III CZP 123/13

Sąd Najwyższy2014-05-30
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sędziaprzeniesienieustrój sądówlegalnośćuchwała SNsąd okręgowysąd rejonowykwestia proceduralna

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie legalności przeniesienia sędziego, powołując się na wcześniejszą uchwałę pełnego składu SN wyjaśniającą tę kwestię.

Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące legalności składu Sądu Rejonowego, w którym orzekał sędzia przeniesiony decyzją podpisaną przez podsekretarza stanu. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę pełnego składu SN z dnia 28 stycznia 2014 r., która stwierdziła, że taka decyzja jest niezgodna z prawem, odmówił podjęcia uchwały, uznając, że wątpliwości zostały już wyjaśnione.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w S. dotyczące legalności składu Sądu Rejonowego w S., który wydał postanowienie z dnia 3 lipca 2012 r. Wątpliwość dotyczyła sędziego, który został przeniesiony na inne miejsce służbowe decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 grudnia 2008 r., podpisaną przez podsekretarza stanu, w związku z likwidacją Sądu Rejonowego w S. Sąd Okręgowy powziął wątpliwość, czy taka decyzja, podpisana przez podsekretarza stanu, jest zgodna z prawem. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. (BSA-I-4110-4/13), stwierdził, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu w wydawaniu decyzji o przeniesieniu sędziego. Ponieważ uchwała ta wiąże od chwili jej podjęcia i wyjaśniała wątpliwości będące podstawą przedstawionego zagadnienia, Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym i powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, odmówił podjęcia uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe, podpisana przez podsekretarza stanu w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości, nie jest zgodna z prawem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę pełnego składu SN, stwierdził, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu w wydawaniu decyzji o przeniesieniu sędziego. Uchwała ta wiąże od chwili jej podjęcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
Gmina Miasta S.instytucjapowód
A. P.osoba_fizycznapozwany
B. P.osoba_fizycznapozwany
M. P.osoba_fizycznapozwany
T. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Pomocnicze

Pr. o u.s.p. art. 75 § § 2 pkt 1 i § 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Decyzja o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe nie może być podpisana przez podsekretarza stanu w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości.

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może przedstawić Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia.

ustawa o Sądzie Najwyższym art. 61 § § 6 i art. 62

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Uchwały pełnego składu SN wiążą wszystkich sędziów SN.

Konstytucja art. 183 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sąd Najwyższy sprawuje kontrolę nad orzecznictwem sądów powszechnych i wojskowych.

Pr. o u.s.p. art. 1 § pkt 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała pełnego składu SN z dnia 28 stycznia 2014 r. wyjaśnia wątpliwości prawne dotyczące legalności przeniesienia sędziego.

Godne uwagi sformułowania

wątpliwości te zostały jednak jednoznacznie wyjaśnione w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu wykładnia dokonana w uchwale wiąże od chwili jej podjęcia

Skład orzekający

Józef Frąckowiak

przewodniczący

Anna Kozłowska

sprawozdawca

Katarzyna Polańska-Farion

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy w sytuacji, gdy wątpliwości prawne zostały już rozstrzygnięte w uchwale pełnego składu SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przenoszeniem sędziów i kompetencjami Ministra Sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii ustrojowej dotyczącej niezależności sądownictwa i legalności działania organów państwa, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych praworządnością.

Czy decyzja wiceministra o przeniesieniu sędziego była legalna? SN wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZP 123/13
POSTANOWIENIE
Dnia 30 maja 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący)
‎
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)
‎
SSA Katarzyna Polańska-Farion
Protokolant Katarzyna Bartczak
w sprawie z powództwa Gminy Miasta S.
‎
przeciwko A. P., B. P., M. P.
i T. P.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej
‎
w dniu 30 maja 2014 r.
‎
na skutek zagadnienia prawnego
przedstawionego przez Sąd Okręgowy w S.
‎
postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r.
"Czy jest zgodny z przepisami prawa skład Sądu Rejonowego w S. wydający postanowienie z dnia 3  lipca 2012 r., w sprawie I C …/12, w którym orzekał sędzia przeniesiony w trybie art. 75 § 3 w związku z art. 75 § 2 pkt 1 u.s.p., w sytuacji gdy decyzję o przeniesieniu podpisał Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości?"
odmawia podjęcia uchwały.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 3 lipca 2012 r. Sąd Rejonowy  w   S. odrzucił sprzeciw pozwanych A. P., B. P., M. P. i T. P. od nakazu zapłaty z dnia 24 marca 2010 r.  wydanego przez ten Sąd. Zażalenie  na to postanowienie złożył  A. P. W toku rozpoznawania zażalenia, Sąd Okręgowy powziął wątpliwość prawną wyrażoną w przytoczonym na wstępie  postanowieniu,  ponieważ w składzie  Sądu pierwszej instancji zasiadał sędzia, który decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 grudnia 2008 r., podpisaną przez podsekretarza stanu w Ministerstwie  Sprawiedliwości, na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 427 ze zm. - dalej: „Pr. o u.s.p.”), w związku z § 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2012 r. w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych (Dz.U. z 2012 r., poz. 1121) oraz § 3 pkt 8 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych (Dz.U. z 2012 r., poz. 1223),  w związku z likwidacją z dniem 1 stycznia 2009 r. Sądu Rejonowego w S., został przeniesiony na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego […] w S.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przytoczone na wstępie zagadnienie prawne zostało przedstawione do rozstrzygnięcia postanowieniem podjętym przez Sąd Okręgowy w dniu  5 listopada 2013 r., a więc w czasie, gdy - po wydaniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r., III CZP 46/13 (OSNC 2013, nr 12, poz. 135) oraz ujawnieniu się rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 16 października 2013 r., III KK 280/13, nie publ.) - mogły powstać wątpliwości dotyczące legalności decyzji o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w związku z art. 75 § 2 pkt 1 Pr. o u.s.p. wydanych, w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości, przez sekretarza lub podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Wątpliwości te zostały  jednak jednoznacznie wyjaśnione w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r., BSA-I-4110-4/13​ (OSNC 2014, nr 5, poz. 49), w której stwierdzono, że w wydaniu wymienionej decyzji o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu, z zastrzeżeniem, że wykładnia dokonana w uchwale wiąże od chwili jej podjęcia. Uchwała ta, mająca moc zasady prawnej na podstawie ustawy, wiąże wszystkich sędziów Sądu Najwyższego (art. 61 § 6 i art. 62 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 499), a siłą autorytetu Sądu Najwyższego oraz jego pozycji ustrojowej i funkcji w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości wpływa także bezpośrednio na orzecznictwo sądów powszechnych i wojskowych (art. 183 ust. 1 Konstytucji i art. 1 pkt 1 Pr. o u.s.p.).
W tej sytuacji należy przyjąć, że podjęcie uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego po wydaniu przez sąd drugiej instancji postanowienia o przedstawieniu Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia - wyjaśniającej wątpliwości będące podłożem poważnych wątpliwości powziętych przez sąd drugiej instancji przy rozpatrywaniu apelacji (zażalenia) - uzasadnia odmowę podjęcia uchwały (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r., III CZP 7/00, OSNCP 2000, nr 12, poz. 221).
Z tych względów postanowiono, jak w sentencji (art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI