III CZP 12/07

Uchwała z dnia 19 kwietnia 2007 r., III CZP 12/07 
 
Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) 
Sędzia SN Antoni Górski 
Sędzia SN Marian Kocon (sprawozdawca) 
 
Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi dłużnika Samodzielnego Publicznego 
Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w P. przy uczestnictwie wierzyciela "T.P.", sp. 
z o.o. w W. na czynność komornika po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na 
posiedzeniu jawnym w dniu 19 kwietnia 2007 r. zagadnienia prawnego 
przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Szczecinie postanowieniem z dnia 21 
listopada 2006 r.: 
„Czy opłata egzekucyjna przewidziana w art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 29 
sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882 ze 
zm.) uzależniona jest od skutecznego zastosowania przez komornika trzeciego i 
kolejnego sposobu egzekucji?” 
podjął uchwałę: 
 
Opłata stosunkowa, o której mowa w art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 29 
sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (jedn. tekst: Dz.U. z 
2006 r. Nr 167, poz. 1191 ze zm.), ulega podwyższeniu za każdy następny 
zastosowany sposób egzekucji, bez względu na jego skuteczność. 
 
Uzasadnienie 
 
W toku postępowania egzekucyjnego wierzyciel wskazał cztery sposoby 
egzekucji z majątku dłużnika, a komornik zastosował jedynie dwa z nich; dokonał 
zajęcia wierzytelności dłużnika z rachunków bankowych oraz innych wierzytelności i 
praw. 
Rozpoznając skargę dłużnika na postanowienie komornika w przedmiocie 
ustalenia kosztów postępowania, Sąd Rejonowy uchylił to postanowienie w zakresie 
ustalenia ich wysokości ponad 14 009 zł, na skutek uznania, że komornik w sposób 

nieuzasadniony zwiększył opłatę z 15 % do 18 %. U podłoża tego rozstrzygnięcia 
legł pogląd, że podwyższenie opłaty stosunkowej, o której mowa w art. 44 ust. 2 
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (jedn. 
tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191 ze zm. – dalej: "u.k.s.e."), jest 
dopuszczalne tylko co do sposobów egzekucji zastosowanych, bez względu na ich 
skuteczność. 
Przy rozpoznawaniu zażalenia wierzyciela na powyższe postanowienie 
powstało przedstawione zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości. 
Zdaniem Sądu Okręgowego, z art. 44 ust. 2 u.k.s.e. nie wynika, co należy rozumieć 
pod pojęciem „za każdy następny sposób egzekucji", gdyż ustawodawca, 
posługując się tym pojęciem, nie sprecyzował go; w szczególności, czy chodzi o 
wszystkie sposoby egzekucji wskazane przez wierzyciela, w tym również te, których 
komornik nie zastosował, ze względu na zaspokojenie wierzyciela przez 
zastosowanie tylko dwóch spośród nich. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 799 § 1 k.p.c., wierzyciel może w jednym wniosku wskazać kilka 
sposobów egzekucji przeciwko temu samem dłużnikowi, a spośród nich wierzyciel 
powinien zastosować najmniej uciążliwy dla dłużnika. Sposoby egzekucji podane są 
w kodeksie postępowania cywilnego (np. z ruchomości, wynagrodzenia za pracę, 
rachunków bankowych, innych wierzytelności). Określając sposób egzekucji 
wierzyciel tym samym wskazuje z jakich składników majątku dłużnika ma być 
prowadzona egzekucja. 
W myśl art. 44 ust. 2 u.k.s.e., w razie wyboru przez wierzyciela więcej niż 
dwóch sposobów egzekucji świadczeń pieniężnych, opłata stosunkowa ulega 
podwyższeniu o 1/10 część za każdy następny sposób egzekucji. Z kolei zgodnie z 
art. 43 u.k.s.e., komornik pobiera opłaty egzekucyjne za prowadzenie egzekucji i 
inne czynności wymienione w ustawie. Wyrażenie „prowadzenie" zawarte w tym 
przepisie należy rozumieć jako podjęcie czynności, dokonanie jej, komornik może 
więc pobrać opłaty jedynie za czynności, które wykonał. Gdy komornik nie 
wprowadził w życie kolejnych sposobów egzekucji, bo np. dłużnik spełnił 
egzekwowane świadczenie na skutek samego zawiadomienia o wszczęciu 
postępowania egzekucyjnego, to nie prowadził on egzekucji według tych sposobów. 
Z tych względów trzeba wykluczyć sytuację, w której samo wskazanie przez 
wierzyciela trzeciego i kolejnych sposobów egzekucji uprawnia komornika do 

podwyższenia opłaty na zasadach określonych w art. 44 ust. 2 u.k.s.e. Stanowisko 
to znajduje ponadto uzasadnienie w obowiązującej w postępowaniu egzekucyjnym 
zasadzie kosztów niezbędnych, według której zwrotowi podlegają tylko koszty 
niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji (art. 770 zdanie pierwsze k.p.c.). 
Wniosek wierzyciela w zakresie wyboru sposobu egzekucji wiąże organ 
egzekucyjny, komornik nie może więc ignorować wniosków wierzyciela, co do 
sposobów egzekucji. Nie może on również stosować tych sposobów według 
swojego uznania, w szczególności wdrażać następne, dopiero po stwierdzeniu 
bezskuteczności wcześniejszych. Nie jest on również uprawniony do samodzielnej 
oceny, który z wnioskowanych sposobów egzekucji pozwoli na szybsze 
zaspokojenie wierzyciela. Błędne i samodzielne podjęcie decyzji co do wyboru 
sposobu egzekucji, z wnioskowanych przez wierzyciela, może prowadzić do 
bezskuteczności egzekucji, która – jeśli będzie zawiniona przez komornika – 
spowoduje jego odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach określonych w 
art. 23 ust. 1 u.k.s.e., w związku z zaniechaniem czynności. 
Podjęcie każdego z wnioskowanych sposobów egzekucji wymaga 
określonego nakładu pracy ze strony komornika, niemogącego zakładać, który ze 
sposobów będzie skuteczniejszy, a zarazem – mając na względzie zasadę 
celowości kosztów postępowania – mniej uciążliwy dla dłużnika. Skoro 
ustawodawca nie uzależnił wysokości opłat egzekucyjnych od wysokości 
wyegzekwowanych sum, to nie można przyjąć, że podwyższenie opłat, o jakim 
mowa w art. 44 ust. 2 u.k.s.e. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy kolejne (trzeci i 
następne) sposoby będą skuteczne. 
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie (art. 390 § 1 
k.p.c.).