Orzeczenie · 2008-02-21

III CZP 137/07

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2008-02-21
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokanajwyższy
egzekucja z nieruchomościprzybiciespółka z o.o.zgoda wspólnikówk.s.h.zarząd spółkilicytacjasąd najwyższyuchwała

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności udzielenia przybicia własności nieruchomości (lub użytkowania wieczystego) na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w sytuacji, gdy spółka uczestniczy w licytacji egzekucyjnej bez uchwały wspólników wyrażającej zgodę na nabycie. Sąd Rejonowy w Kielcach udzielił przybicia prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z budynkami na rzecz spółki "K.G.I." za cenę 803 000 zł. Spółka "K.G.I.", która wygrała licytację, złożyła następnie pismo z wnioskiem o odmowę przybicia, powołując się na naruszenie art. 228 pkt 4 k.s.h., gdyż umowa spółki nie wyłączała konieczności uzyskania zgody wspólników na nabycie nieruchomości, a zarząd złożył oświadczenie o braku zamiaru wyrażenia takiej zgody. Sąd Rejonowy nie podzielił tego stanowiska, wskazując, że do nabycia dochodzi na etapie przysądzenia własności, a do tego czasu braki mogą być usunięte. Sąd Najwyższy, rozpatrując przedstawione zagadnienie prawne, przyjął ścisłą wykładnię art. 228 pkt 4 k.s.h., zgodnie z którą obowiązek uzyskania zgody wspólników dotyczy samego nabycia nieruchomości, a nie czynności przygotowawczych, takich jak udział w licytacji. Podkreślono, że sankcja z art. 17 k.s.h. pozwala na późniejsze zatwierdzenie czynności przez wspólników, co oznacza, że czynność zarządu bez uchwały jest ważna w chwili jej dokonania. W związku z tym, dopuszczenie spółki do licytacji, nawet bez uchwały wspólników, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania uzasadniającego odmowę przybicia. Sąd Najwyższy stwierdził również, że upływ dwumiesięcznego terminu na wyrażenie zgody przez wspólników po udzieleniu przybicia, lecz przed jego uprawomocnieniem, nie jest nową okolicznością, którą sąd drugiej instancji powinien uwzględnić przy rozpoznawaniu zażalenia, gdyż samo przybicie nie wywołuje skutków rzeczowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 228 pkt 4 k.s.h. w kontekście licytacji egzekucyjnych oraz dopuszczalność przybicia nieruchomości na rzecz spółki z o.o. bez uprzedniej uchwały wspólników.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji licytacji egzekucyjnej i przybicia nieruchomości, z uwzględnieniem przepisów k.p.c. i k.s.h.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wobec unormowania zawartego w art. 17 § 2 k.s.h. w związku z art. 228 pkt 4 k.s.h. dopuszczalne jest udzielenie przybicia własności nieruchomości (wieczystego użytkowania) na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentowanej w toku likwidacji przez zarząd, bez uchwały wspólników wyrażającej zgodę na nabycie nieruchomości (wieczystego użytkowania) w sytuacji, gdy umowa spółki nie wyłącza konieczności uzyskania takiej zgody i w sytuacji, gdy przed wydaniem postanowienia o przybiciu zarząd spółki składa oświadczenie o braku zamiaru wyrażenia zgody przez wspólników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest udzielenie przybicia własności nieruchomości (użytkowania wieczystego) na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, bez uchwały wspólników wyrażającej zgodę na nabycie nieruchomości (użytkowania wieczystego), w sytuacji gdy umowa spółki nie wyłącza konieczności uzyskania takiej zgody oraz gdy przed wydaniem postanowienia o przybiciu zarząd spółki złożył oświadczenie o braku zamiaru wyrażenia zgody przez wspólników.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przyjął ścisłą wykładnię art. 228 pkt 4 k.s.h., zgodnie z którą obowiązek uzyskania zgody wspólników dotyczy samego nabycia nieruchomości, a nie czynności przygotowawczych, takich jak udział w licytacji. Sankcja z art. 17 k.s.h. pozwala na późniejsze zatwierdzenie czynności przez wspólników, co oznacza, że czynność zarządu bez uchwały jest ważna w chwili jej dokonania. Udział spółki w licytacji bez uchwały wspólników nie stanowi naruszenia przepisów postępowania.

Czy brak wydania w terminie 2 miesięcy, przewidzianej w art. 17 § 2 k.s.h. uchwały wspólników zatwierdzającej czynność zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością po udzieleniu przybicia własności nieruchomości (wieczystego użytkowania), lecz przed jego uprawomocnieniem się stanowi nową okoliczność, którą Sąd drugiej instancji winien uwzględnić przy wydawaniu rozstrzygnięcia na podstawie art. 382 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. jako przesłankę odmowy udzielenia przybicia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niewyrażenie przez wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zgody na nabycie nieruchomości (użytkowania wieczystego) nie stanowi okoliczności, którą powinien uwzględnić sąd drugiej instancji przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie o przybiciu.

Uzasadnienie

Udzielenie przybicia nie wywołuje skutków rzeczowych (rozporządzających), a zgoda wspólników jest dla niego obojętna. Upływ terminu dwóch miesięcy określonego w art. 17 § 2 k.s.h. nie jest nową okolicznością, która mogłaby uzasadniać odmowę udzielenia przybicia, ponieważ nawet sąd drugiej instancji, utrzymując w mocy postanowienie o przybiciu, nie doprowadzi do nabycia własności przez spółkę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała

Strony

NazwaTypRola
Marian M.osoba_fizycznawierzyciel
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w K.instytucjawierzyciel
"P.B.R.B.", sp. z o.o. w K.spółkawierzyciel
Gmina K.instytucjawierzyciel
"I.L." w K.spółkadłużnik
"K.G.I.", sp. z o.o. w K.spółkauczestnik postępowania / wnioskodawca przybicia

Przepisy (12)

Główne

k.s.h. art. 17 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Umożliwia wyrażenie przez wspólników zgody ex post na czynność zarządu dokonaną bez wymaganej uchwały, co sprawia, że czynność jest ważna w chwili jej dokonania, a dopiero upływ dwóch miesięcy i brak zgody czyni ją nieważną.

k.s.h. art. 228 § pkt 4

Kodeks spółek handlowych

Wymaga uchwały wspólników do nabycia nieruchomości (lub użytkowania wieczystego). Sąd przyjął ścisłą wykładnię, że dotyczy to samego nabycia, a nie czynności przygotowawczych jak udział w licytacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 921

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1004

Kodeks postępowania cywilnego

Stosuje się odpowiednio do egzekucji z prawa użytkowania wieczystego gruntu.

k.p.c. art. 987

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wydaje postanowienie w sprawie udzielenia przybicia na posiedzeniu jawnym.

k.p.c. art. 991

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawy odmowy udzielenia przybicia.

k.p.c. art. 999 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

k.s.h. art. 201

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 204

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 205

Kodeks spółek handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ścisła wykładnia art. 228 pkt 4 k.s.h. ogranicza obowiązek uzyskania zgody wspólników do samego nabycia nieruchomości, a nie do czynności przygotowawczych. • Czynność zarządu dokonana bez wymaganej uchwały wspólników jest ważna w chwili jej dokonania, a sankcja nieważności następuje dopiero po upływie 2 miesięcy bez zgody. • Przybicie własności nie jest czynnością rozporządzającą, dlatego zgoda wspólników nie jest wymagana na tym etapie postępowania egzekucyjnego. • Brak uchwały wspólników po udzieleniu przybicia, lecz przed jego uprawomocnieniem, nie stanowi nowej okoliczności uzasadniającej odmowę przybicia.

Odrzucone argumenty

Udział spółki w licytacji bez uchwały wspólników wyrażającej zgodę na nabycie nieruchomości stanowi naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające odmowę przybicia. • Brak uchwały wspólników zatwierdzającej nabycie nieruchomości przed uprawomocnieniem się przybicia jest nową okolicznością, którą sąd drugiej instancji powinien uwzględnić.

Godne uwagi sformułowania

Dopuszczalne jest udzielenie przybicia własności nieruchomości (użytkowania wieczystego) na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, bez uchwały wspólników wyrażającej zgodę na nabycie nieruchomości (użytkowania wieczystego), w sytuacji gdy umowa spółki nie wyłącza konieczności uzyskania takiej zgody oraz gdy przed wydaniem postanowienia o przybiciu zarząd spółki złożył oświadczenie o braku zamiaru wyrażenia zgody przez wspólników. • Niewyrażenie przez wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zgody na nabycie nieruchomości (użytkowania wieczystego) nie stanowi okoliczności, którą powinien uwzględnić sąd drugiej instancji przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie o przybiciu. • Należy zdecydowanie opowiedzieć się ścisłą interpretacją art. 228 pkt 4 k.s.h. • Skoro udzielenie przybicia nie wywołuje skutków rzeczowych (rozporządzających), zgoda wspólników jest dla niego obojętna.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 228 pkt 4 k.s.h. w kontekście licytacji egzekucyjnych oraz dopuszczalność przybicia nieruchomości na rzecz spółki z o.o. bez uprzedniej uchwały wspólników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji licytacji egzekucyjnej i przybicia nieruchomości, z uwzględnieniem przepisów k.p.c. i k.s.h.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla spółek z o.o. uczestniczących w przetargach i licytacjach, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego ma istotne znaczenie dla ich obrotu prawnego.

Spółka z o.o. kupuje nieruchomość na licytacji bez zgody wspólników? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 803 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst