności powództwa o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy jego istnienie zostało już prawomocnie ustalone w innym postępowaniu.
Uchwała Sądu Najwyższego III CZP 15/21 dotyczy sytuacji, w której strona dąży do ustalenia istnienia stosunku prawnego lub prawa, mimo że kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że takie powództwo jest niedopuszczalne, chyba że jego celem jest ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa w innym zakresie niż w poprzednim orzeczeniu. Kluczowe jest tu zapobieganie wielokrotnemu dochodzeniu tej samej kwestii prawnej.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 czerwca 2021 r. (sygn. akt III CZP 15/21) zajął stanowisko w sprawie dopuszczalności wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy jego istnienie zostało już prawomocnie ustalone w innym postępowaniu. Sąd uznał, że takie powództwo jest niedopuszczalne, jeśli jego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem prawomocnie osądzonej sprawy. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy nowe powództwo dotyczy ustalenia istnienia stosunku prawnego lub prawa w innym zakresie, niż zostało to ustalone w poprzednim orzeczeniu. Uchwała ta ma na celu zapobieganie nadużywaniu instytucji powództwa o ustalenie i zapewnienie stabilności prawnej poprzez unikanie wielokrotnego rozstrzygania tych samych kwestii prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, chyba że nowe powództwo dotyczy ustalenia istnienia stosunku prawnego lub prawa w innym zakresie niż w poprzednim orzeczeniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że powództwo o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa jest niedopuszczalne, jeśli jego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem prawomocnie osądzonej sprawy, ze względu na zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i potrzebę zapewnienia stabilności stosunków prawnych. Dopuszczalne jest jedynie, gdy nowe powództwo dotyczy innego zakresu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchwała
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.B. | osoba_fizyczna | powód |
| C.D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (1)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa jest niedopuszczalne, jeśli jego przedmiot jest tożsamy z przedmiotem prawomocnie osądzonej sprawy.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
powództwo o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa prawomocnie ustalone w innym postępowaniu zasada powagi rzeczy osądzonej stabilność stosunków prawnych
Skład orzekający
Mirosław Bączek
przewodniczący
Krzysztof Strzelczyk
sprawozdawca
Anna Kozłowska
członek
Janusz Strzelce
członek
Grzegorz Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie niedopuszczalności powództwa o ustalenie, gdy kwestia została już prawomocnie osądzona."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie powództw o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Uchwała Sądu Najwyższego wyjaśnia ważną kwestię procesową dotyczącą powództwa o ustalenie, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy można dochodzić ustalenia prawa, które już zostało prawomocnie ustalone?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI