III CZP 14/07

Uchwała z dnia 19 kwietnia 2007 r., III CZP 14/07 
 
Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) 
Sędzia SN Antoni Górski (sprawozdawca) 
Sędzia SN Marian Kocon 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa "P.F.I.G.", sp. z o.o. w W. przeciwko 
"M.Z.H." S.A. w Z. o zapłatę, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu 
jawnym w dniu 19 kwietnia 2007 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez 
Sąd Okręgowy w Gliwicach postanowieniem z dnia 5 grudnia 2006 r.: 
"Czy w wypadku, gdy strona zgłosiła wniosek o zabezpieczenie roszczenia 
majątkowego w piśmie rozpoczynającym postępowanie w sprawie, który na mocy 
art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398) podlega zwolnieniu od opłaty stałej 
przewidzianej w art. 69 ust. 1 – należna opłata od zażalenia na wydane w tym 
przedmiocie postanowienie wynosi: piątą część opłaty stosunkowej od wskazanej w 
pozwie wartości przedmiotu sporu (art. 19 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 13), piątą 
część opłaty stałej przewidzianej dla wniosku w przedmiocie zabezpieczenia 
roszczenia majątkowego, tj. 30,00 zł (art. 19 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 69 ust. 1 i 
art. 20 ust. 1) czy też 30,00 zł opłaty podstawowej (art. 14 ust. 1)?" 
podjął uchwałę: 
 
Zażalenie na postanowienie oddalające wniosek o udzielenie 
zabezpieczenia majątkowego, zawarte w piśmie rozpoczynającym 
postępowanie, podlega opłacie w wysokości stałej w kwocie 30 zł (art. 19 ust. 
3 pkt 2 w związku z art. 20 ust. 1 i art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o 
kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Rejonowy w Zabrzu postanowieniem z dnia 13 października 2006 r. 
oddalił zawarty w pozwie wniosek o zabezpieczenie dochodzonego roszczenia. 

Pełnomocnik powoda, wnosząc zażalenie, uiścił opłatę stałą w wysokości 30 zł. Sąd 
Rejonowy odrzucił zażalenie jako nienależycie opłacone, uznając, że na podstawie 
art. 19 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 18 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach w 
sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. – dalej: „u.k.s.c.”), obowiązuje 
tu opłata w wysokości jednej piątej opłaty stosunkowej od pozwu, a zatem powinna 
być uiszczona w kwocie 112 zł. 
Przy rozpoznaniu zażalenia na to postanowienie Sądowi Okręgowemu w 
Gliwicach nasunęła się wątpliwość, jaka jest należna opłata od zażalenia na 
postanowienie oddalające zawarty w pozwie wniosek o udzielenie zabezpieczenia 
majątkowego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Kwestii regulacji opłat w postępowaniu zabezpieczającym poświęcono w 
ustawie o kosztach dwa artykuły, zawarte w dziale piątym, art. 68 dotyczy opłaty od 
zabezpieczenia roszczenia niemajątkowego, a art. 69 opłaty od wniosku o 
udzielenie zabezpieczenia majątkowego. Zgodnie z art. 69 pkt 1, opłatę stałą w 
kwocie 100 zł pobiera się od wniosku o udzielenie zabezpieczenia roszczenia 
majątkowego, chyba że wniosek został zgłoszony w piśmie rozpoczynającym 
postępowanie; wówczas nie podlega on opłacie (art. 95 pkt 1 u.k.s.c.). Ustawa o 
kosztach nie zawiera odrębnej regulacji opłat w postępowaniu zażaleniowym 
dotyczącym zabezpieczenia roszczeń, wobec czego należy przyjąć, że do ustalenia 
wysokości tych opłat mają zastosowanie zasady zawarte w przepisach ogólnych 
ustawy (art. 10-21) oraz zasady ogólne odnoszące się do zaskarżania orzeczeń. 
Stosownie do art. 19 ust. 3 pkt 2 u.k.s.c., piątą część opłaty pobiera się od 
zażalenia, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.  
W ustawie nie wskazano wprost od jakiej podstawy należy liczyć piątą część 
opłaty w postępowaniu o zabezpieczenie roszczeń majątkowych, prowadzonym na 
skutek wniosku zawartego w piśmie rozpoczynającym sprawę, należy jednak 
przyjąć, że stanowi ją art. 69 u.k.s.c. Propozycja, aby za podstawę wyliczenia 
przyjmować wartość przedmiotu sporu jest nie do przyjęcia, gdyż według zasad 
ogólnych, opłatę pobiera się od przedmiotu zaskarżenia, a nie od przedmiotu 
dochodzonego roszczenia. Skoro zatem zaskarżenie zażaleniem dotyczy odmowy 
udzielenia zabezpieczenia majątkowego, to o wysokości opłaty rozstrzyga 
przedmiot zażalenia, a nie przedmiot całej sprawy. Analogicznie, przy zaskarżeniu 
rozstrzygnięcia o kosztach procesu, o wysokości należnej opłaty od zażalenia 

decyduje kwota kwestionowanych kosztów, a nie wartość dochodzonego pozwem 
roszczenia. Z tego względu piątą część opłaty należnej od zażalenia, będącego 
przedmiotem niniejszej sprawy, należy liczyć od przewidzianej w art. 69 pkt 1 opłaty 
stałej od wniosku o zabezpieczenie, wynoszącej 100 zł.  
Nie ma znaczenia okoliczność, że od zawartego w pozwie wniosku o 
zabezpieczenie, na skutek zwolnienia ustawowego, nie pobiera się żadnej opłaty, 
tak jak nie ma znaczenia uzyskanie sądowego zwolnienia od kosztów. Przyjęcie, że 
w przypadku zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o zabezpieczenie 
zawartego w pozwie (wniosku) podstawą obliczenia piątej części opłaty jest wpis 
stosunkowy, spowodowałoby istotne zróżnicowanie sytuacji strony wnoszącej 
zażalenie w zależności od stadium postępowania, gdyż w pozostałych przypadkach 
piąta część wpisu od zażalenia byłaby liczona od kwoty wpisu stałego, określonej w 
art. 69 pkt 1 u.k.s.c. Przyjęcie takiego rozwiązania jest, bez wyraźnej dyspozycji 
ustawy, niedopuszczalne. 
Z tego względu trzeba uznać, że decyduje przedmiot rozstrzygnięcia i – 
odpowiadający mu – przedmiot zaskarżenia, co prowadzi do wniosku, iż obowiązuje 
jednolita podstawa do ustalenia opłaty od zażalenia w przedmiocie zabezpieczenia 
roszczenia majątkowego, jaką jest przewidziana w art. 69 pkt 1 u.k.s.c. kwota 100 
zł. Ponieważ zgodnie z art. 20 u.k.s.c. wysokość opłaty nie może być niższa od 30 
zł, od zażalenia na orzeczenie w tym przedmiocie należy się opłata w wysokości 
stałej, wynosząca 30 zł. Oznacza to, że w tym zakresie nastąpiła istotna zmiana 
stanu prawnego, gdyż na podstawie § 53 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości 
z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach 
cywilnych (Dz.U. Nr 154, poz. 753 ze zm.), wysokość zażalenia była uzależniona od 
wysokości wpisu stosunkowego. Z powodu tej zmiany powoływanie się na 
poprzednią praktykę orzeczniczą straciło uzasadnienie. 
Z tych przyczyn na podstawie art. 390 k.p.c. orzeczono, jak w uchwale.