Orzeczenie · 2023-10-04

III CZP 130/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2023-10-04
SNCywilneprawo rodzinneŚrednianajwyższy
alimentynieletniskład orzekającyprzydział sprawniezmienność składuSąd Najwyższyzagadnienie prawnepostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej umorzył postępowanie w sprawie przedstawienia zagadnienia prawnego, które zostało zainicjowane przez Sąd Rejonowy w Słupcy. Zagadnienie dotyczyło zgodności z prawem przydziału sędziego referenta do rozpoznania zażalenia na postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia alimentacyjnego, w kontekście zasady niezmienności składu orzekającego (art. 47b Prawa o ustroju sądów powszechnych). Sąd Rejonowy powziął wątpliwości, czy sposób losowania składu sądu, w tym uwzględnienie sędziów z innego wydziału, nie naruszył przepisów. Jednakże, zanim Sąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie, powódka cofnęła swoje zażalenie, a Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w sprawie głównej. Wobec tych okoliczności, Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do rozstrzygania przedstawionego zagadnienia prawnego, ponieważ postępowanie, które miało być przedmiotem rozpoznania przez sąd niższej instancji, zostało zakończone. Sąd Najwyższy powołał się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące umorzenia postępowania w przypadku cofnięcia środka zaskarżenia lub umorzenia postępowania przez sąd niższej instancji. Dodatkowo, Sąd Najwyższy odniósł się do kwestii proceduralnych związanych z przydziałem spraw, wyjaśniając, że zasady te są regulowane przez Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz Regulamin urzędowania sądów powszechnych, a przydział spraw powinien następować losowo przez system SLPS lub zarządzeniem prezesa sądu, a nie automatycznie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zasad przydziału spraw sędziom, umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia środka zaskarżenia lub umorzenia postępowania przez sąd niższej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji przepisów o organizacji pracy sądów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sytuacji gdy w danym wydziale orzeka wyłącznie dwóch sędziów (z czego jeden wyłączony od losowania), Prezes Sądu, orzekający w tym wydziale, któremu sprawa jest przydzielona zgodnie z podziałem czynności, kierując sprawę do losowania i wyznaczając do udziału w nim innych sędziów, narusza zasadę niezmienności składu wynikającą z art. 47b Prawa o ustroju sądów powszechnych?

Odpowiedź sądu

Nie, nie narusza, jeśli nie doszło do automatycznego przydzielenia sprawy innemu sędziemu bez losowania lub zarządzenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zasady przydziału spraw reguluje Prawo o ustroju sądów powszechnych i Regulamin urzędowania sądów. Przydział powinien być losowy przez SLPS lub zarządzeniem prezesa. Brak jest automatycznego przydziału. Kompetencja prezesa sądu do ustalenia składu sędziów biorących udział w losowaniu, w tym z innych wydziałów, wynika z § 47 Regulaminu.

Czy Sąd powołany do rozpoznania zażalenia, stwierdziwszy naruszenie zasady niezmienności składu, jest zobowiązany rozpoznać zażalenie, czy też właściwy jest sąd w składzie sędziego referenta, któremu sprawa została pierwotnie przydzielona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w tej sprawie z uwagi na cofnięcie zażalenia i umorzenie postępowania przez sąd niższej instancji, co czyniło rozstrzygnięcie zagadnienia niedopuszczalnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie na podstawie art. 355 w zw. z art. 391 § 1 i art. 390 § 1 k.p.c., w zw. z art. 398^21 k.p.c., ponieważ cofnięcie zażalenia przez powódkę i umorzenie postępowania przez Sąd Rejonowy sprawiły, że rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego stało się niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
R. R.osoba_fizycznapowódka
K. R.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

p.u.s.p. art. 47b § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sprawy są przydzielane sędziom i asesorom sądowym losowo, w ramach poszczególnych kategorii spraw, chyba że sprawa podlega przydziałowi sędziemu pełniącemu dyżur.

regulamin sądowy art. 43 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości Regulamin urzędowania sądów powszechnych

Sprawy są przydzielane losowo sędziom jako referentom, zgodnie z podziałem czynności, przez SLPS, oddzielnie dla każdego repertorium, wykazu lub innego urządzenia ewidencyjnego, chyba że przepisy niniejszego rozporządzenia przewidują inne zasady przydziału. Przydziału przez SLPS nie stosuje się, jeżeli tylko jeden sędzia uczestniczy w przydziale spraw danego rodzaju.

regulamin sądowy art. 47

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości Regulamin urzędowania sądów powszechnych

Jeżeli zachodzi potrzeba wyznaczenia do udziału w losowaniu sędziego orzekającego w innym wydziale, prezes sądu określa wydział lub inną zasadę ustalenia sędziów biorących udział w losowaniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozstrzyga jedynie tego rodzaju zagadnienia prawne, które budzą poważne wątpliwości i jednocześnie mają znaczenie dla sposobu rozpoznania apelacji (zażalenia).

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Cofnięcie przez stronę apelacji lub zażalenia w postępowaniu odwoławczym, wywołanym ich wniesieniem, uzasadnia umorzenie takiego postępowania.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Cofnięcie przez stronę apelacji lub zażalenia w postępowaniu odwoławczym, wywołanym ich wniesieniem, uzasadnia umorzenie takiego postępowania.

regulamin sądowy art. 74 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości Regulamin urzędowania sądów powszechnych

W aktach spraw przydzielonych przez SLPS, zamieszcza się wydruk raportu z losowania. W pozostałych sprawach przewodniczący wydziału wydaje zarządzenie o przydziale, chyba że sprawa została przydzielona przez inne narzędzie informatyczne.

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umarza postępowanie, gdy strony zawarły ugodę lub gdy cofnięto pozew.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie przed Sądem Najwyższym toczy się według przepisów o postępowaniu apelacyjnym, z pewnymi modyfikacjami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cofnięcie zażalenia przez powódkę uzasadnia umorzenie postępowania przed Sądem Najwyższym. • Umorzenie postępowania przez Sąd Rejonowy czyni rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego niedopuszczalnym. • Prezes sądu ma kompetencję do ustalenia składu sędziów biorących udział w losowaniu, w tym z innych wydziałów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy rozstrzyga jedynie tego rodzaju zagadnienia prawne, które budzą poważne wątpliwości i jednocześnie mają znaczenie dla sposobu rozpoznania apelacji (zażalenia). • Cofnięcie przez stronę apelacji lub zażalenia w postępowaniu odwoławczym, wywołanym ich wniesieniem, uzasadnia umorzenie takiego postępowania. • Przydziału przez SLPS nie stosuje się, jeżeli tylko jeden sędzia uczestniczy w przydziale spraw danego rodzaju. • Forma pytania prawnego do Sądu Najwyższego nie może służyć rozstrzyganiu sporów natury administracyjnej, a jedynie powinna być powiązana z potrzebą rozstrzygnięcia konkretnej zawisłej przed nim sprawy.

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący

Maciej Kowalski

sprawozdawca

Krzysztof Wesołowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad przydziału spraw sędziom, umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia środka zaskarżenia lub umorzenia postępowania przez sąd niższej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji przepisów o organizacji pracy sądów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z organizacją pracy sądów i przydziałem spraw, co jest istotne dla prawników praktyków. Jednakże, ostateczne umorzenie postępowania ogranicza jej praktyczne znaczenie jako precedensu.

Jak organizacja pracy sądu wpływa na sprawiedliwość? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przydziału spraw.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst