III CZP 148/22

Sąd NajwyższyWarszawa2025-08-28
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
księgi wieczystehipotekawpis hipotekisąd wieczystoksięgowypostępowanie wieczystoksięgoweprawo restrukturyzacyjnestan rzeczykognicja sądu

Podsumowanie

Sąd Najwyższy rozstrzyga zagadnienie prawne dotyczące zakresu badania dokumentów i stanu rzeczy przez sąd wieczystoksięgowy przy zmianach w dziale IV księgi wieczystej.

Sąd Najwyższy podjął postępowanie zawieszone postanowieniem z 28 kwietnia 2023 r. w sprawie z wniosku T. spółki akcyjnej o sprostowanie wpisu hipoteki. Przedmiotem analizy jest zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Opolu, dotyczące tego, czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty z kolejnych pism procesowych oraz fakty znane z urzędu, a także czy decydujące znaczenie ma stan rzeczy z chwili orzekania, czy z chwili złożenia wniosku.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej podjął postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r. w sprawie z wniosku T. spółki akcyjnej w W. z udziałem D.M. o sprostowanie wpisu hipoteki. Sprawa dotyczy zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Opolu, które koncentruje się na zakresie kognicji sądów wieczystoksięgowych i odwoławczych w postępowaniu o wpis zmian w dziale IV księgi wieczystej dotyczących wierzytelności zabezpieczonej hipoteką. Kluczowe pytania dotyczą możliwości badania przez sąd dokumentów załączonych do późniejszych pism procesowych, w tym skargi na wpis referendarza i apelacji, a także uwzględniania faktów znanych z urzędu, w tym prawomocnych orzeczeń sądowych wydanych po złożeniu wniosku. Ponadto, sąd rozważa, czy w takich sprawach decydujące znaczenie ma stan rzeczy istniejący w chwili orzekania (zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), czy też stan rzeczy z chwili złożenia wniosku (zgodnie z art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 626(8) § 2 k.p.c.), z uwzględnieniem specyficznych przepisów Prawa restrukturyzacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Rozstrzygnięcie

Decyzja

podjęcie postępowania zawieszonego

Strony

NazwaTypRola
T. spółka akcyjnaspółkawnioskodawca
D.M.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (6)

Główne

u.k.w.h. art. 29

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

k.p.c. art. 626(8) § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

pr. art. 246

Ustawa - Prawo restrukturyzacyjne

pr. art. 295

Ustawa - Prawo restrukturyzacyjne

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących postępowania wieczystoksięgowego, zakresu badania dokumentów przez sąd, momentu decydującego o wpisie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych sytuacji związanych ze zmianami w dziale IV księgi wieczystej i potencjalnym wpływem postępowania restrukturyzacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii proceduralnych w postępowaniu wieczystoksięgowym, które mają znaczenie dla praktyki prawniczej i obrotu nieruchomościami.

Czy sąd może badać dokumenty złożone po terminie przy wpisie hipoteki?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
III CZP 148/22
POSTANOWIENIE
28 sierpnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Dończyk
na posiedzeniu niejawnym 28 sierpnia 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku T. spółki akcyjnej w W.
‎
z udziałem D.M.
‎
o sprostowanie wpisu hipoteki,
‎
na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w Opolu
‎
postanowieniem z 30 września 2022 r., II Ca 888/22,
‎
zagadnienia prawnego:
1. czy rozpoznając wniosek o dokonanie zmian w dziale IV księgi wieczystej w zakresie oznaczenia wierzytelności oraz stosunku prawnego, zabezpieczonej hipoteką, jak również apelację od postanowienia utrzymującego w mocy taki wpis odpowiednio sąd wieczystoksięgowy, a następnie sąd odwoławczy może badać również dokumenty załączone do kolejnych pism procesowych złożonych w sprawie, w tym skargi na wpis dokonany przez referendarza sądowego i apelacji, a także wziąć pod uwagę fakty znane z urzędu, wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych (w tym wydanych już po złożeniu wniosku o wpis)?
‎
2. w razie udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytanie zawarte w pkt. 1, czy przy rozpoznaniu wniosku o dokonanie zmian w dziale IV księgi wieczystej w zakresie oznaczenia wierzytelności oraz stosunku prawnego, zabezpieczonej hipoteką, jak również apelacji od postanowienia utrzymującego w mocy taki wpis odpowiednio przez sąd wieczystoksięgowy, a następnie sąd odwoławczy decydujące znaczenie ma zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. w związku z art 13 § 2 k.p.c. stan rzeczy istniejący w chwili orzekania (gdy po złożeniu wniosku o wpis powstała przeszkoda do jego dokonania, w tym dalsza taka przeszkoda, względnie doszło do ustania wcześniej przeszkody do uwzględnienia wniosku istniejącej w dacie złożenia wniosku), czy też wobec szczególnego charakteru postępowania o wpis w księdze wieczystej decydujące znaczenie stosownie do treści art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w związku z art. 626(8) § 2 k.p.c. ma tutaj stan rzeczy z chwili złożenia wniosku w sprawie, z uwzględnieniem w obu przypadkach wyjątku wynikającego z treści art. 246 w zw. z art. 295 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne?.
podejmuje postępowanie zawieszone postanowieniem
‎
Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2023 r.
(A.G.)
[r.g.]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę