III CZP 13/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Szczecinie, dotyczące interpretacji art. 976 § 1 k.p.c. w kontekście licytacji nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Głównym problemem było ustalenie, czy krąg podmiotów wyłączonych z licytacji, obejmujący m.in. dziecko dłużnika, należy rozszerzyć na małżonka dziecka dłużnika (zięcia), zwłaszcza gdy nabywana nieruchomość miałaby wejść do ich majątku wspólnego. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości, czy dopuszczenie zięcia do przetargu nie stanowi obejścia przepisów i czy w takim przypadku nie jest wymagana zgoda jego małżonka na mocy art. 37 § 1 pkt 1 k.r.o. Sąd Najwyższy, analizując cel przepisu art. 976 § 1 k.p.c., który ma chronić interes wierzyciela i zapewnić rzetelność postępowania, stwierdził, że przepis ten określa wyczerpująco podmioty, których udział w licytacji jest wyłączony. W związku z tym, jeśli zięć nie jest dzieckiem dłużnika, nie podlega wyłączeniu. Odnosząc się do drugiego zagadnienia, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nabycie nieruchomości w drodze egzekucji sądowej następuje w wyniku aktu jurysdykcyjnego (przysądzenia własności), a nie czynności prawnej. Dlatego też przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące zgody małżonka na czynności prawne (art. 37 k.r.o.) nie mają zastosowania w tym przypadku. Uchwała podkreśla autonomiczność postępowania egzekucyjnego i jego cel, jakim jest zaspokojenie wierzyciela.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia z licytacji nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym oraz stosowania przepisów prawa rodzinnego w kontekście nabycia nieruchomości przez małżonków w drodze egzekucji.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości przez małżonka dziecka dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 976 § 1 k.p.c. dopuszcza rozszerzenie kręgu podmiotów wyłączonych z licytacji nieruchomości na małżonka dziecka dłużnika (zięcia), jeżeli nabywana nieruchomość wejdzie w skład majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 976 § 1 k.p.c. określa wyczerpująco podmioty, których udział w licytacji nieruchomości dłużnika jest wyłączony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 976 § 1 k.p.c. zawiera zamknięty katalog wyłączeń, a wykładnia językowa jest wystarczająca do ustalenia treści normy. Nie ma podstaw do rozszerzającej interpretacji tego przepisu.
Czy do skutecznego nabycia własności nieruchomości zbywanej w trybie postępowania egzekucyjnego, która wejdzie w skład majątku wspólnego, konieczna jest zgoda małżonka osoby uczestniczącej w przetargu (zięcia dłużnika) w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.r.o.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do nabycia własności nieruchomości w toku egzekucji sądowej art. 37 k.r.o. nie ma zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nabycie nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym następuje w drodze aktu jurysdykcyjnego (przysądzenia własności), a nie czynności prawnej. Dlatego też przepisy k.r.o. dotyczące zgody małżonka na czynności prawne nie mają zastosowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank Spółdzielczy w G. | spółka | wierzyciel |
| Artur P. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| Jolanta P. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| Jan Z. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Janina Z. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Tomasz M. | osoba_fizyczna | licytant |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 976 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wyczerpująco podmioty, których udział w licytacji nieruchomości dłużnika jest wyłączony.
Pomocnicze
k.r.o. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Nie ma zastosowania do nabycia własności nieruchomości w toku egzekucji sądowej.
k.p.c. art. 972
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada jawności i wolnego udziału w przetargu.
k.p.c. art. 999
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące przysądzenia własności.
k.p.c. art. 1003
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące przysądzenia własności.
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchwały Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 976 § 1 k.p.c. zawiera wyczerpujące wyliczenie podmiotów wyłączonych z licytacji. • Nabycie nieruchomości w drodze egzekucji sądowej następuje w wyniku aktu jurysdykcyjnego, a nie czynności prawnej, co wyłącza stosowanie art. 37 k.r.o.
Odrzucone argumenty
Możliwość rozszerzającej wykładni art. 976 § 1 k.p.c. na małżonka dziecka dłużnika. • Konieczność stosowania art. 37 k.r.o. do nabycia nieruchomości przez małżonka uczestnika przetargu.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 976 § 1 k.p.c. określa wyczerpująco podmioty, których udział w licytacji nieruchomości dłużnika jest wyłączony. • Do nabycia własności nieruchomości w toku egzekucji sądowej art. 37 k.r.o. nie ma zastosowania. • Wyjątek od tej zasady został wprowadzony w art. 976 § 1 k.p.c., przede wszystkim dla ochrony interesu wierzyciela, a także skuteczności, powagi i rzetelności postępowania egzekucyjnego. • Nabycie nieruchomości w toku egzekucji sądowej następuje w wyniku aktu jurysdykcyjnego – przysądzenia własności, którego podstawą jest uzyskanie przybicia.
Skład orzekający
Marek Sychowicz
przewodniczący
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Zbigniew Strus
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia z licytacji nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym oraz stosowania przepisów prawa rodzinnego w kontekście nabycia nieruchomości przez małżonków w drodze egzekucji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości przez małżonka dziecka dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w postępowaniu egzekucyjnym, które może mieć wpływ na sytuację majątkową małżonków i wierzycieli. Rozstrzygnięcie SN jest jasne i precyzyjne.
“Czy zięć może kupić nieruchomość od teścia na licytacji? SN wyjaśnia!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.