III CZP 13/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Szczecinie, dotyczące interpretacji art. 976 § 1 k.p.c. w kontekście licytacji nieruchomości przez zięcia dłużnika, który pozostaje we wspólności majątkowej z córką dłużnika. Pierwsze pytanie dotyczyło możliwości rozszerzenia kręgu podmiotów wyłączonych z licytacji na małżonka dziecka dłużnika. Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 976 § 1 k.p.c. określa wyczerpująco podmioty, których udział w licytacji jest wyłączony, co oznacza, że nie można rozszerzać tego kręgu na zięcia dłużnika. Drugie zagadnienie dotyczyło stosowania art. 37 § 1 pkt 1 k.r.o. w przypadku nabycia nieruchomości przez zięcia wchodzącej w skład majątku wspólnego. Sąd Najwyższy uznał, że art. 37 k.r.o. nie ma zastosowania do nabycia własności nieruchomości w toku egzekucji sądowej, ponieważ nabycie to następuje w drodze aktu jurysdykcyjnego (przysądzenia własności), a nie czynności prawnej. Podkreślono, że celem postępowania egzekucyjnego jest zaspokojenie wierzyciela, a wprowadzanie ograniczeń wynikających z prawa rodzinnego mogłoby prowadzić do niepewności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 976 § 1 k.p.c. w kontekście licytacji przez osoby bliskie dłużnika oraz stosowanie art. 37 k.r.o. w postępowaniu egzekucyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości w drodze egzekucji sądowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 976 § 1 k.p.c. dopuszcza rozszerzenie kręgu podmiotów wyłączonych z licytacji nieruchomości na małżonka dziecka dłużnika (zięcia), jeżeli nabywana nieruchomość wejdzie w skład majątku wspólnego licytanta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 976 § 1 k.p.c. określa wyczerpująco podmioty, których udział w licytacji nieruchomości dłużnika jest wyłączony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia językowa art. 976 § 1 k.p.c. jest jednoznaczna i nie pozwala na rozszerzanie kręgu podmiotów wyłączonych z licytacji. Brak jest podstaw do stosowania innych metod wykładni, gdyż nie zachodzi wypadek nieracjonalnego bądź absurdalnego skutku takiej interpretacji.
Czy do skutecznego nabycia własności nieruchomości zbywanej w trybie postępowania egzekucyjnego, która wejdzie w skład majątku wspólnego, konieczna jest zgoda małżonka osoby uczestniczącej w przetargu – w rozumieniu przepisu art. 37 § 1 pkt 1 k.r.o.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do nabycia własności nieruchomości w toku egzekucji sądowej art. 37 k.r.o. nie ma zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nabycie nieruchomości w drodze egzekucji sądowej następuje w wyniku aktu jurysdykcyjnego (przysądzenia własności), a nie czynności prawnej. Specyfika przetargu, wymóg przybicia oraz odrębne regulacje dotyczące skutków przejścia własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym (art. 999-1003 k.p.c.) przemawiają za odmiennością i autonomicznością przysądzenia własności w porównaniu do nabycia jej w drodze czynności prawnej. Wprowadzenie ograniczeń z prawa rodzinnego mogłoby prowadzić do niepewności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank Spółdzielczy w G. | instytucja | wierzyciel |
| Artur P. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| Jolanta P. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| Jan Z. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Janina Z. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Tomasz M. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 976 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wyczerpująco podmioty, których udział w licytacji nieruchomości dłużnika jest wyłączony.
Pomocnicze
k.r.o. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Nie ma zastosowania do nabycia własności nieruchomości w toku egzekucji sądowej.
k.p.c. art. 972
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 999
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1003
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 976 § 1 k.p.c. zawiera wyczerpujące wyliczenie podmiotów wyłączonych z licytacji. • Nabycie nieruchomości w drodze egzekucji sądowej nie jest czynnością prawną, do której stosuje się art. 37 k.r.o.
Odrzucone argumenty
Możliwość rozszerzającej wykładni art. 976 § 1 k.p.c. na małżonka dziecka dłużnika. • Konieczność uzyskania zgody małżonka na nabycie nieruchomości w drodze egzekucji na podstawie art. 37 k.r.o.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 976 § 1 k.p.c. określa wyczerpująco podmioty, których udział w licytacji nieruchomości dłużnika jest wyłączony. • Do nabycia własności nieruchomości w toku egzekucji sądowej art. 37 k.r.o. nie ma zastosowania. • Wyjątek od zasady wolnego udziału w przetargu został wprowadzony w art. 976 § 1 k.p.c., przede wszystkim dla ochrony interesu wierzyciela, a także skuteczności, powagi i rzetelności postępowania egzekucyjnego. • Nabycie mienia przez pozostającą w związku małżeńskim osobę nieobjętą zakazem (ograniczeniem) nie pozbawia jej małżonka uprawnień wynikających z prawa rodzinnego, a tym samym nie stanowi obejścia ustawy. • Skutek, tj. przeniesienie własności nie następuje w wyniku czynności prawnej, lecz aktu jurysdykcyjnego – przysądzenia własności, którego podstawą jest uzyskanie przybicia.
Skład orzekający
Marek Sychowicz
przewodniczący
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Zbigniew Strus
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 976 § 1 k.p.c. w kontekście licytacji przez osoby bliskie dłużnika oraz stosowanie art. 37 k.r.o. w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości w drodze egzekucji sądowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące licytacji komorniczych i stosowania przepisów prawa rodzinnego w kontekście egzekucji, co jest ważne dla praktyków prawa.
“Czy zięć może kupić dom dłużnika na licytacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.