III CZP 15/10

Sąd Najwyższy2010-04-09
SAOSCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
termin zawitynadużycie prawazasady współżycia społecznegospółka cywilnaodpowiedzialność wspólnikówSąd Najwyższyzagadnienie prawne

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego wobec terminu zawitego z art. 574 k.s.h., podzielając stanowisko, że dalsze orzekanie w tej materii nie wniosłoby nowych treści judykacyjnych.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne dotyczące możliwości zniweczenia skutków terminu zawitego z art. 574 k.s.h. poprzez podniesienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). Podobne zagadnienie było już przedmiotem rozważań w sprawie III CZP 104/08, gdzie Sąd Najwyższy również odmówił podjęcia uchwały. Sąd uznał, że kolejne orzeczenie w tej materii nie wniosłoby nowych treści i zastępowałoby sąd pierwszej instancji w orzekaniu.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w sprawie III CZP 15/10, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy, postanowił odmówić podjęcia uchwały. Zagadnienie dotyczyło możliwości zniweczenia skutków upływu terminu zawitego z art. 574 k.s.h. poprzez podniesienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), co w praktyce oznaczałoby możliwość "wskrzeszenia" odpowiedzialności wspólników byłej spółki cywilnej za jej zobowiązania po upływie ustawowego terminu. Sąd Najwyższy odwołał się do wcześniejszego orzeczenia w podobnej sprawie (III CZP 104/08), w której również odmówiono podjęcia uchwały. Wskazano, że choć w orzecznictwie dopuszcza się w wyjątkowych sytuacjach nieuwzględnienie terminu zawitego na podstawie zasad współżycia społecznego, to rozbieżności dotyczą głównie subsumpcji normy z art. 5 k.c. do konkretnego stanu faktycznego. Sąd uznał, że wydawanie kolejnego orzeczenia w tej materii nie przyniosłoby nowych treści judykacyjnych, a jedynie zastępowałoby sąd pierwszej instancji w orzekaniu, co jest niedopuszczalne. W związku z tym, podzielając stanowisko z poprzedniej sprawy, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały na podstawie art. 390 k.p.c. w zw. z art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, podzielając stanowisko, że dalsze orzekanie w tej materii nie wniosłoby nowych treści judykacyjnych i zastępowałoby sąd meriti.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że podobne zagadnienie było już przedmiotem rozważań i odmówiono podjęcia uchwały. Dalsze orzekanie w tej materii nie przyniosłoby nowych treści i byłoby zastępowaniem sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
Zbigniew L.osoba_fizycznapowód
"E." sp. z o.o. w S.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.s.h. art. 574

Kodeks spółek handlowych

Termin zawity trzyletni do odpowiedzialności wspólników byłej spółki cywilnej.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zarzut nadużycia prawa podmiotowego.

k.s.h. art. 551 § 2 i 3

Kodeks spółek handlowych

Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę handlową.

k.p.c. art. 390

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy podjęcia uchwały.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 61 § 1

Podstawa do odmowy podjęcia uchwały.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

Czy podniesienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), jeśli jest słuszny, może zniweczyć skutki wpływu terminu zawitego z art. 574 k.s.h.? nie wniosłoby nowych treści judykacyjnych byłoby niedopuszczalnym zastępowaniem sądu meriti w orzekaniu

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Dończyk

członek

Barbara Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między zarzutem nadużycia prawa a terminami zawitymi, a także zasada nie zastępowania sądu meriti przez Sąd Najwyższy w ocenie stanu faktycznego."

Ograniczenia: Orzeczenie odnosi się do specyficznej sytuacji przekształcenia spółki cywilnej i odpowiedzialności wspólników, a także do procedury przedstawiania zagadnień prawnych Sądowi Najwyższemu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego z zakresu prawa cywilnego i handlowego, które może mieć znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców i ich wspólników, choć samo rozstrzygnięcie jest proceduralne.

Czy zarzut nadużycia prawa może uratować przed przedawnieniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZP 15/10 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa Zbigniewa L. przeciwko "E." sp. z o.o. w S. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 kwietnia 2010 r., na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 28 stycznia 2010 r., "Czy podniesienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), jeśli jest słuszny, może zniweczyć skutki wpływu terminu zawitego z art. 574 k.s.h.? Innymi słowy: "czy z pomocą wymienionego zarzutu można wskrzesić odpowiedzialność wspólników byłej spółki cywilnej za jej zobowiązania, wygasłą po upływie terminu trzyletniego (art. 574 k.s.h.), liczonego od dnia przekształcenia w trybie art. 551 § 2 i 3 k.s.h. spółki cywilnej w spółkę handlową?" odmawia podjęcia uchwały. 2 Uzasadnienie Podobne zagadnienie prawne do przedstawionego w niniejszej sprawie było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w sprawie III CZP 104/08. W tamtej sprawie dotyczyło ono kwestii, czy upływ terminu zawitego wynikający z art. 534 k.c. może zostać nieuwzględniony na skutek zarzutu czynienia ze swego prawa użytku w sposób sprzeczny ze społeczno gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r. odmówił podjęcia w tamtej sprawie uchwały. Po dokonaniu przeglądu orzecznictwa dotyczącego rozpoznawanej kwestii stwierdził, że, co do zasady, dopuszcza się w nim - w sytuacjach zupełnie wyjątkowych - możliwość nieuwzględnienia upływu terminu zawitego z powołaniem się na zasady współżycia społecznego. Rozbieżności dotyczą przede wszystkim możliwości zastosowania tej zasady do konkretnego stanu faktycznego, a więc problemu subsumcji normy wynikającej z art. 5 k.c. W tej sytuacji wydawanie przez Sąd Najwyższy kolejnego orzeczenia w materii, której dotyczy przedstawione zagadnienie prawne nie wniosłoby nowych treści judykacyjnych, a zmierzałoby nieuchronnie do wypowiedzi, czy zastosowanie art. 5 k.c. w konkretnej sprawie jest uzasadnione, a zatem byłoby niedopuszczalnym zastępowaniem sądu meriti w orzekaniu. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko prawne zajęte w powołanym postanowieniu z dnia 6 listopada 2008 r. III CZP 104/08 i w konsekwencji uznaje, że również w sprawie niniejszej należało odmówić podjęcia uchwały (art. 390 k.p.c. w zw. z art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o Sądzie Najwyższym, Dz. U. Nr 240, poz. 1052).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI