III CZP 13/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia odszkodowawczego niepublicznego przedszkola wobec gminy z tytułu niewypłacenia dotacji w pełnej wysokości. Sąd Apelacyjny powziął wątpliwości prawne i przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie, czy szkodą jest sama różnica między dotacją należną a wypłaconą, czy też konieczne jest wykazanie poniesienia wydatków. Sąd Najwyższy w powiększonym składzie siedmiu sędziów odmówił podjęcia uchwały. Uzasadnieniem była wadliwość składu orzekającego, który wydał postanowienie o przedstawieniu zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo dotyczące wadliwości składów sądów wynikających z naruszeń procedury powoływania sędziów, w tym uchwałę Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I – 4110-1/2020), która uzyskała status zasady prawnej. Podkreślono, że w obliczu wadliwości składu, który przedstawił zagadnienie, Sąd Najwyższy w powiększonym składzie nie może merytorycznie rozstrzygać sprawy, aby zapewnić zgodność z Konstytucją RP, Kartą Praw Podstawowych i Konwencją o ochronie praw człowieka.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że wadliwy skład sądu uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, nawet w postępowaniu o uchwałę SN.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości składu SN wynikającej z procedury powoływania sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w ramach roszczenia odszkodowawczego podmiotu prowadzącego przedszkole niepubliczne względem gminy po upływie terminu do wypłaty dotacji, szkodę stanowi sama różnica między kwotą dotacji należnej a kwotą faktycznie wypłaconą, czy też dla powstania szkody konieczne jest wykazanie, że prowadzący przedszkole poniósł wydatki, na które liczył pokryć z dotacji?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały z powodu wadliwego składu orzekającego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, ponieważ postanowienie o przedstawieniu zagadnienia prawnego zostało wydane przez wadliwy skład sądu, co narusza konstytucyjne gwarancje prawa do sądu.
Czy postanowienie o przedstawieniu zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego zostało wydane przez sąd prawidłowo ustanowiony, zgodnie z wymogami Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych i Konwencji o ochronie praw człowieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie zostało wydane przez wadliwy skład sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w powiększonym składzie stwierdził, że postanowienie o przedstawieniu zagadnienia prawnego zostało wydane przez skład, w którym zasiadały osoby powołane na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co stanowi naruszenie prawa do sądu ustanowionego ustawą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. spółki akcyjnej w W. | spółka | powód |
| Gminy Ż. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.s.o. art. 90 § ust. 2b
Ustawa o systemie oświaty
Przepis regulujący wysokość dotacji dla niepublicznych przedszkoli. Interpretacja jego stosowania była przedmiotem sporu.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o odszkodowanie za nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przedstawienie zagadnienia prawnego składowi powiększonemu Sądu Najwyższego.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy sąd.
Pomocnicze
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej za niezgodne z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Reguluje zasady naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki nieważności postępowania, w tym udział w składzie sądu osoby niepowołanej.
u.S.N. art. 87 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa status prawny uchwał Sądu Najwyższego.
u.S.N. art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa moc wiążącą uchwał Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o przedstawieniu zagadnienia prawnego zostało wydane przez wadliwy skład Sądu Najwyższego, co narusza prawo do sądu ustanowionego ustawą.
Godne uwagi sformułowania
każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy (...) niezależny, bezstronny i niezawisły sąd • postanowienie w tym przedmiocie zostało wydane przez wadliwy skład • nie można przyjąć, że w takiej sytuacji szkoda ograniczona jest do kwoty takich wydatków • zasada pierwszeństwa prawa unijnego • sąd krajowy powinien wykorzystać wszystkie dostępne w krajowym porządku prawnym środki prawne zapewniające ochronę jednostki przez umożliwienie jej dostępu do sądu spełniającego wymagania z art. 47 KPP
Skład orzekający
Władysław Pawlak
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Dończyk
członek
Paweł Grzegorczyk
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Agnieszka Piotrowska
członek
Marta Romańska
członek
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że wadliwy skład sądu uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, nawet w postępowaniu o uchwałę SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości składu SN wynikającej z procedury powoływania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i prawa do sądu, a także pokazuje, jak problemy proceduralne mogą wpływać na merytoryczne rozstrzygnięcia, nawet na najwyższym szczeblu.
“Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął kluczowej kwestii prawnej. Dlaczego?”
Dane finansowe
WPS: 277 714,03 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.