Orzeczenie · 2006-12-15

III CZP 126/06

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2006-12-15

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy

art. 320 k.p.c.odsetkirozłożenie na ratyświadczenie pieniężnetermin płatnościuchwała SNwierzycieldłużnikkoszty postępowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Krakowie, dotyczące aktualności uchwały składu siedmiu sędziów z 1970 r. (III PZP 11/70), która stanowiła, że rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty na podstawie art. 320 k.p.c. skutkuje brakiem odsetek od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat. Sąd Okręgowy powziął wątpliwość, czy uchwała ta, wydana w innej rzeczywistości ustrojowej i gospodarczej, zachowała aktualność, sugerując, że jej stosowanie może krzywdzić wierzycieli. Sąd Najwyższy, po analizie charakteru art. 320 k.p.c. jako przepisu o charakterze materialnoprawnym, który modyfikuje treść stosunku cywilnoprawnego i uchyla stan opóźnienia dłużnika, potwierdził, że uchwała z 1970 r. jest nadal aktualna. Podkreślono, że przepis art. 320 k.p.c. ma charakter wyjątkowy i może być stosowany jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, biorąc pod uwagę sytuację majątkową dłużnika, co służy nie tylko interesom stron, ale także interesom ogólnym i jest zgodne z Konstytucją.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie skutków prawnych rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty na podstawie art. 320 k.p.c., w szczególności w zakresie braku naliczania odsetek od ratalnych świadczeń.

Ograniczenia stosowania

Stosowanie art. 320 k.p.c. jest dopuszczalne jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, z uwzględnieniem sytuacji majątkowej dłużnika.

Zagadnienia prawne (1)

Czy uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1970 r., PZP 11/70, w części dotyczącej skutków rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty na podstawie art. 320 k.p.c. w zakresie braku odsetek od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat, zachowała swoją aktualność w obowiązującym systemie prawnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała ta zachowała swoją aktualność.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 320 k.p.c. ma charakter materialnoprawny i modyfikuje treść stosunku cywilnoprawnego, zastępując obowiązek jednorazowej zapłaty obowiązkiem zapłaty rat. Wyrok rozkładający świadczenie na raty ma charakter konstytutywny i uchyla stan opóźnienia dłużnika od dnia wydania wyroku. Wykładnia ta nie jest zależna od ustroju i jest zgodna z Konstytucją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchwała

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A., IV Inspektorat w K.	spółka	powód
Agata S.	osoba_fizyczna	pozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis o charakterze materialnoprawnym, który w szczególnie uzasadnionych wypadkach pozwala na rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty, modyfikując tym samym termin spełnienia świadczenia i uchylając stan opóźnienia dłużnika od daty wyroku.

Pomocnicze

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

k.c. art. 501

Kodeks cywilny

Zakłada, że odroczenie wykonania zobowiązania przez sąd jest jednoznaczne ze zmianą terminu spełnienia świadczenia.

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje dopuszczalność ograniczeń konstytucyjnych praw i wolności.

Konstytucja art. 64 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa własności i innych praw majątkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 320 k.p.c. ma charakter materialnoprawny i modyfikuje stosunek cywilnoprawny. • Wyrok rozkładający świadczenie na raty ma charakter konstytutywny. • Rozłożenie świadczenia na raty uchyla stan opóźnienia dłużnika od dnia wydania wyroku. • Uchwała z 1970 r. jest nadal aktualna i zgodna z Konstytucją.

Odrzucone argumenty

Uchwała z 1970 r. jest nieaktualna ze względu na zmianę ustroju i realiów gospodarczych. • Stosowanie uchwały z 1970 r. może prowadzić do pokrzywdzenia wierzycieli. • Art. 320 k.p.c. jest przepisem wyłącznie procesowym.

Godne uwagi sformułowania

Rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty na podstawie art. 320 k.p.c. ma ten skutek – wskazany w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1970 r., III PZP 11/70 (OSNCP 1971, nr 4, poz. 61) – że wierzycielowi nie przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat. • Wydany na podstawie art. 320 k.p.c. wyrok rozkładający na raty świadczenie należne wierzycielowi modyfikuje treść łączącego strony stosunku cywilnoprawnego. • Uchylenie – co najmniej od dnia wydania omawianego wyroku – stanu opóźnienia, który rozpoczął się w związku z niespełnieniem przez dłużnika świadczenia w pierwotnym terminie, jest konsekwencją przedstawionego wyżej charakteru tego wyroku w świetle art. 320 k.p.c.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący

Hubert Wrzeszcz

członek

Kazimierz Zawada

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie skutków prawnych rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty na podstawie art. 320 k.p.c., w szczególności w zakresie braku naliczania odsetek od ratalnych świadczeń."

Ograniczenia: Stosowanie art. 320 k.p.c. jest dopuszczalne jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, z uwzględnieniem sytuacji majątkowej dłużnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię praktyczną dotyczącą odsetek przy rozłożeniu świadczenia na raty, co jest częstym zagadnieniem w sprawach cywilnych i gospodarczych.

“Rozłożyłeś dług na raty? Sprawdź, czy należą Ci się odsetki!”

Dane finansowe

WPS: 1522,44 PLN

zapłata: 1522,44 PLN

Sektor

cywilne

Asystent AI dla prawników