III CZP 148/06

Uchwała z dnia 9 lutego 2007 r., III CZP 148/06 
 
Sędzia SN Gerard Bieniek (przewodniczący) 
Sędzia SN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) 
Sędzia SN Marian Kocon 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku "T." S.A. w T. przy uczestnictwie 
Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr 1 w W. o uchylenie ugody 
restrukturyzacyjnej, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w 
dniu 9 lutego 2007 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy 
w Toruniu postanowieniem z dnia 16 października 2006 r.: 
"Czy w świetle art. 15 ust. 1 in principio ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o 
pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. 
Nr 78, poz. 684) cesjonariusz wierzytelności cywilnoprawnej jest uprawniony do 
zgłoszenia do sądu wniosku o uchylenie ugody restrukturyzacyjnej w całości lub w 
części w przypadku, gdy w spisie, o którym mowa w art. 21 tej ustawy, wymieniony 
jest cedent?" 
podjął uchwałę: 
 
Legitymowanym do złożenia wniosku o uchylenie ugody 
restrukturyzacyjnej, przewidzianej w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 
2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki 
zdrowotnej (Dz.U. Nr 78, poz. 684 ze zm.), jest także nabywca wierzytelności, o 
której mowa w art. 21 ust. 2 pkt 5 tej ustawy. 
 
Uzasadnienie 
 
Wnioskodawca "T." S.A. w T. nabył w drodze cesji wierzytelność 
przysługującą „E." S.A. w L. wobec uczestnika Samodzielnego Publicznego Szpitala 
Klinicznego Nr 1 w W. W toku postępowania egzekucyjnego okazało się, że nabyta 
wierzytelność została objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym prowadzonym na 
podstawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji 

publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 78, poz. 684 – dalej: "ustawa"), a 
zbywca „E." S.A. w L. został ujęty w spisie wierzycieli. Wnioskodawca nie został 
poinformowany o zawarciu ugody, co uniemożliwiło mu dokonanie weryfikacji 
poprawności ujęcia jego wierzytelności. 
"T." domagał się uchylenia ugody zawartej na podstawie przepisów ustawy o 
pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej między 
uczestnikiem a jego wierzycielami. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2006 r. Sąd 
Rejonowy w Toruniu oddalił wniosek, prezentując stanowisko, że w świetle art. 15 
ust. 1 tej ustawy prawo zgłoszenia wniosku o uchylenie ugody przysługuje 
wyłącznie wierzycielom wymienionym w spisie wierzycieli wierzytelności 
cywilnoprawnych. Apelację od tego postanowienia złożył wnioskodawca. 
Wątpliwości Sądu Okręgowego, który na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. 
przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne, wiążą 
się z brzmieniem art. 15 ust. 1 ustawy, stanowiącym, że wierzyciel wierzytelności 
cywilnoprawnej wymieniony w spisie, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 5, ustawy 
może w terminie siedmiu dni od zawarcia ugody zgłosić do sądu wniosek o 
uchylenie ugody w całości lub w części z powodu okoliczności wyczerpująco 
wskazanych w tym przepisie. Można z tego wnioskować, że prawo zgłoszenia 
wniosku o uchylenie ugody przysługuje wyłącznie wierzycielom wymienionym w 
spisie wierzycieli wierzytelności cywilnoprawnych. 
Opierając się na wykładni literalnej, dopuszczalne jest przyjęcie, że dla 
przyznania uprawnienia do złożenia wniosku o uchylenie ugody decydujące 
znaczenie ma okoliczność, czy wierzytelność cywilnoprawna została wymieniona w 
spisie niezależnie od tego, komu ona aktualnie przysługuje. (...) 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Ustawy regulujące finansowanie świadczeń zdrowotnych i funkcjonowanie 
zakładów opieki zdrowotnej są od lat źródłem poważnych wątpliwości 
interpretacyjnych i były już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu 
Najwyższego (zob. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 
30 marca 2006 r., III CZP 130/05, OSNC 2006, nr 11, poz. 177 i powołane tam 
orzecznictwo). Stwierdzenie to odnosi się także do ustawy o pomocy publicznej i 
restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej. 
Przedstawiając zagadnienie prawne, Sąd Okręgowy posłużył się 
sformułowaniem użytym przez ustawodawcę „uprawniony do zgłoszenia do sądu 

wniosku o uchylenie ugody restrukturyzacyjnej”. Niewątpliwie jednak problem, który 
wzbudza wątpliwości, nie polega na tym, czy nabywca wierzytelności objętej ugodą 
restrukturyzacyjną w ogóle może z takim wnioskiem wystąpić do sądu, ale czy jest 
on legitymowany do jego złożenia. Zgodnie z art. 45 Konstytucji i art. 2 k.p.c., w 
sprawach cywilnych istniej domniemanie drogi sądowej, co oznacza, iż każdy 
podmiot mający zdolność prawną może skutecznie wszcząć postępowanie sądowe, 
chyba że zachodzą przesłanki nakazujące odrzucenie pozwu, w szczególności ze 
względu na niedopuszczalność drogi sądowej. Z art. 15 ustawy wynika 
jednoznacznie, że dochodzenie roszczenia przewidzianego w tym przepisie ma się 
odbywać przed sądem, natomiast budzi wątpliwości, czy nabywca wierzytelności 
ma legitymację do wystąpienia z takim wnioskiem, czyli czy sąd może nie 
uwzględnić wniosku, powołując się na to, że nabywcy wierzytelności takie prawo nie 
przysługuje bo nie jest on wierzycielem, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 5 
ustawy. 
Trafnie podkreślił Sąd Okręgowy, że wykładnia literalna art. 15 ust 1 i art. 21 
ust. 1 pkt 5 ustawy prowadzi do wniosku, że uprawnienie do złożenia wniosku do 
sądu o uchylenie ugody restrukturyzacyjnej jaką publiczny zakład opieki zdrowotnej 
zawarł ze swoimi wierzycielami, przysługuje tylko wierzycielowi wymienionemu w 
spisie wierzycieli wierzytelności cywilnoprawnych objętych taką ugodą. Dosłowne 
rozumienie powołanych przepisów prowadzić musi do wniosków, których nie można 
akceptować. 
Postępowanie przewidziane ustawą ma być z założenia przeprowadzone w 
krótkim czasie. Publiczny zakład opieki zdrowotnej powinien złożyć wniosek do 
organu restrukturyzacyjnego najpóźniej w ciągu trzech miesięcy od jej wejścia w 
życie. Jeżeli wniosek jest kompletny, organ ten wydaje postanowienie o wszczęciu 
takiego postępowania w ciągu siedmiu dni (art. 20 ust. 5 i 6 ustawy), a ugoda 
restrukturyzacyjna z wierzycielami ma być zawarta w ciągu 3 miesięcy od dnia 
wydania postanowienia o wszczęciu takiego postępowania (art. 25 ust 1 pkt 2). Spis 
wierzycieli wierzytelności objętych ugodą należy podać już we wniosku o zawarcie 
ugody, od dnia sporządzenia wykazu wierzycieli do dnia zawarcia ugody może więc 
upłynąć ponad trzy miesiące. W tym czasie wierzyciel publicznego zakładu opieki 
zdrowotnej umieszczony w spisie może zbyć przysługującą mu wierzytelność na 
rzecz innej osoby, chyba że w stosunku do konkretnej wierzytelności jest to 
wykluczone w świetle art. 509 k.c. Jeżeli zbycie przez wierzyciela umieszczonego w 

spisie, o którym mowa w art. 21 ust.1 pkt 5 ustawy, jest dozwolone, jak w 
rozpoznawanej sprawie, to uznanie, że nabywcy takiej wierzytelności nie 
przysługuje uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o uchylenie ugody 
restrukturyzacyjnej, na podstawie art. 15 ustawy, prowadzi do wniosków, które 
trudno akceptować. 
Trzeba zauważyć, że wspomniane uprawnienie jest ściśle związane z 
posiadaniem przez osobę wymienioną w art. 21 ust. 1 pkt 5 ustawy wierzytelności 
wymienionej także w spisie. Co więcej, należy uznać, że uprawnienie to przysługuje 
takiej osobie nie ze względu na umieszczenie jej w spisie, lecz dlatego, że 
uprawnienie to jest związane z wierzytelnością. Gdyby przyjąć, że ugoda 
restrukturyzacyjna dotyczy nie wierzytelności wymienionych w spisie, lecz osób, do 
których wierzytelności te należą w chwili zgłaszania wniosku o jej zawarcie, to w 
razie zbycia takiej wierzytelności w trakcie postępowania zmierzającego do 
zawarcia ugody nabywca wierzytelności nie byłby związany tą ugodą. Wniosek taki 
jest nie do przyjęcia, gdyż w ten sposób przez zbycie wierzytelności można by się 
uchylić od skutków ugody, co podważałoby sens jej zawierania. Związanie nabywcy 
wierzytelności objętej spisem, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 5, ugodą 
restrukturyzacyjną potwierdza art. 12 ust. 2 ustawy, z którego wynika, że ugoda 
wiąże wszystkich wierzycieli należności cywilnoprawnych wymienionych w spisie. 
Należy przyjąć, że w tym przepisie chodzi nie o samych wierzycieli wymienionych w 
spisie, lecz o przysługujące im wierzytelności, zatem zmiana wierzyciela takiej 
wierzytelności nie wpływa na związanie nabywcy ugodą restrukturyzacyjną. 
Skoro nabywca wierzytelności jest związany ugodą, to brak podstaw, aby 
odmawiać mu uprawnienia, o którym mowa w art. 15 ustawy, w ten bowiem sposób 
wierzyciela, muszącego przestrzegać warunków ugody, pozbawiałoby się jedynego 
uprawnienia, za pomocą którego może on wpływać na jej treść. Zważywszy, że 
warunki zawarcia ugody zostały ściśle określone w art. 12 i 13 ustawy, to w razie 
gdy została zawarta z wyraźnym naruszeniem tych warunków lub jest oczywiście 
krzywdząca dla nabywcy wierzytelności, byłby on pozbawiony prawa do 
kwestionowania takiej ugody przed sądem. Z drugiej strony, chociaż mógł 
skutecznie nabyć taką wierzytelność w trakcie postępowania zmierzającego do 
zawarcia ugody, byłby nią związany. Taka wykładnia przepisów dotyczących ugody 
restrukturyzacyjnej jest niedopuszczalna, gdyż prowadzi do konieczności 

przestrzegania ugody restrukturyzacyjnej sprzecznej z przepisem prawa i wyraźnie 
krzywdzącej nabywcę wierzytelności. 
Poczynione uwagi wskazują, że uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o 
uchylenie ugody restrukturyzacyjnej należy uznać za związane z wierzytelnością, a 
nie z osobą, której wierzytelność przysługuje. Z art. 509 § 2 k.c. wynika, że przelew 
przenosi na nabywcę nie tylko samą wierzytelność, ale również wszystkie związane 
z nią prawa. W doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego prawa związane z 
wierzytelnością pojmuje się szeroko (zob. wyroki z dnia 3 września 1998 r., I CKN 
822/97, OSNC 1999, nr 2, poz. 39, z dnia 24 maja 1999 r., II CKN 342/98, nie publ. 
oraz z dnia 30 października 2002 r., V CKN 1542/00, nie publ.). Do praw 
związanych z wierzytelnością, które przechodzą na nabywcę wraz z wierzytelnością 
objętą postępowaniem restrukturyzacyjnym, należy więc zaliczyć także uprawnienie 
do wystąpienia do sądu z wnioskiem o uchylenie ugody restrukturyzacyjnej, 
określone w art. 15 ustawy. 
Mając to na względzie powyższe, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak wyżej 
(art. 390 k.p.c.).