III CZP 12/13

Sygn. akt III CZP 12/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 5 kwietnia 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Anna Owczarek 
SSN Maria Szulc (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa M. Ś. 
przeciwko "D." S.A. w G. 
o zapłatę, 
na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 5 kwietnia 2013 r., 
na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego  
przez Sąd Apelacyjny  
postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r.,  
 
"Czy 
komornik 
wykonując 
postanowienie 
o 
udzieleniu 
zabezpieczenia ustalając wysokość poniesionych przez stronę            
w postępowaniu w przedmiocie wykonania zabezpieczenia kosztów, 
należnych komornikowi za wykonanie tych czynności w oparciu           
o ustawę o komornikach sądowych i egzekucji, ustala również 
wysokość wynagrodzenia pełnomocnika reprezentującego stronę       
w tym postępowaniu?" 
 
odmawia podjęcia uchwały. 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny przedstawił Sądowi 
Najwyższemu 
do 
rozstrzygnięcia 
zagadnienie 
prawne 
budzące 
poważne 
wątpliwości a mianowicie, czy komornik wykonując postanowienie o udzieleniu 
zabezpieczenia i ustalając wysokość poniesionych przez stronę w postępowaniu w 
przedmiocie wykonania zabezpieczenia kosztów, należnych komornikowi za 
wykonanie tych czynności w oparciu o ustawę o komornikach sądowych i egzekucji, 
ustala również wysokość wynagrodzenia pełnomocnika reprezentującego stronę w 
tym postępowaniu. 
Zagadnienie prawne wyłoniło się podczas rozpoznania zażalenia dłużniczki 
na postanowienie Sądu Okręgowego, który w postępowaniu zabezpieczającym 
z nakazu zapłaty, na wniosek wierzycielki orzekł o kosztach wykonania 
zabezpieczenia ustalonych postanowieniem Komornika Sądowego przy Sądzie 
Rejonowym w C. oraz zasądził koszty zastępstwa procesowego  pełnomocnika 
wierzycielki poniesione w tym postępowaniu. 
Sąd drugiej instancji powziął poważną wątpliwość odnośnie do relacji art. 
770 zd. 2 k.p.c. i art. 745 § 1 k.p.c. w zw. z art. 743 k.p.c. w aspekcie oznaczenia 
organu właściwego do ustalenia kosztów postępowania zabezpieczającego 
w zakresie 
przysługujących 
stronie 
kosztów 
wynagrodzenia 
pełnomocnika 
reprezentującego 
ją 
w 
tym 
postępowaniu. 
Stwierdził, 
że 
w 
wypadku 
udzielenia  zabezpieczenia wykonywanego przez organ egzekucyjny nie budzi 
wątpliwości, że komornik na podstawie art. 770 w zw. z art. 443 k.p.c. ustala  koszty 
wykonania zabezpieczenia w drodze postępowania egzekucyjnego, natomiast 
rozstrzygnięcie o nich wydaje sąd w postanowieniu kończącym postępowanie 
w sprawie, w której udzielono zabezpieczenia. Z uwagi na prezentowane 
w doktrynie i literaturze dwa rozbieżne stanowiska wątpliwości natomiast budzi  
zakres, w jakim na podstawie art. 770 k.p.c., komornik jest uprawniony do ustalenia 
kosztów wykonania zabezpieczenia. Zgodnie z  pierwszym, opartym na literalnej 
wykładni art. 770 k.p.c. i art. 745 § 1 k.p.c., wszystkie koszty powstałe 
w postępowaniu w przedmiocie wykonania zabezpieczenia ustalane są przez organ 
egzekucyjny, natomiast rola sądu, który udzielił zabezpieczenia, ogranicza się do 

 
3 
zastosowania zasady odpowiedzialności za wynik postępowania bez możliwości 
modyfikacji wysokości kosztów ustalonych przez ten organ. Pogląd przeciwny 
zakłada, że organ egzekucyjny na podstawie art. 770 k.p.c. w zw. z art. 743 k.p.c. 
ustala należne mu koszty wykonania zabezpieczenia, zaś pozostałe koszty ustala 
sąd, który nadto jest uprawniony do  ustalenia wysokości i zasadności 
wydatkowania kosztów poniesionych przez stronę w postępowaniu o udzielenie 
zabezpieczenia i wykonanie zabezpieczenia. Sąd Apelacyjny opowiedział się za 
drugim z powyższych poglądów i przyjął, że w  postępowaniu o wykonanie 
postanowieniu o udzielenie zabezpieczenia komornik jest uprawniony wyłącznie do 
ustalenia należnych mu opłat i wydatków, natomiast pozostałe koszty poniesione 
przez stronę, w tym również wynagrodzenie reprezentującego ją w tym 
postępowaniu pełnomocnika, ustala i rozstrzyga o nich sąd. Za takim stanowiskiem 
przemawia w jego ocenie wykładnia zwrotu „rozstrzyga sąd” zawartego w art. 745 
§ 1 k.p.c., który może być rozumiany tylko jako oznaczający przekazanie do 
wyłącznej kompetencji sądu zarówno rozstrzygnięcia o zasadzie odpowiedzialności 
za koszty postępowania zabezpieczającego, jak i uprawnienia do ustalenia ich 
wysokości w kontekście zasady kosztów niezbędnych i celowych.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Sąd 
Najwyższy, 
przystępując 
do 
rozpoznania 
przedstawionego 
zagadnienia  prawnego, w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać, 
czy  zostały spełnione formalnoprawne wymogi do przedstawienia zagadnienia 
prawnego, a w konsekwencji, czy zaistniały przesłanki do podjęcia uchwały.  
Ustawodawca, 
przyznając 
sądowi 
drugiej 
instancji 
uprawnienie 
do 
przedstawienia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego na podstawie art. 390 
§ 1 k.p.c., uzależnił skuteczność skorzystania z niego od wystąpienia w sprawie 
poważnych wątpliwości prawnych oraz niezbędności oczekiwanej odpowiedzi do 
rozstrzygnięcia sprawy. Przymiotnik kwalifikujący „poważne” oznacza, że istnieją 
zasadnicze trudności w ich wyjaśnieniu przy wykorzystaniu podstawowych metod 
wykładni a nadto, że w przypadku powstania wątpliwości zwykłych sąd odwoławczy 
obowiązany jest rozwiązać je we własnym zakresie (postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 25 stycznia 2007 r., III CZP 100/06, niepubl., z dnia 

 
4 
14 października 2010 r., III CZP 66/10, niepubl., z dnia 20 października 2010 r., 
III CZP 68/10, niepubl. i postanowienia w nim powołane, z dnia 26 października 
2011 r., III CZP 59/11, niepubl.).  
Przedstawione 
zagadnienie 
prawne 
nie 
odpowiada 
przytoczonym 
wymaganiom przede wszystkim dlatego, że nie spełnia wymagania wystąpienia 
w sprawie poważnych wątpliwości prawnych. Problem zawarty w pytaniu 
sprowadza się w istocie do kwestii, czy zakresem kosztów postępowania 
w przedmiocie wykonania zabezpieczenia, o których orzeka organ egzekucyjny 
(komornik) na podstawie art. 770 k.p.c. w zw. z art. 743 k.p.c., są objęte tylko 
koszty należne temu organowi, czy również inne koszty poniesione przez stronę, 
w tym wynagrodzenie pełnomocnika. 
Zasadą jest, że o kosztach postępowania zabezpieczającego rozstrzyga sąd 
w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, a o kosztach postępowania 
zabezpieczającego powstałych później rozstrzyga na wniosek strony sąd, który 
udzielił zabezpieczenia (art. 745 § 1 k.p.c.). Przyjmuje się, że art. 745 k.p.c. dotyczy 
wszystkich kosztów, które mogą powstać w postępowaniu zabezpieczającym, 
a  zatem kosztów sądowych, kosztów wykonania zabezpieczenia, kosztów 
związanych z działaniem pełnomocnika i kosztów związanych z działaniem strony. 
Koszty te stanowią cześć składową wszystkich kosztów postępowania, w którym 
wydano tytuł zabezpieczający. W judykaturze jednolicie przyjmuje się, że orzekanie 
o kosztach postępowania zabezpieczającego w przedmiocie wykonania nakazu 
zapłaty, będącego tytułem zabezpieczenia, następuje na zasadach określonych 
w art. 770 k.p.c. w zw. z art. 743 k.p.c. Nie budzi również wątpliwości, że komornik  
w sposób wiążący ustala koszty wykonania zabezpieczenia, natomiast wysokość 
pozostałych 
kosztów 
ustala 
sąd 
i 
rozstrzyga 
o 
wszystkich 
kosztach 
w postanowieniu kończącym postępowanie w sprawie, w której udzielono 
zabezpieczenia, zgodnie z zasadami odpowiedzialności za wynik postępowania 
określonymi w art. 98 i n. k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. (uchwały Sądu 
Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2005 r., III CZP 22/05, OSNIC 2006/3/47, z dnia 
22 września 1995 r., III CZP 17/95, OSNC 1995 nr 12 poz. 179, z dnia 14 listopada 
2012 r., III CZP 70/12, Biul. SN 2012/11, wyroki z dnia 26 stycznia 2001 r., II CKN 
366/2000 Prawo Bankowe 2001/4, z dnia 9 maja 2002 r., II CKN 639/00 niepubl., 

 
5 
postanowienia z dnia 8 listopada 2006 r., III CZP 69/00 Biul. SN 2006/11, z dnia 
15 kwietnia 2011 r., III CZP 13/11 Biul. SN 2011/5). Pod pojęciem „koszty 
wykonania zabezpieczenia” należy rozumieć wyłącznie koszty należne organowi 
egzekucyjnemu (opłaty i wydatki). Przemawia za tym przede wszystkim, 
w odróżnieniu 
od 
postępowania 
egzekucyjnego, 
pomocniczy 
charakter 
postępowania zabezpieczającego i również pomocnicza rola komornika, który 
jedynie realizuje decyzje zapadłe w postępowaniu zabezpieczającym. Przepis art. 
770 k.p.c. przyznaje komornikowi uprawnienie do ustalenia kosztów takiego 
postępowania, którego prowadzenie do niego należy i w którym sprawuje funkcję 
głównego organu. W postępowaniu zabezpieczającym przepis ten ma jedynie 
odpowiednie zastosowanie poprzez art. 743 k.p.c. Ponadto przemawia za tym treść 
art. 745 § 1 k.p.c. stanowiącego, że o kosztach postępowania zabezpieczającego 
rozstrzyga sąd, co oznacza wyłączną kompetencję sądu w zakresie ustalenia 
wysokości kosztów postępowania w kontekście zasady kosztów niezbędnych 
i celowych oraz w zakresie ustalenia zasad odpowiedzialności za wynik 
postępowania. Nie może budzić wątpliwości, że sąd jest związany postanowieniem 
komornika co do wysokości kosztów ustalonych na zasadzie art. 770 k.p.c., 
a zatem sprzeczne z treścią art. 745 § 1 k.p.c. byłoby przyjęcie, że w postępowaniu 
zabezpieczającym komornik może ustalić wysokość kosztów innych, niż mu 
należne, bowiem stanowiłoby to wkroczenie w zakres kompetencji sądu. 
Trafny  jest  również argument Sądu Apelacyjnego, że czynności nadzorcze 
w  postępowaniu egzekucyjnym są zarezerwowane dla sądu, przy którym 
działa komornik (art. 759 § 2 k.p.c.), a zatem przy zajęciu stanowiska przeciwnego 
sąd, przed którym toczy  się postępowanie zabezpieczające byłby pozbawiony 
możliwości korekty  wadliwego postanowienia komornika. Tożsame stanowisko 
odnośnie do wykładni pojęcia kosztów wykonania zabezpieczenia wyraził 
Sąd Najwyższy w  postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2011 r., III CZP 13/11 
(Biul. SN 2011/4) oraz w wyroku z dnia 3 lutego 2011 r., I CNP 36/10, niepubl. 
stwierdzając, że komornik ustala wyłącznie koszty wykonania zabezpieczenia 
w    drodze postępowania egzekucyjnego, rozumiane jako koszty należne 
komornikowi, natomiast sąd wydaje o nich rozstrzygnięcie w postanowieniu 
kończącym postępowanie w sprawie.  

 
6 
Zważywszy na powyższe orzeczono jak w sentencji.