III CZP 138/06

Uchwała z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZP 138/06 
 
Sędzia SN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) 
Sędzia SN Mirosław Bączyk 
Sędzia SN Henryk Pietrzkowski 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Piotra D. przeciwko "F.P.", sp. z o.o. 
w W. o zapłatę, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 
26 kwietnia 2007 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy 
we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 października 2006 r.: 
"Jaką opłatę – stałą czy stosunkową – należy pobrać od pozwu w 
postępowaniu upominawczym w sytuacji, gdy sprawa jednocześnie powinna być 
rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym w sprawach gospodarczych?" 
podjął uchwałę: 
 
Od pozwu w postępowaniu upominawczym w sprawie gospodarczej, do 
której mają zastosowanie przepisy o postępowaniu uproszczonym, pobiera 
się opłatę stałą określoną w art. 28 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). 
 
Uzasadnienie 
 
Piotr D., prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu i 
spedycji, w dniu 31 marca 2006 r. wniósł do Sądu Rejonowego – Sądu 
Gospodarczego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu pozew o zasądzenie od 
„F.P.” spółki z o.o. w W. kwoty 951,60 zł z odsetkami tytułem wynagrodzenia za 
wykonaną usługę przewozową. 
Przewodniczący w dniu 19 kwietnia 2006 r. zarządził zwrot pozwu, 
stwierdzając, że pozew nie został należycie opłacony, gdyż powód uiścił opłatę 
stałą w kwocie 30 zł, a powinien uiścić opłatę stosunkową, która – zgodnie z art. 13 
ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 
Nr 167, poz. 1398 ze zm. – dalej: u.k.s.c.”) – wynosi 5 % wartości przedmiotu sporu, 

jednak nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł. Zdaniem przewodniczącego, 
wniosek taki należy wyprowadzić z zestawienia art. 13 z art. 19 ust. 2 u.k.s.c., 
według którego czwartą część opłaty pobiera się od pozwu w postępowaniu 
nakazowym lub upominawczym, z wyłączeniem spraw podlegających rozpoznaniu 
w postępowaniu uproszczonym. Ponieważ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu w 
postępowaniu uproszczonym, od pozwu należało uiścić całą opłatę stosunkową w 
wysokości wskazanej w art. 13 u.k.s.c. Jako podstawę prawną zarządzenia 
przewodniczący powołał art. 1302 § 1 k.p.c. 
W zażaleniu na to zarządzenie powód wniósł o jego uchylenie. Wskazując na 
w art. 19 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 13 u.k.s.c., zarzucił, że pozew został opłacony 
prawidłowo, wnosił w nim bowiem o wydanie nakazu zapłaty. 
Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Okręgowy – Sąd Gospodarczy we 
Wrocławiu powziął poważne wątpliwości, którym dał wyraz w przedstawionym 
zagadnieniu prawnym, przytoczonym na wstępie uchwały. Sąd Okręgowy wywiódł, 
że wyłoniło się ono w sprawie podlegającej rozpoznaniu także w postępowaniu 
upominawczym, co nie ma jednak znaczenia dla jego rozstrzygnięcia, gdyż 
zasadnicza wątpliwość dotyczy wysokości opłaty należnej od pozwu w sprawie 
gospodarczej, podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. 
Sprowadza się ona natomiast do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy podstawę 
określenia opłaty w takiej sprawie stanowi art. 28, czy też art. 13 u.k.s.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Po przedstawieniu zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu w stanie 
prawnym nastąpiły istotne zmiany, z dniem 10 marca 2007 r. weszła bowiem w 
życie ustawa z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 21, poz. 123), którą znowelizowano art. 19 u.k.s.c., a 
z dniem 20 marca 2007 r. – ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy – 
Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 235, poz. 
1699), którą zmieniono art. 4791 i nast. k.p.c. dotyczące postępowania w sprawach 
gospodarczych. Powoduje to konieczność odniesienia przedstawionych wątpliwości 
zarówno do unormowań obowiązujących w chwili wniesienia pozwu, jak i po 
dokonanych zmianach. Należy też zauważyć, że problematyka opłat należnych w 
sprawach gospodarczych podlegających rozpoznaniu w postępowaniu 
uproszczonym była już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który w uchwale 
z dnia 22 listopada 2006 r., III CZP 91/06 (OSNC 2007, nr 9, poz. 127) przyjął, że w 

sprawach tych pobiera się od apelacji opłatę stałą określoną w art. 28 w związku z 
art. 18 ust. 2 u.k.s.c. 
Obowiązujący w chwili wniesienia pozwu art. 19 ust. 2 u.k.s.c. stanowił, że 
czwartą część opłaty pobiera się od pozwu w postępowaniu nakazowym lub 
upominawczym, z wyłączeniem spraw podlegających rozpoznaniu w postępowaniu 
uproszczonym. Ze względu na to, że niniejsza sprawa kwalifikowała się do 
rozpoznania w trzech postępowaniach odrębnych – upominawczym, w sprawach 
gospodarczych i uproszczonym – problem sprowadził się do rozstrzygnięcia kwestii, 
czy w sprawie gospodarczej podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu 
uproszczonym pobiera się od pozwu opłatę stosunkową określoną w art. 13, czy też 
opłatę stałą przewidzianą w art. 28 u.k.s.c. 
Na rzecz tezy, że podstawę ustalenia należnej opłaty powinien stanowić art. 
13 u.k.s.c. przemawiają, zdaniem Sądu Okręgowego, dyrektywy wykładni 
systemowej, ponieważ art. 13 został umieszczony w tytule II ustawy, w dziale 1 
„Przepisy ogólne”. W tytule tym wyodrębniono ponadto dział 3 „Wysokość opłat w 
procesie”, podzielony na rozdział 1, dotyczący spraw z zakresu prawa cywilnego i 
rodzinnego, rozdział 2 dotyczący spraw gospodarczych oraz rozdział 3 dotyczący 
spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, natomiast art. 28 
przewidujący pobieranie w postępowaniu uproszczonym opłat stałych umieszczony 
został w rozdziale 1 dotyczącym spraw z zakresu prawa cywilnego i rodzinnego. 
Ponieważ regulacja taka nie została powtórzona w rozdziale 2 dotyczącym spraw 
gospodarczych, do rozdziału tego stosować należy przepisy ogólne zawarte w 
dziale 1 tytułu II, w tym wspomniany art. 13. Sąd Okręgowy powołał się przy tym na 
uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1995 r., III CZP 67/95 (OSNC 1995, 
nr 11, poz. 151) oraz z dnia 29 grudnia 1995 r., III CZP 183/95 (OSNC 1996, nr 4, 
poz. 51), które zapadły na tle podobnej systematyki rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 17 maja 1993 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w 
sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 46, poz. 210 ze zm.). Kolejnym argumentem 
przemawiającym za ustaleniem należnej opłaty na podstawie art. 13 u.k.s.c. jest, 
zdaniem Sądu Okręgowego, brak wyodrębnienia organizacyjnego w zakresie 
rozpoznawania spraw gospodarczych, do których mają zastosowanie przepisy o 
postępowaniu uproszczonym. Skoro gospodarczy charakter sprawy nakazuje jej 
rozpoznanie przez wyspecjalizowany sąd gospodarczy bez względu na wartość 
przedmiotu sporu, należy przyjąć, że strona, wnosząc do sądu gospodarczego 

sprawę o prawa majątkowe, powinna zawsze uiszczać opłatę stosunkową, 
niezależnie od tego, czy jest to sprawa podlegająca rozpoznaniu także w 
postępowaniu uproszczonym. 
Za odmiennym rozstrzygnięciem zagadnienia przemawia – zdaniem Sądu 
Okręgowego – to, że sprawy gospodarcze mieszczą się w pojęciu spraw cywilnych 
oraz że w jednostce redakcyjnej, jaką stanowi rozdział 2 działu 3 tytułu II ustawy, 
uregulowano opłaty w sprawach wyodrębnionych ze spraw cywilnych dla określonej 
dziedziny i tylko dlatego nie ma w nim mowy o sprawach gospodarczych 
podlegających rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. 
Przytoczone argumenty były uż częściowo przedmiotem rozważań Sądu 
Najwyższego przy podejmowaniu uchwały z dnia 22 listopada 2006 r., III CZP 
91/06. Sąd Najwyższy podkreślił wówczas, że przepisy dotyczące opłat w 
postępowaniu uproszczonym mają charakter wyraźnie preferencyjny oraz że 
zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2001 r., III CZP 61/01 
(OSNC 2002, nr 5, poz. 62) przepisy o postępowaniu uproszczonym stosuje się 
także w sprawach gospodarczych o roszczenia przewidziane w art. 5051 k.p.c. 
Kolizje związane z zazębianiem się i nakładaniem postępowań odrębnych należy 
natomiast rozwiązywać, stosując zasadę, że przepisy bardziej szczegółowe, a więc 
odchodzące dalej od przepisów normujących postępowanie procesowe „zwykłe” i 
nakładające na strony ostrzejsze rygory, wyprzedzają przepisy o charakterze 
ogólniejszym, których odrębności od procesu „zwykłego” są mniejsze. W 
konsekwencji, przepisy o postępowaniu uproszczonym wyprzedzają przepisy o 
postępowaniu w sprawach gospodarczych. Rozpoznanie sprawy gospodarczej w 
postępowaniu uproszczonym oznacza natomiast zastosowanie przepisów 
właściwych dla tego postępowania, w tym także przepisów dotyczących kosztów 
sądowych. Za wyłącznością unormowania przewidzianego w art. 28 u.k.s.c. – 
podkreślił Sąd Najwyższy – przemawia treść art. 5057 k.p.c., który wyłącza, w razie 
odstąpienia od postępowania uproszczonego ze względu na zawiłość sprawy lub 
potrzebę zasięgnięcia wiadomości specjalnych, możliwość uzupełnienia opłaty do 
wysokości określonej w przepisie ogólnym, jakim jest art. 13 u.k.s.c. Sąd Najwyższy 
podniósł ponadto, że w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych zasadą jest pobieranie opłaty stałej także we wskazanych w 
ustawie sprawach o prawa majątkowe (art. 12 u.k.s.c.); opłata stała wyłącza 
wówczas pobranie opłaty stosunkowej przewidzianej w art. 13 u.k.s.c. Dla spraw 

gospodarczych podlegających rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym nie ma 
wprawdzie wskazania opłaty stałej w rozdziale 2 działu 3 tytułu II ustawy, niemniej 
właściwa opłata stała dla tych spraw – skonstatował Sąd Najwyższy – została 
wskazana w art. 28 u.k.s.c. 
Sąd Najwyższy w składzie rozstrzygającym przedstawione zagadnienie 
prawne podziela stanowisko wyrażone w powołanej uchwale, z tym że w związku z 
wątpliwościami Sądu Okręgowego zachodzi – w odniesieniu do stanu prawnego 
obowiązującego przed dniem 10 marca 2007 r. – potrzeba uzupełnienia 
dotychczasowej argumentacji. 
Zgodnie z art. 13 § 1 k.p.c., jeżeli sprawa należy do trybu procesowego i ze 
względu na swój charakter kwalifikuje się do postępowania odrębnego, podlega 
rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu odrębnym, co wyraża się w 
obowiązku zastosowania przepisów danego postępowania odrębnego. 
Ustawodawca nie uzależnił zatem zastosowania przepisów o postępowaniach 
upominawczym, uproszczonym czy w sprawach gospodarczych ani od woli stron, 
ani od uznania sądu. Jednakże w sytuacji, w której sprawa przynależy do 
wszystkich wymienionych postępowań odrębnych, może dochodzić do kolizji 
między poszczególnymi przepisami kodeksu postępowania cywilnego. 
Rozstrzyganie kolizji między przepisami kodeksu dotyczącymi procesu a przepisami 
regulującymi postępowania odrębne następuje zgodnie z zasadą, że w 
postępowaniach odrębnych stosuje się w pierwszej kolejności przepisy właściwe dla 
tych postępowań, a dopiero w braku uregulowań odrębnych – przepisy ogólne 
dotyczące procesu, jeżeli nie kolidują z przepisami rządzącymi danym 
postępowaniem odrębnym. W razie zazębiania się i nakładania kilku postępowań 
odrębnych kolizje przepisów regulujących te postępowania należy natomiast 
rozwiązywać w sposób wskazany w powoływanej już uchwale Sądu Najwyższego z 
dnia 27 listopada 2001 r., III CZP 61/01, a więc, zgodnie z zasadą, że przepisy 
bardziej szczegółowe wyprzedzają przepisy o charakterze ogólniejszym. Przepisy o 
postępowaniu uproszczonym wyprzedzają zatem przepisy o postępowaniu 
upominawczym, a te z kolei wyprzedzają przepisy o postępowaniu w sprawach 
gospodarczych. Sprawy, które przynależą równocześnie do wszystkich tych 
postępowań odrębnych rozpoznaje sąd gospodarczy, z tym że postępowanie 
uproszczone zostanie wdrożone dopiero wówczas, gdy nakaz zapłaty nie będzie 

mógł być wydany lub gdy do wydania nakazu doszło, ale pozwany wniósł od niego 
sprzeciw. 
Obligatoryjny charakter wymienionych postępowań odrębnych nie pozwala 
podzielić argumentu Sądu Okręgowego odwołującego się do wyodrębnienia sądów 
gospodarczych, który miałby przemawiać za przyjęciem, że strona, wnosząc do 
sądu gospodarczego sprawę o prawa majątkowe, powinna zawsze uiszczać opłatę 
stosunkową, bez względu na to, czy jest to sprawa podlegająca rozpoznaniu także 
w postępowaniu uproszczonym. Uszło zresztą uwagi Sądu Okręgowego, że w 
niektórych sprawach rozpoznawanych przez sąd gospodarczy ustawodawca 
przewidział opłaty stałe o różnej wysokości, czego przykładem są art. 74-76 oraz 
art. 29-34 u.k.s.c. Nie można więc odwoływać się do zasady opłacania pism 
kierowanych do sądu gospodarczego opłatą stosunkową określoną w art. 13 
u.k.s.c., ponieważ zasada taka nie obowiązuje. 
Kolejny argument, zaczerpnięty z systematyki ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o 
kosztach sądowych w sprawach cywilnych, został przez Sąd Okręgowy poparty 
odwołaniem się do uchwał z dnia 7 czerwca 1995 r., III CZP 67/95, oraz z dnia 29 
grudnia 1995 r., III CZP 183/95, w których Sąd Najwyższy – stosując dyrektywy 
wykładni systemowej – przyjął, że w sprawie o opróżnienie lokalu użytkowego 
podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych 
pobiera się wpis stosunkowy przewidziany w § 1 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 17 maja 1993 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w 
sprawach cywilnych. Trzeba jednak zauważyć, że uchwały te zapadły pod rządem 
ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych 
(jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.), według której zasadą było 
pobieranie wpisu stosunkowego (art. 29). Poza tym proste przeniesienie sposobu 
argumentacji przeprowadzonej na tle innego aktu prawnego nie musi prowadzić do 
właściwego wyboru dyrektyw interpretacyjnych oraz preferowanych wartości 
potrzebnych do ich wyboru i stosowania. 
Analiza przepisów nowej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych 
pozwala stwierdzić, że ustawodawca określił wysokość należnych opłat przy 
wykorzystaniu różnorodnych kryteriów. W art. 13, zamieszczonym w dziale 1 
„Przepisy ogólne” tytułu II, wyrażona została zasada pobierania w sprawach o 
prawa majątkowe opłaty stosunkowej, natomiast w przepisach zamieszczonych w 
dalszych jednostkach redakcyjnych przewidziano wyjątkowo pobieranie opłat 

stałych. Dla wprowadzenia w sprawach o prawa majątkowe opłat stałych zamiast 
opłaty stosunkowej ustawodawca wykorzystał również różnorodne kryteria, 
najczęściej jednak kryterium rodzaju sprawy (np. art. 27 pkt 11, art. 29 pkt 3, art. 31 
pkt 1 i art. 38 ust. 1 u.k.s.c.), natomiast tylko w jednym wypadku odstąpił od opłaty 
stosunkowej na rzecz opłaty stałej ze względu na rodzaj postępowania odrębnego. 
Chodzi o art. 28 u.k.s.c., w którym wprowadzono opłatę stałą od pozwu w sprawie 
podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, uzależniając jej 
wysokość od wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu umowy. W ustawie 
nie zamieszczono przy tym odpowiednika art. 28 u.k.s.c., który określałby w sposób 
ogólny wysokość opłat w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu odrębnym w 
sprawach gospodarczych. 
Kolizję przepisów regulujących wysokość opłat od pozwu w sprawie 
podlegającej rozpoznaniu zarówno w postępowaniu upominawczym, jak i 
uproszczonym ustawodawca rozstrzygnął w art. 19 ust. 2 u.k.s.c., przyznając 
pierwszeństwo opłacie pobieranej w postępowaniu uproszczonym. Przystępując do 
rozstrzygnięcia kolizji art. 13 i 28 u.k.s.c., trzeba zauważyć, że są to przepisy tego 
samego rzędu, wobec czego usprawiedliwione jest odwołanie się do zasady lex 
specialis derogat legi generali. Ponieważ hipoteza drugiego z wymienionych 
przepisów jest węższa, przepis art. 28 u.k.s.c. uznać trzeba za szczególny w 
stosunku do art. 13 u.k.s.c. Wprowadzenie w przepisie szczególnym opłaty stałej 
wyłącza natomiast możliwość pobrania opłaty stosunkowej przewidzianej w art. 13 
u.k.s.c. Wnioskowanie takie jest uzasadnione także z tego względu, że art. 28 
u.k.s.c. jest jedynym przepisem szczególnym określającym wysokość opłaty od 
pozwu wniesionego w sprawie gospodarczej, podlegającej równocześnie 
rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. 
Na rzecz przedstawionego stanowiska – obok preferencyjnego charakteru 
opłat w postępowaniu uproszczonym, podnoszonego w uzasadnieniu uchwały z 
dnia 22 listopada 2006 r., III CZP 91/06 – przemawia także wzgląd na brak odrębnej 
regulacji wysokości opłat w sprawach gospodarczych podlegających rozpoznaniu w 
postępowaniu uproszczonym, w takim wypadku bowiem lege non distinguente nec 
nostrum est distinguere nie należy dokonywać takiego rozróżnienia w drodze 
wykładni. 
Argumenty odwołujące się do wykładni systemowej – wbrew odmiennej ocenie 
Sądu Okręgowego – nie powinny mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia 

analizowanego zagadnienia prawnego co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, 
katalog spraw wymienionych w rozdziale 2 „Sprawy gospodarcze” działu 3 
„Wysokość opłat w procesie”, nie ma charakteru zamkniętego, nie obejmuje bowiem 
wszystkich spraw podlegających rozpoznaniu w postępowaniu odrębnym w 
sprawach gospodarczych. Przykładowo tylko można wskazać na sprawy o ochronę 
dóbr osobistych, o naruszenie posiadania lub o opróżnienie lokalu o innym 
przeznaczeniu, które mogą być także rozpoznawane w postępowaniu odrębnym w 
sprawach gospodarczych, a wysokość należnych w nich opłat określona została w 
przepisach zamieszczonych w rozdziale 1 działu 3, dotyczącym opłat w sprawach z 
zakresu prawa cywilnego i rodzinnego. Po drugie, sprawy gospodarcze – jak wynika 
z art. 4791 § 1 k.p.c. – muszą wyrastać ze stosunków cywilnych, są zatem również 
sprawami cywilnymi i nie ma przeszkód do stosowania w nich przepisów zawartych 
w rozdziale 1 działu 2 tytułu II ustawy, regulujących wysokość opłat w sprawach z 
zakresu prawa cywilnego. 
Nawiązując do wspomnianej na wstępie zmiany stanu prawnego, trzeba 
zauważyć, że spośród przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych, które miały znaczenie dla prowadzonych rozważań, zmianie uległy art. 
19 ust. 2 i 4 u.k.s.c. W nadanym im nowym brzmieniu dotyczą one wyłącznie 
wysokości opłat pobieranych od pozwu w postępowaniu nakazowym oraz od 
zarzutów wniesionych od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym. 
Skoro nie dotyczą już wysokości opłat w postępowaniu upominawczym, nie 
dochodzi do kolizji z przepisami regulującymi wysokość opłat od pozwu w sprawie 
podlegającej jednocześnie rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, 
rozstrzygnięcia wymaga zatem – tak jak poprzednio – jedynie kolizja przepisów art. 
13 i 28 u.k.s.c. 
Argumentacja przytoczona na uzasadnienie przyjętego sposobu 
rozstrzygnięcia tej kolizji pozostaje w przeważającej części aktualna, trzeba jednak 
zauważyć, że wobec wprowadzenia z dniem 20 marca 2007 r. przepisu art. 4791a 
k.p.c. zmianie uległ sposób rozstrzygania kolizji związanych z zazębianiem się i 
nakładaniem postępowań odrębnych; zgodnie z tym przepisem, w sprawach 
gospodarczych rozpoznawanych według przepisów działu IVa, przepisy o innych 
postępowaniach odrębnych stosuje się w zakresie, w którym nie są one sprzeczne 
z przepisami tego działu. Oznacza to, że w sytuacji, w której sprawa przynależy do 
kilku postępowań odrębnych, a jednym z nich jest postępowanie w sprawach 

gospodarczych, pierwszeństwo mają przepisy kodeksu o postępowaniu w sprawach 
gospodarczych; odmiennie zatem niż poprzednio, przepisy o postępowaniu w 
sprawach gospodarczych wyprzedzają przepisy o postępowaniu uproszczonym. 
Zmiana ta nie powinna jednak wpływać na sposób rozstrzygnięcia przedstawionego 
zagadnienia prawnego, skoro sprawa nadal podlega rozpoznaniu zarówno w 
postępowaniu w sprawach gospodarczych, jak i w postępowaniu uproszczonym, a 
pozostałe argumenty przemawiające za przedstawionym sposobem rozstrzygnięcia 
rozważanego zagadnienia nie utraciły aktualności. 
Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. 
rozstrzygnął przedstawione zagadnienie prawne, jak w uchwale.