III CZP 15/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego wobec terminu zawitego z art. 574 k.s.h., podzielając wcześniejsze stanowisko, że nie można zastępować sądów niższej instancji w ocenie konkretnych stanów faktycznych.
Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne dotyczące możliwości zniweczenia skutków upływu terminu zawitego z art. 574 k.s.h. poprzez podniesienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). Sąd, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo (III CZP 104/08), odmówił podjęcia uchwały. Argumentowano, że rozstrzyganie o zasadności zastosowania art. 5 k.c. w konkretnej sprawie należałoby do sądu niższej instancji, a Sąd Najwyższy nie powinien zastępować go w tej roli.
Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w sprawie III CZP 15/10 rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy, dotyczące tego, czy zarzut nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), jeśli jest słuszny, może zniweczyć skutki upływu terminu zawitego z art. 574 k.s.h. W szczególności chodziło o możliwość "wskrzeszenia" odpowiedzialności wspólników byłej spółki cywilnej za jej zobowiązania, które wygasły po upływie trzyletniego terminu od przekształcenia spółki w spółkę handlową. Sąd Najwyższy, odwołując się do swojego wcześniejszego postanowienia z dnia 6 listopada 2008 r. (sygn. akt III CZP 104/08), w którym również odmówiono podjęcia uchwały w podobnej kwestii dotyczącej art. 534 k.c., stwierdził, że choć orzecznictwo dopuszcza w wyjątkowych sytuacjach nieuwzględnienie terminu zawitego na podstawie zasad współżycia społecznego, to rozbieżności dotyczą przede wszystkim możliwości zastosowania tej zasady do konkretnego stanu faktycznego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że wydawanie kolejnego orzeczenia w tej materii nie wniosłoby nowych treści judykacyjnych, a jedynie prowadziłoby do zastępowania sądu pierwszej instancji w ocenie zasadności zastosowania art. 5 k.c. w konkretnej sprawie. Dlatego też, na podstawie art. 390 k.p.c. w zw. z art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił stanowisko, że rozstrzyganie o zasadności zastosowania art. 5 k.c. w konkretnej sprawie należy do sądu niższej instancji, a Sąd Najwyższy nie powinien zastępować go w orzekaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa podjęcia uchwały
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zbigniew L. | osoba_fizyczna | powód |
| "E." sp. z o.o. w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.s.h. art. 574
Kodeks spółek handlowych
Termin zawity dotyczący odpowiedzialności wspólników.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zarzut nadużycia prawa podmiotowego.
k.s.h. art. 551 § 2 i 3
Kodeks spółek handlowych
Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę handlową.
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.
u.SN art. 61 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
Czy podniesienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), jeśli jest słuszny, może zniweczyć skutki wpływu terminu zawitego z art. 574 k.s.h.? nie wniosłoby nowych treści judykacyjnych byłoby niedopuszczalnym zastępowaniem sądu meriti w orzekaniu
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Dończyk
członek
Barbara Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między zarzutem nadużycia prawa a terminami zawitymi, a także rola Sądu Najwyższego w sprawach przedstawionych do rozpoznania."
Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga bezpośrednio o zastosowaniu art. 5 k.c. w konkretnym stanie faktycznym, a jedynie odmawia podjęcia uchwały, powołując się na kompetencje sądów niższych instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii kolizji między terminami zawitymi a zasadami słuszności, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć brak rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność.
“Czy zarzut nadużycia prawa może "uratować" spóźniony pozew? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZP 15/10 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa Zbigniewa L. przeciwko "E." sp. z o.o. w S. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 kwietnia 2010 r., na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 28 stycznia 2010 r., "Czy podniesienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), jeśli jest słuszny, może zniweczyć skutki wpływu terminu zawitego z art. 574 k.s.h.? Innymi słowy: "czy z pomocą wymienionego zarzutu można wskrzesić odpowiedzialność wspólników byłej spółki cywilnej za jej zobowiązania, wygasłą po upływie terminu trzyletniego (art. 574 k.s.h.), liczonego od dnia przekształcenia w trybie art. 551 § 2 i 3 k.s.h. spółki cywilnej w spółkę handlową?" odmawia podjęcia uchwały. 2 Uzasadnienie Podobne zagadnienie prawne do przedstawionego w niniejszej sprawie było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w sprawie III CZP 104/08. W tamtej sprawie dotyczyło ono kwestii, czy upływ terminu zawitego wynikający z art. 534 k.c. może zostać nieuwzględniony na skutek zarzutu czynienia ze swego prawa użytku w sposób sprzeczny ze społeczno gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r. odmówił podjęcia w tamtej sprawie uchwały. Po dokonaniu przeglądu orzecznictwa dotyczącego rozpoznawanej kwestii stwierdził, że, co do zasady, dopuszcza się w nim - w sytuacjach zupełnie wyjątkowych - możliwość nieuwzględnienia upływu terminu zawitego z powołaniem się na zasady współżycia społecznego. Rozbieżności dotyczą przede wszystkim możliwości zastosowania tej zasady do konkretnego stanu faktycznego, a więc problemu subsumcji normy wynikającej z art. 5 k.c. W tej sytuacji wydawanie przez Sąd Najwyższy kolejnego orzeczenia w materii, której dotyczy przedstawione zagadnienie prawne nie wniosłoby nowych treści judykacyjnych, a zmierzałoby nieuchronnie do wypowiedzi, czy zastosowanie art. 5 k.c. w konkretnej sprawie jest uzasadnione, a zatem byłoby niedopuszczalnym zastępowaniem sądu meriti w orzekaniu. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko prawne zajęte w powołanym postanowieniu z dnia 6 listopada 2008 r. III CZP 104/08 i w konsekwencji uznaje, że również w sprawie niniejszej należało odmówić podjęcia uchwały (art. 390 k.p.c. w zw. z art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o Sądzie Najwyższym, Dz. U. Nr 240, poz. 1052).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI